Yazan : ?ahin Özgül Mail : sahinozgul@mynet.com

Tüm yörük obalaryna oymaklaryna Tarsusun Köselerli Bah?i? ve Kulak(HUZURKENT) yörüklerinden selamlar,sevgiler.


YÖRÜK OBALARI SYTESYNDE "YÖRÜK SÖZLÜ?Ü "HAZIRLAYAN ARKADA?LARIN DYKKATYNE
A?a?yda yer alan sözlük çaly?masy Türk Dil Kurumuna Gönderilmi?tir.Kopyalanabilir,ço?altylabilir

TARSUS/HUZURKENT BELDESYNYN ÖZGÜN SÖZCÜK VE DEYYMLERY

" Ñ "harfi "NG"sesi ile yani; art damak " N "si(nazal N) olarak okunmalydyr.

?ahin ÖZGÜL
Osmaniye Defterdarly?y Muhasebe Müdürlü?ü
Y? Tlf :0 328 8148823
Cep Tlf :0 532 2262589
El-mek :sozgul@turmail.com


A
ABARY-ABARU-ABALI : 1-Hayret edildi?inde, azymsy?ynda söylenir,2-Abartmak için söylenir,3-Utanylacak bir durumu anlatmak için kullanylyr
ABO : 1-Hayret etmek,2-halayda hep bir a?yzdan hey anlamynda söylenir
AGA : Abi
A?ARI : Taraftan,yönden "A?a?ydan a?ary geliyor."
A?IT YAKMAK : Ölen birinin ardyndan a?yt sözleri söylemek
A?IZ : Yavrulayan hayvanyn ilk sütü
A?ZI PEK : Syr tutan,ketum
A?ZINI AYIRMAK : Bir i? tutmadan etrafyna bakynmak
A?IZ DAVIRTISI : Birisinin söylemeye çaly?ty?y ?ey,ifade edilmeye çaly?ylan söz
ALABACAK : Kovcu,dedikoducu
ALA? KIVRIMINA VURMAK : Tetikte bekledi?i halde uyuyormu? görüntüsü vermek
ALA?EKER : Genelde yer fysty?y ile bereber yenen, mevlana ?ekerinin malzemelerinden yapylan üzerinde beyaz ve kyrmyzy renkler olan ?ekerleme türü
ALAVICIRIK BOZDUMAN : Yörüklerin göçe ba?lama anyndaki tela?ly hareket görüntüsü
ALEHE : Al aha,al i?te
ALEÑGYRLY : Karma?yk,anla?ylmaz
ALICI KU? : Kartal,?ahin,atmaca
ALIK : Çama?yr,giysi
ALIMINI ALMAK : Hakkyny almak
ALMES : Pembe
AMALAMAK : Tyrmanmak,a?mak
AMEL : Yshal
AÑ : 1-Yki bacak arasyndaki açyklyk,2-?alvar,pantolon,külot arasy
ANA?IZ : Babanyn anasynyn adyny ta?yyan kyz
ANARYA : Geri
AÑDAÇ : Hatyra
IZ : Dikenli ardyç a?acy
AÑSITMAK : Hatyrlatmak,aklyna getirmek,hissettirerek hatyrlamaya zorlamak,anymsatmak
APALAMAK : Emeklemek
APBACIK-ANAPPAK : Bembeyaz
APTAL :Davulcu,çingen,isteyici ,dilenci
ARAP : Kara yylan
ARASAT DA?INDA KALASICA : Ylenç
ARGAÇ : Çul savan gibi ?eyler dokunurken enlemesine atylan ip
ARKIT : Çadyrda kullanylan kalyn uzun kamy?
ARLIK : Se?lemeciye ya da falcyya verilen para
ASKER KINASI : Askere gidecek olan gencin ellerine vatana kurban olmasy için yakylan kyna ve yapylan ?ölen
ASLANA?ZI : Türlü renleri olan patlycan gibi odunsu bitkilerin özlerini emerek beslenen asalak bir ot
ASORTYK : Sosyetik
A?ITLAMAK : Fyrsat kollamak,gözetlemek
ATANNA?MAK : Kyrycy ?ekilde tarty?mak, kavga etme a?amasyna gelmek
ATIMÜ?ZER : Pülvarizatör,ilaçlama makinasy
ATKI TÖRENY : Dü?ün ve ni?a taky töreni
ATRUN : Tömbeki tütününden çe?itli baharatlar kary?tyrylarak yapylan ve bir tutam ?eklinde dudakla di? arasyna konan madde
AVADANLIK : Tarym alet edavatlarynyn bakym tamir takymy
AVCARLAMAK : Pi?irilecek eti katky maddeleri ile hazyrlamak
AVRAT A?IZLI : 1-Sözünün eri olmayan,2-kylybyk
AVSUÑ : Üfürük,büyü
AYAK SUYU : Tarla sulamada tarlaya fazla gelen suyun tarla dy?yna akytylan bölümü
AYAK YOLU : Tuvalet ,hela
AYAKCAK : Ayak konulacak yer,ayaklyk
AYDA? : Zayyf ,çelimsiz
AYDIÑLI : Kulak yörüklerine verilen ad
AYE?EN : Büyü?ün küçü?e hafif kyzarak hitaby
AYIKMAK : Kendine gelmek,ayylmak
AYIÑ AYDINI : Ay y?y?y
AYITLATMAZ : Misket oyununda misketin çevresinin temizlenemeyece?ini anlatyr
AYMA?MAK : Sarylmak,tebelle? olmak,üstüne abanmak
B


BABALINI ÇEKMEK : Günahyny üstüne almak
BABIÇ : Terlik
BADAMAK(BA?DAMAK) : E?reti olarak kabaca dikmek,teyel
BADIRDAMAK ; Söyledi?i anla?ylamamak
BADIRIK GYBY : Çok ek?i
BA?AZ : Kadynlaryn birbirlerine hitaby; "Nerede kaldyn ba?az?"
BA?CAK : Ba?lama ipi
BA?DA ATMAK : Güre?te sarma atmak,ba?dalamak
BA?IRTLAK : Bebeklerin yemek yerken üstüne yeme?in dökülmesini önleyen bez
BAHTA BAKAN : Bukelemun
BAL DUDAK : Kalyn dudakly
BALDIRAN : Yapraklary zambak yapra?yna benzeyen acy ve zehirli ot,a?y
BALGAMA(BULGAMA) : Ya?syz tatsyz bulamaç
BAMBIL : Bu?day, mercimek gibi tahyllara zarar veren ha?ere
BANADURA : Domates
BIRMA : ?eker sucu?u
BIRMA LAMBA : Florasan
BA? KERTMEK : Ba?yny öne do?ru sertçe e?ip kaldyrmak,"alaca?yn olsunSana sorarym"anlamynda hareket.
BA?ARAT : Beceri
BA?I KEL OLMAK : Gebe kadynyn mide bulantysy ile beliren rahatsyzly?y
BA??AK : Ürün toplyktan sonra geride kalan artyk
BATMAK : Acymak,batar gibi a?rymak
BAYAKI : Oldukça,hayli,epey
BAYIR BAYIR YANMAK : Çok ate?i olmak
BAZI : Çul dokuma tezgahy olan ystaryn bir bölümü
BAZLAMA : Sykma yapmak için açylmy? pi?mi? hamur
BEER : Geçmi? zamaki de?er
BEKYLEME : Sa?lamla?tyrma,syky?tyrma,peki?tirme
BEKYTMEK(BERKYTMEK) : Sinirlenerek vurmak
BEL SUYU : Meni, sperm
BELEMEK : Çocu?u kundaklamak
BELY AYRILMAK : Çok ?iddetli bel a?rysy çekmek
BELYÑLEMEK : Uyku anynda irkilmek
BELLY : Konulmu? i?aret
BELMEK-PÖLMEK : Bölmek
BENE : Bana
BESEREK : Tülü devenin erke?i
BESLEME : Evlatlyk
BE?TA? : Misket büyüklü?ünde be? adet ta?la oynanan çocuk oyunu
BIDIRDAMAK : Kysyk sesle kendi kendine çeki?mek,anla?ylmaz ?ekilde konu?mak
BIKIN : 1-Bo?um 2-bükülen yerlerin iç tarafy 3-el ve ayak parmaklarynyn arasy
BY ELEMET : Çok fazla,gyrla
BYCYK : Meme
BYCYKLEMEK : Tekerlek lasti?inin bir noktadan di?a do?ru meme ba?y büyüklü?ünde ?i?mesi,fyndyklamak
BYCYKLYK : Sütyen,di?i koyun ve keçinin memesini çaly,diken,sinek ve böcek gibi zararlylardan korumak,kuzu ve o?la?yn gere?inden fazla süt emmesini önlemek için memeye giydirilen kese
BYDER(BYTER) : Tohumluk
BYDYK : Bir ya?ynda deve yavrusu
BYLYELY : Tahtaya rulman tekerlek yapylarak oynanan bir çe?it kay kay
BYR EVEL ÖNUÇ : Bir an önce
BYREGYDY : Hemen acilen,anynda(genelde küfürden önce söylenir)
BYSE?EL : Bir miktar, birkaç
BYST : Kediyi kovma sözü
BYSTEN : Kedi
BY??EK : Yayyk yayma aracy
BYTYK : Yapy?yk
BYZZYKLEMEK-BYZLEMEK : Dürtmek,kary?tyrmak
BOCUT : Su kaby
BODAN : 1-Deve yavrusu,2-küçük kazma
BODU BODU (DODU DODU) : Ya?mur ya?masy için ya?murluk giyerek üzerine çanlar asyp çocuklaryn önünde sa?a sola ko?turan,ev ev dola?yp yiyecek toplayan ,ya?mur ya?dyrma törenini gerçekle?tiren adam
BODUK : Deve yavrusu,bidik
BO?ARSAK(BO?ASAK) : Di?i sy?yrda cinsel ve üreme arzusu
BO?AZIÑIZ OLSUN(ONSUN) : Afiyet olsun
BOHÇACI : Syrtynda ta?ydy?y bohçada incik boncuk satan çingene kadyn
BOK SEPETY : Küfe
BOKBO?AZ :Pisbo?az,abur cubur nebulursa yiyen
BORTLACI : Devede gebelik
BORTLAMAK : Devenin do?urmasy
BORUM BOZU : Yel,osuruk
BOSTAN : Salatalyk,hyyar
BOSTANCIK : Kasykta iç tarafta bezli ?i?likten olu?an hastalyk
BO?ANMAK : Hayvanyn ba?dan kendi kendine çözülmesi
BOTURU : Bütün eylemlerde yapylan eylemin devam etti?ini belirtir.Örn;yatyboturu(yatma eylemine devam edilmektedir)."Yatyyor."
BOZCALAMAK : Su koymadan az pi?irmek
BOYANACI : Dokuma i?inde kullanylacak ipleri boyayan adam,boyacy
BOYDAK : Yalnyz,tek ba?yna
BOYNUNU KÖSMEK : Boyun bükmek,kabullenmek
BOYUNA : Sürekli,ha bire
BOZLAK : Yörüklere özgü uzun hava
BÖCÜ : Kurt,çakal
BÖ?ELEK TUTMASI : Sinekten büyükçe böce?in koyunu ysyrmasy,?a?kynca sa?a sola ko?turanlar için de söylenir
BÖ?SÜ : Örümcek
BÖ?ÜR BA?I : Çadyryn enine ba?lanan ip,bel ba?y
BÖRTLEMEK : 1-Ha?lanmak,2-Suyun içerisinde fazla süreli kalan el ya da aya?yn beyazla?my?,?i?mi?,deri yüzeylerinin buru?mu? hali
BÖRTME : Bu?daydan yapylan ha?lama
BU GELY? : Bu sefer,bu kez
BU?UZ(BUÑUZ) ETMEK : Kar?ysyndakine ystyrap vermek,kahyrlanmak
BUHUR : Çift hörgüçlü damyzlyk erkek deve
BUKA?I : 1-Bykyndan ba?lama,el ayak ya da parmaklary bo?um yerkerinden ba?lamak 2-köstek
BULADAN : Çynar
BULAMAÇ : Birtür un çorbasy
BULUP BU?URMAK : Zor ?artlarda bir araya getirmek
BUÑCALI : Bu sefer,bu kez
BUNLAMAK : Devenin do?urmasy
BUÑSALMAK : Kötü koku ya da dumanly ortamda nefes alamamak
BUNSURAMAK : Sahip olunca be?enmemek
BURGULU : Y?veli
BURUNSAK : Yularyn hayvanyn burnuna takylan kysmy
BUYMAK : So?uktan çok ü?ümek,donup ölmek
BUZLAMAK(BUZA?ILAMAK) : Ynek için do?urmak
BÜ?EMEK : Suyun önünü kapatmak
BÜ?SEK : Biraz bü?eli,az kapaly
BÜLÜK : Erkek çocuk cinsel organy
BÜLÜKÇÜ : Sünnetçi
BÜÑGÜLDEMEK : 1-Artezyenden suyun yava? yava? akmasy 2-yerinde oturmayan çocuk için de söylenir
BÜZÜK : Anüs
C
CAFADA DÜ?MEK : Yanyndan hyzla geçmek
CAN ALICI : Azrail
CAN OTU : Aturun,tömbeki
CAN SUYU : Ekilen bitkilere verilen ilk su
CARDON : Büyük syçan
CAVADA : Bir a, hyzla
CAVIR : Dü?man askeri
CAVLAK : Kel
CAVLATMAK : Kabu?unu soymak
CELFYN : Genç,di?i tavuk
CERE : Topra?yn pi?irilmesi ile elde edilen,her türlü syvy ya da syvy kary?ymly maddelerin kondu?u kap,küp
CEYRAN : Elektrik
CIBILDAK : Çyplak
CICIK : Çocuk dilinde yeni,güzel elbise ve ayakkaby
CI?I?TI : Sürünülerek ya da sürtünülerek çykarylan hafif ses
CI?LA-GI?LA : Hacimce çok küçük sayyca çok fazla
CILK : Katydan syvyya dönü?mü?,bozulmu?
CILLIMAK-CILIZMAK : Oyunbozanlyk etmek,vazgeçmek
CINCIK : Cam,cam parçasy
CIÑGAR ETMEK : Hyr çykarmak
CIÑGIR : Madeni para
CIÑGIRLAK : Salyncak
CIRCIR : Fermuar
CIRLAVVUK : Cyrcyr böce?i,a?ustos böce?i
CIRMAK : Tyrmyk
CIRMALAMAK : 1-Tyrmyk atmak,2-Çabalamak,zor ?artlarda geçinmeye çaly?mak
CIRTATAN : E?ek hyyary
CIRTLAK : 1-Cyrcyr böce?i gibi ba?yran,cyrlavvuk 2-altyny syk kirleten çocuk
CIVIK : Koyu olmayan
CYBYL : Çok sulu
CYBYNDYRYK : Cibinlik
CYCE : Abla,bacy
CYFE : Le?,kokmu? et,ölü hayvan
CYMCAZZIK : Kör ebe oyununa benzeyen bir oyun
CYMCYKLEMEK : Çimdik atmak
CYNY CYVYLDE?MEK : Tüyleri diken diken olmak
CYRBYT : Göz çapa?y
CYRYT : At syrtynda cirit fyrlatylarak oynanan oyun
COM : Misket oyununda daire
COMBURLOP : Konrolsüz bir ?ekilde suya dü?mek
COÑGALAZ : Saçy ba?y da?ynyk kadyn
COPULDATMAK : Çocu?un i?tahla süt emmesi
COZULATMAK : Yellenmek
COZUTMAK : Zyrvalamak
CÖH : Öz,güç,can
CUBUN OLUK : Obur,az ile yetinmeyen
CUMBAR : Çul dokumada kullanylan ince uzun demir,gergi demiri
CUMCULAK : Syrylsyklam
CUPBAL : Sy?yrcyk büyüklü?ünde bir ku? çe?idi
CÜ CÜ : Tavu?u ça?yrma sözü
CÜBÜR : Ynce çöp
CÜCÜK : 1-Kuru so?anyn göbe?i 2-sulak yerlerde yeti?en ince yaprakly bir tür ot
CÜLÜK : Kanatly hayvanlaryn yavrusu
CÜMBÜZZÜK : Myzmyz,dayanamayan hemen a?layyveren
Ç
ÇAKAL ÖLDÜYE VURMAK : Uyuyor gibi yapmak
ÇAKAR ALMAZ : Silah
ÇAKILMAK : Çamura gömülmek
ÇALALA GELMEK : Tela?lyca aranmak
ÇALI ÇYRPY : Kopmu? a?aç dal ve parçalary
ÇALKAMA : Ayran
ÇALMAK : Krem,kolanya,boya,koku sürmek
ÇANAK : Yörük çadyrlarynda orta direklerin ucuna takylan ?apka
ÇIR : Melez,kyrma
ÇAPA : El ile bahçe kazmada kullanylan tarym aleti
ÇAPAR : Boz,siyahly beyazly renk,alacaly
ÇAPIT : Bez,paçavra
ÇAPIT GYBY : Rengi atmy?,solmu?
ÇARIK : Sy?yr derisinin üst kysmyndan ayakkaby
ÇARIK ÇEKME : "Birlim-birlim,ikilim-ikilim,üçlüm-üçlüm,dörtlüm-dörtlüm,be?lim-be?lim,altylym alma,yedilim yelme,sekizim selme,dokuzum dolma,onlum orak,onbir tarak,çekme de çellik çek bir ayak" tekerlemesi ile oynanan çocuk oyunu
ÇARK : Dokuma i?inde kullanylan,bir eksen etrafynda el ile dönderilen tekerlek biçiminde agaçtan alet,çykryk
ÇA?ARAT : Çok yaramazlyk eden çocuk
ÇAT : Yki parçanyn kesi?ti?i yer,kyç anlamynda da kullanylyr
ÇATARA : El ile atylan ta? ya da misketin kar?ydaki iki hedeften herhangi birine dokunabilece?ini söylemek için kullanylyr
ÇATI?MAK : Çiftle?mek
ÇATLAMAK : Büyük abdestini yapmak
ÇATMAK : 1-Birden çok parçayy bir birine dayamak,2-sata?mak
ÇAVMAK : Syca?yn ya da so?u?un yüze vurmasy
ÇEBYÇ : Bir ya?ynda di?i keçi
ÇECYK : Ek ve eklem yeri,perçim:"Makasyn çeci?i gev?emi?."
ÇECYKLERY GEV?EMEK : Adyndan övülerek bahsedildi?inde mayy?mak,ilgi gördü?ünde sevinmek rehavete kapylmak.
ÇEÇ : Saptan ayrylmamy? bu?day
ÇE?E : Koyun,keçi,inek,at,köpek gibi hayvanlaryn derisine yapy?yp kanyny emen asalak,kene,sakyrga
ÇEKY : Yçine patlycan biber fasulye konan kap
ÇEKYÇ KAFA : Turan kemi?i çykyntysy fazlaca olan
ÇELERMEK : Ölmek
ÇELPMEK : Örme ipten yapylmy? sapanyn içerisine ta? konulup, el ile omuz ekseni etrafynda çevrilip, fyrlatylaca?y syrada ipin dola?masy nedeni ile ta?yn hedefine gitmemesi.Lastik sapan için de ayny durumun olu?masy
ÇELTEK : 1-Çocu?un uydurup geldi?i arkada?lary,2-Çoban yardymcysy
ÇEMBER : E?arp
ÇEMREMEK : Paça yada ete?i yukary toplamak
ÇEÑ ÇEÑ ETMEK : Bo? konu?mak
ÇEÑEÑ ÇEKYLSYN : Rahatsyz edici ?ekilde a?layan çocu?a,çok dyr dyr eden ki?iye söylenen ilenç
ÇENET : Kan ba?y,bütünün bir parçasy,kalçanyn bir tarafy
ÇEÑYLEMEK : Köpe?in acy ile ba?yrmasy,
ÇENTE : Çanta
ÇEPEL : Hayvanlaryn do?urduktan sonraki akyntysy
ÇETEN : Romorkun kapak üstlerine ek yapylarak kullanylan, saman ve ot gibi ?eylerin yükü
ÇETYK : Çekirge
ÇIBARMAK : Ya? ince dalyn vurma sonucu vücutta byrakty?y ince uzun kyrmyzymsy kabarty
ÇIBIK : Çadyryn iskeletini olu?turan ardyç a?acyndan e?me grubu
ÇIBIK BIÇA?I : Kültravatöre "V"?eklinde takylan dy? yanlary kesici çubuk kesmeye yarayan tarym aleti
ÇI?IRMAK : Ça?yrmak,seslenmek,ünlemek
ÇIKIN : Bohça
ÇIKLA : Sadece
ÇILDIR ÇILDIR : I?yltyly göz baky?y
ÇILGIÇ : Ynce genellikle ya? a?aç daly
ÇILPIK : Paçavradan kesilmi? ince uzun parça,bu parçalardan çulfallykta dokunan sergi
ÇIMKIMAK : Syvylar için syçramak
ÇIMKI?MAK : Zonklamak,karyncalanmak,hafif syzlamak
ÇIÑGI : 1-Kyvylcym,2-Atik olanlar için söylenir
ÇIÑGIL : Salkym
ÇIRPI?TIRMAK : Sopa ile vurmak
ÇITIRIZ : Zayyf,ince,evinsiz
ÇITLAMAK : Çok ince çatlak olu?mak
ÇITLIK : menengiç
ÇYÇÇYLEMEK : Çok sevdi?i için kyyamamak,?ymartmak,koruyup himaye etmek
ÇY?YN : Omuz
ÇY?YT : Pamuk çekirde?i
ÇY?SYYYK : 1-Yiyece?in bayatlamy? kokmu? hali,küflü gibi kokan,2-Y?renme
ÇYLE : Örme ve dokuma i?lerinde iplik kangaly
ÇYLEMEK(ÇYY-LEMEK) : Syvy bir?eyi el ile serpi?tirmek,çiy dü?mü? gibi yslatmak
ÇYLPY : Ynce dal
ÇYMMEK : Su ile yykanmak,temizlenmek
ÇYNGYL : 1-Syvy konan kap,2-üzüm salkymy
ÇYNTMEK : Ynce ince kesmek,yontmak
ÇY?TEN : ?ymaryk
ÇYTYL : Sebze meyve fidesi
ÇYTME : Hayvanlaryn tepik atmasy,çifte
ÇOCUKLUK : Rahim,ana rahmi
ÇOÇMAYASICA : Çocu?a ilenç
ÇOLPA : Pasbal,beceriksiz
ÇOMAÇ : Dürüm
ÇOMAK : Ukala
ÇOMÇA : Kepçe büyük ka?yk
ÇOMÇA BALI?I : Kurba?a larvasy
ÇONU?MAK : Ba?yna ü?ü?mek
ÇOPUR : Yüzü pütürlü,çilli
ÇORAK : Beyazymsy tuzlu verimsiz toprak,çocuk do?uramayan kadyn için de söylenir
ÇORALAMAK : Ekili tarlada su birikmesi nedeniyle bitkilerin sarymtrak renk almasy
ÇOT : Vücudun bel ile bacak arasynda kalan bölümü
ÇÖ?DÜRMEK : Ayakta i?emek,çö?e durarak i?emek
ÇÖ?E : Yürümeye çaly?an çocu?un kysa süreli ayakta durmasy
ÇÖKELEK : Yavan sütten yapylan peynir çe?idi
ÇÖMÜTMEK : Çömelip beklemek
ÇÖPESYYEN : Köpek
ÇÖR ÇÖP YERYNDE : Misket oyununda misketin çevresinin temizlenemeyece?ini anlatyr
ÇÖRRÜK : Oyun bozarken söylenir
ÇÖRÜ?MEK : Suyu çekilerek buru?mak
ÇÖZGÜ YPY : Dokuma i?inde tezgahtaki dikine ipler
ÇULFALLIK : Dokuma tezgahy
D
DAL OLMAK : Dadanmak
DALANMAK : Köpek tarafyndan ysyrylmak
DALBAZLAMAK : Bir i?i hemen bitirivermek
DALDA??AK :Çyrylçyplak
DAMARI DÜ?ÜMLENMEK : Kramp
DAMARLAMAK : Kaslaryn gerilmi? hali
DAMIZLIK : Yo?urt çalmak için süte konan bir ka?yk yo?urt
DAÑIZIMAK : Tavy geçmek kurumak üzere olmak
DAPCIK : ?om a?yz
DARABA : Kepenk
DAVRAN : Haydi
DAY DAY : Yürümeye çaly?an çocu?un kysa süreli ayakta durmasy için söylenen söz,çö?e
DAYAMA : Asyl eve dayanarak yapylmy? e?reti yapy,yanatma
DAYFALMAK : Bayylacak hale gelmek
DAYLAK : 1-Yoz devenin di?isi, 2-uzun boylu yapyly kyz,kadyn
DE?YRMY : Eni boyuna e?it kuma?,enin iki katy
DE??YK(DE?Y?YK) : Syrasy ile sütü tek elde toplama
DELA?ANLI BA?I : Dü?ünlerde gençlerin temsilcisi
DELBEK : Dümbelek,darbuka
DELE?ANLI : Genç,delikanly
DEMYR DYKENY : Topra?a yayylmy? ?ekilde meyveleri ?ekil bakymyndan gürze benzeyen sert diken
DEMYTDEN : Biraz önce
DEÑSYZ : Terbiyesiz, büyü?e saygysyz,haddini bilmez
DEPYT : Kalynca açylmy? hamurun sac üzerinde hafif pi?irilmesi ile yapylan tutmaç malzemesi
DEVYMEK : ka?ymak
DEVLYKESY GÜN : Ertesi gün
DEYNEK(DE?ENEK) : Sopa
DI?DI?INIÑ DI?DI?I : Çok uzak akraba
DI?RAK : Dayanykly bir kabak cinsi
DIKIM : Lokma,tike
DIKMAK : Girdirmek,tykmak
DIMDIZLAK : Çyryl çyplak
DIÑ DYYEMEMEK : Korkup kar?ysyndaki birine kar?y çykamamak
DIRCA : Diklenen,kar?y gelen
DITMAK VURMAK : Gagalamak
DY?DYRMEK : Y?emek
DYLKEÇ : Uzunca kesilip dilinen et
DYLLY TEPE : Bir yüksekli?in tepe noktasy,en yüksek yer
DYÑELMEK : Dikelmek
DYÑYZ : Sakin
DYREZY : Dokuma tezgahyndaki çul ya da savan ipi
DYRHEM KU?A?I : Deve süslemede kullanylan ku?ak
DYRYNTY : Sebzede kullanylan hayvan gübresinin ve çakylyn elendikten sonra arta kalan iri taneleri
DYRKEMEK : Arka arkaya eklemek
DY? BYZLEYECE?Y(BYZLENGEÇ) : Kürdan
DY? BÖRTMESY : Bebeklerin ilk di?leri çykty?ynda; pi?irilip akraba ve kom?ulara da?ytylan bu?daydan yapylmy? ha?lama
DY?EMEK : Di?i çykmak,di?lenmek
DYTMEK : Gagalamak
DYYEK : Destek
DO?DAÇ : Yeni do?mu? bebek
DOLAMAÇLI : Dönemeçli,virajly
DOLAZ : Un,süt ve pekmez kary?ymy ile yapylmy? yiyecek
DOLUKMAK : Yçlenmek,a?layacak gibi olmak
DOMBULDAMAK : Surat asmak,küsmek
DOMUR DOMUR : Damla damla ter
DOMU?MAK : So?uktan ü?ümü? vaziyette durmak
DOMUTMAK : Çaresiz zavally bir ?ekilde beklemek,küsmek
DOÑ YA?I : Koyunun kuyruk ya?ynyn eritilmesinden elde edilen ya?
DOÑUÇ OLMAK : So?uktan hareketsiz kalmak
DORUM : Yeni do?mu? deve yavrusu
DO?AÑ : Eskice,yypranmy?
DÖ?ECEK : Sarymsak ezmeye yarayan alet,havan
DÖL DÖ? : Soy sop
DÖLEK : 1-Akyntyly olmayan,düz arazi, 2-A?yrba?ly uysal
DÖ? : Gö?üs
DÖVME : Bu?dayyn dibekte dövülmü? hali
DULDA : Kuytu
DULUKMAK : Sabitlenmek,durmak
DUMAN : Sigara
DÜ?ÜN BAYRA?I : Dü?ünlerde o?lan evine dikilen tepe noktasynda elma ,portakal, ye?il, kyrmyzy,mavi gibi renkli tülbent parçalary ve cep aynasy bulunan direk
DÜ?Ü? DÜ?Ü? : Ynek sa?ylyrken ine?i sakinle?tirmek ve sabit durmasyny sa?lamak için söylenir
DÜVE : Yavrulamamy? genç di?i inek
E
E,A-VOR : Yapylmasy gereken eylemin çabuk yapylmasy gerekti?ini anlatan ek."Ya?mur ya?acak bu?dayyn üzerini örtevor."
EBE : Babanyn ve ananyn anasy,babaanne,anneanne,ya?ly kadyn,nine
EBEM KU?A?I : Gökku?a?y
EBEZZAT : Geçmi?i,ölmü? aile büyükleri
ECYNNY : 1-Cin,korkunç yaratyk,2-Çok yaramaz çocuk
EDYKKABI : Ayakkaby
EFYLTY : 1-Hafif esinti 2-yürek çarpyntysy
E?SYKLY : Kadynlaryn birbirlerine hitaby
EH : Tamam anlamynda söylenir
EKMEK EVY : Yufka ekmek yapylan yer
EL : Yabancy ,yad
ELCEK : Ele aly?my?
ELCE? MELCE? : Birbirine girmi?,dola?my?
ELÇYPY : Çocuk eli,çocu?un ellerini tutarak ona yapylan oyun
ELY BELYNDE : Çul motifi çe?idi
ELY E?ENTYLY : Hyrsyzlyk yapmaya çalmaya meyilli
ELYKMEK : Birisine kar?y mahçubuyet duymak
ELLE?EM-ELLELEM : Herhalde
ELMA : Pamu?un açylmamy? ye?il kozasy
ELVANTURA : Kovalamaca oyunu
EMYCE : Emmi o?lu,emmi kyzy
EMY?YK : Süt karde?i
EMY?MEK : Ananyn yavrusunu emzirmesi,
EÑGEBYT : Albasty,karabasan
ERKEÇ : Genç teke
ERSEK : Erke?e dü?kün kadyn, orospu
ESERFYNYK : Naftalin
ESKYMO : Buz ?eklinde dondurma
ESMEK : Eksiltmek,azaltmak
E?EKCY SOPACI : E?ekci(davacy),sopacy,hakim ve hyrsyz isimlerinin dört adet küçük ka?yda yazylmasy ve ortadan birer ka?yt alynmasy ile ba?layan çocuk oyunu
E?GERE : Aleni,açyk
ETMEK : Et-ekmek,ekmek
EVYN : Pamuk bu?day için tane çoklu?u,tane dolulu?u,toklu?u
EVLEK : Tarla sürülürken traktörün dönebilece?i kadar mesafe, dönümün dörtte biri
EVMEK : Ylerlemek,acele etmek
EVSYN : Av için gizlenilen yer
EVTY?Y DARALMAK : Sykylmak
EVTYKLENMEK : Oyalanmak
EYER : Semer
F
FALLYK : Fingirdek,kadynlar için söylenir
FA?ILDAKLI : Velveleci
FE?EM ETMEK : Dikkatli davranmak,önemsemek
FELDYRDEMEK : Titremek
FELLAH : Arap asylly vata?
FERASETLY : Soylu,ince dü?ünceli,zeki
FICITMAK : El ile bir ?eyi ileri do?ru atmak
FIDIRAK : Fyrlatylarak atylabilen sopa
FIRDOLAYI : Çepeçevre
FIRILDAK : Topaç
FI?KI : Genellikle sy?yr pisli?i
FI?KIN : Ynce uzun ya? a?aç daly
FI?KIRDAK : Enjektör sistemine göre çaly?an kamy?tan yapylmy? su fy?kyrtan çocuk oyunca?y
FITIK DON : Küçük külot
FIYTAK : Fingirdek
FIYYIK : Islyk
FIYYIKLI : Islykly saklambaç
FYRASETLY : Ynce dü?ünceli
FYSKERMEK : Tohumun çimlenerek toprak üstüne çykmasy
FYSKYLLENMEK : Filizlenmek,çimlenmek
FY?KYRTMEK : Ky?kyrtmak
FYTMEK : Bilye ve misketi elin ba? parma?y ile i?aret parma?y arasyna syky?tyryp ileri fyrlatmak
FYTTYRMEK : Bir cismi el yada ayak ucuyla ileri do?ru atmak
FYZAN : Çok uzak yer
FYZYÑ GYBY : Çok hyzly
G
GACIRDAK : Özellikle yaylalarda kurulan yere çakyly kazyk üzerinde gacyrtyly ses çykararak dönen tahtarevalli
GALLE : Sincap
GAMGA : Kyymyk
GANARA : Sorumsuz
GANCIK : Di?i
GAK : Hendek
GAÑIRTMAK : Zorla açmaya çaly?mak
GAPIT : Palto
GAVALAMAK : Azarlamak
GAVARA : Yçi bo?, kof,yel,osuruk
GAVCALAMAK : Kurcalamak,bütün avuçla
GAVIZ : Yçi bo?
GAVLAÑGOZUNU ÇIKARTMAK : Her ?eyini ütüp elinden almak,talan etmek
GECE KU?U : Eve gece geç gelenler için söylenir
GECEOLTU : Gecenin karanly?y,gece yarysy
GEÇYNMEK : Son nefesini vermek,ölmek
GEDYK GEME : A?zynda bir veya birkaç di?i olmayan
GELEBYCYN : Yri yapyly tatly su baly?y
GELYN BACI : Yenge
GERCYK : Ukala özellikle kadynlar için söylenir
GICIRIM GYBY : Meyve ve sebzelerin dallarynyn çok yük tutmu? olmasy
GIÇGIRMA : Topyekün, hepsi
GIDIK : Çene alty
GIFIDIK : Hyzly hareket eden
GI?I?ADA : Ses çykarmadan,gizlice hemen uzakla?mak
GIH GIH : Avuca alynan yem ile tavuk,koyun ve keçi gibi hayvanlary ça?yrma sesi
GILDIR : Geveze
GINCIVIRLI : Y?veli,süslü
GIRÇILLI BELYK : Saç örgüsünün çok ince ve sayyca çok örülmesi
GIRÇMAK : Ezerek parça parça etmek
GIRLA : Haddinden çok
GIV?ITMAK : Zor da olsa bir?eyler koparabilmek,temin edebilmek
GYCY?MEK : Ka?ynmak
GYLDYREMEK : 1-Gev?eyip sallanmak 2-sycaktan ve susuzluktan bitkilerin yapraklaryny byrakmy? hali,solmak
GYLYK : Çekirdek
GYRENGYLY : Görüntünün net olmamasy,özellikle havanyn bulutlu olma durumu
GYZ GYZ : Yne?in yü?rülmesi syrasynda tosunu kyzy?tyrmak için söylenir
GOÑUR : Ukala
GOYA : Güya
GÖBÜT : Çok yslanmy?,yslanarak su tutmu?
GÖDE : Kysa,?i?man
GÖDEN : Mide,i?kembe
GÖ?ERMEK : Ye?ermek,morarmak
GÖ?ÜSLÜK : Kadynlaryn i? yaparken giydikleri elbise,i?lik,üstlük
GÖK : Henüz olgunla?mamy? sebze yada meyve,ye?il
GÖLERMEK : Yatyp kalmak
GÖLGESYNY OK?ALAMAK : Özlem duymak
GÖLÜK : Yük ta?yyan ve binilen at
GÖN : Ten,deri
GÖNEN : Tohumu çimlendirecek kadar nemli toprak
GÖNENMEK : Bollu?a kavu?mak
GÖNÜ KOKASICA : Çocu?a ilenç
GÖRENEK : Dokuma,oya ve naky? i?inde örnek alynan ?ekil ve desen
GÖRESET : Görgü,terbiye
GÖTÜ E?RY : Syk hastalanan,dayanyksyz
GÖTÜ KIZIL : Tembel,ü?engeç
GÖTÜREN KANAL : Hyzly ve güçlü akan kanal
GÖYNEK : Yç çama?yry,fanila
GÖYNÜMEK : 1-Ate? dokunmady?y halde ysydan etkilenerek pamuklu ve yünlü giysi ya da örtülerin gevrek hale gelip özelli?ini kaybetmesi 2-kimseye belli etmeden içten üzülmek,kederlenmek
GÖZ : Pynar
GÖZEMEK : Ekilen syraly tohumlardan ya da fidelerden ye?ermemi? olanlarynyn yerine yenisini dikme i?i
GÖZER : Geni? delikli kalbur
GÖZÜ KARAKMAK : Ba? dönmesi ve halsizlikten bulanyk görmek
GUBARMAK : Gururlanmak,kasym kasym kasylmak
GUCUR : 1-Kysa boylu,bodur 2-Fytyk olmu?
GUDUMSUZ : Görgüsüz,obur,az ile yetinmeyen
GULDUR : Fytyk hastaly?y olan
GUNNAMAK : Yumurtlamak,do?urmak
GURBU? OLDU?UM : Kurban oldu?um
GURDANMAK : Bir i?le oyalanmak
GURK : Kuluçkaya yatacak tavuk
GURNA : Musluk
GUZ : Serin, kuytu
GÜBÜDÜK : Devenin ön bacaklaryna asylan büyük çan
GÜCÜLE GÜÇBELE : Zor ?artlarda elde edilen
GÜDÜK : Kysa,mintan gömlek alamynda da kullanylyr
GÜLLE : Misket,bilye
GÜYMEK : Beklemek,sabyrly olmak
GÜZLÜK : Güz döneminde ekilen sebze
?
H
HACANA : Çöpçatan
HACAT(HACET) : Yapylan i? ile ilgili gerekli her?ey,alet edavat
HALAZA : Y?lenmemi? toprak,bu?dayyn alacaly çykmy? olmasy,i?e yaramaz,yskarta
HALBUSEM : Halbu ki
HALULU : De?me,her,herhangi bir,geli?igüzel,rastgele: "Üniversite synavyny kazanmak,halulu adamyn yapabilece?i i? de?ildir."
HAMAMLIK : Banyo
HAMBAL : Ana su arky
HAMBELES : Araplardan geçmi?tir.Murt(Mersin a?acynyn meyvesi)
HAMUR ÇORBASI : Açylmy? hamurdan küçük kareler halinde kesilip içerisine baharatly kyyma konulup kö?eleri birle?tilmi? bezeciklerle yapylan çorba
HAÑGIRA : Nere
HAÑGIRDA : Hangi yerde,nerede
HAÑGIRDAMAK : Kabaca konu?up gülü?mek
HAPAZ : Tokat,?amar
HARANA : Küçük kazan
HARAR : Uzun ve geni? çuval
HARKIT : Çocuklary korkutmak için söylenen obur çirkin yaratyk
HASYT :Aksi,ters,ba?kalaryny çekemeyen
HA?AT : ?ekli bozulmu?,hurdasy çykmy?
HA?IL : Bu?day ve arpanyn kurumadan ve olgunla?madan biçilmi?i,2-Dokuma iplerine sürülen un bulamacyndan macun
HATAP : Devede yükü tutturmak için ipin ba?ly?y a?aç bölüm
HATEKYN : Eylemlerde olumsuzluk bildirir.Olabilirli?in azly?yny ya da olanaksyzly?y belirtmek için kullanylyr."O hatekin gelmez"
HATIN : Hanymefendi,hanym hanymcyk
HATIRIP : Römorku traktöre ba?lamaya yarayan demir çubuk
HAVAKMAK : Vücuttaki yaranyn dy? etkenlerden dolayy azmasy,?i?erek iltihaplanmasy
HAVASLIK : A?yk olma durumu
HAVIT : Deve semeri
HAYIN : Tembel
HAYIT : Dere kenarlarynda yeti?en menek?e renginde çiçekleri olan a?açcyk
HAYTA : Yaramaz,e?kyya
HAZDETMEK : Ho?lanmak
HECE TA?I : Mezaryn ba? ucuna dikilen üzerine ölü hakkyndaki bilgilerin yazyldy?y ta? dikit
HEKYYA:Örnek gösterilen konularda "gibi"sözcü?ünün yerine kullanylyr.
HELKE : Genellikle süt sa?mak için kullanylan kap
HELLYM : Salamura peynir
HELMEKYN ETMEK : Hamle yapmak
HEMY? : Sorulan bir soruda kar?ylyk alamayynca, soruyu tekrarlamak için ayny cümleyi kurmak yerine kysaca "hemi?" denir
HENDE : Yanyndaki
HERGELE : Hayvan sürüsü
HERGELECY : Köyün sy?yrlaryny güden çoban,sy?yrtmaç
HEVKERE : Arsa
HEYE : Evet
HIH : Al,i?te,"ben sana demedim mi?" Anlamynda peki?tirme sözü
HILTAN : Genellikle topra?yn i?lenmeyen bölümlerinde biten daire ?eklinde beyaz çiçek açan yakla?yk iki metreye kadar uzayabilen otsu bitki
HIÑGILDANMAK : Çocu?un a?lamaya ba?lamadan önce çykardy?y kesik a?lamsy sesi
HIRIM HI?IM : Alel acele yorularak,nefes nefese
HIRT DYYE DÜ?MEK : El,ayak ya da parma?yn nasyl çykty?y anlatylyrken söylenir
HIRTYBY?Y KESYLMEK : Çok yorulmak,nefes nefese kalmak
HI?IRI ÇIKMAK : Çok yorulmak,peri?an olmak,kan ter içinde kalmak
HYLADAR : Ufacyk,küçücük: "Hiladar çocu?u dövmeye utanmyyormusun?"
HYNDY : ?imdi
HYSSA : Çocuk dilinde halay
HO : Gösterme syfaty;o
HOÇKUR : Ukala,kendini be?enmi?
HODUL : Ukala,kaba
HOL : Ta?tan yumurta örne?i,fol,tavuk yumurtlasyn diye altyna konur
HOPUÇ : Syrta yüklenmek
HORA : Az ilerisi,orasy
HORANTA : Aile
HORDA : Orada,az ileride
HOVCURUM : Kötürüm,bütünün parçalara ayrylmasy
HOYDURUM AKILLI : Akly bir kary? havada,akly gelip giden
HOYN : Hey
HOYUK : Bostan korkulu?u,yapylan i?e yardym etmeden dikilip duran
HÖ?ÜRMEK : Bö?ürmek,yüksek sesle a?lamak
HÖYLE : 1-Bu ?ekilde,bunun gibi,2-Butarafa ?u tarafa
HU : Gösterme syfaty;bu
HU? : Kerpiçten ve sazlyktan e?reti yapy
HUNCA?AZ : Azymsama sözü
HUPMAK : Küpmek,kepmek,yükseltinin çökmesi
HURA : Hemen ?urasy
HÜ?ME : Un,bu?day,pirinç,kum,toprak gibi maddelerin içerisine konuldu?u kaptan dy?aryya ta?acak ?ekilde tepe gibi yy?ylarak doldurulmu? ?ekli
HÜLLÜTMEK : Yuvarlak bir cismi(bilye)el ile yava?ca yuvarlamak
HÜRTMEK : Kyrylyrken "hürt" diye ses çykartan nesne;marul ya da lahana gövdesi
HÜYYÜK : 1-Islyk,2-ören yeri höyük anlamynda da kullanylyr
I
ICIK : Azycyk
IKH IKH : Deveyi çöktürme sözü
IKHMAK : Diz çökmek
ILGIDIR : Dokuma i?inde ip sarmaya yarayan,kelefe dolamaya yarayan alet
ILINTI : Sycak içilebilecek ?eyleri basite alarak anlatma
ILI?MAK : Isynmak,iki ki?inin ten sycaklyklary ile birbirlerini ysytmasy
IÑLIK ÇIÑLIK : Çok sessiz
IPILIK : Sycacyk
IRBIK : Ybrik
ISKARTA : Sebze ve meyvenin saty?a uygun olmayany,kalitesiz
ISTAR : Çul dokuma tezgahy
IZIRAPLANMAK : Çekinmek,sykylmak,mahçubiyet duymak
Y
YBYK : Bir ?eyin ucu
YÇGYLLENMEK : Ku?kulanmak,?üphe duymak
YDARE : Gaz lambasy,?inanay
Y? : Yünün e?irilerek ip haline getirilmesinde kullanylan çarkyn bir parçasy
Y?DY? : Hadym edilmi?
Y?YNMEK : Vücudu kasarak bo?uk ses çykarmak,ykynmak
Y?LEK : Hayvanyn çelimsizi,hastasy
Y?LETMEK : Byktyrdyn,öldürdün,hasta ettin anlamynda kullanylyr
YHY : Y?te burada,aha
YHYCYK : Y?te
YKYNCY : Pamu?un ikinci defa toplanmasy
YLANCIK : Romatizma ,siyatik
YLE?ENÇE : Küçük le?en
YLENMEK : Beddua etmek
YLY?TYRMEK : Ate?i tutu?turmak
YMANIÑ YALA?I : Gö?sün ortasy
YMEZ YMEZ : Yava? yava?
YMY?YK : Az ylyk
YN : Kumar oynanan oda tarif edilirken söylenir
YNCY?Y DURMAZ : Çok gezen
YNEKCYK : Kaba?a çöpten ayak ve kuyruk takylarak yapylan oyuncak
YPYL YPYL ETMEK : Hafif hafif esmek
YRY?KYN : Sucuk
Y?YÑ OÑSUN : Hayyrly i?ler
YTE?E : Yufka ekmek yaparken kullanylan yaygy

J
K
KABA : Kalça
KABI? : Kel kafa
KAÇAN : Ne çabuk
KAÇILMAK : Geri çekilmek,uzakla?mak
KADIN ANA : Kendinden küçük kyz çocu?a sevecen hitap sözü
KADYT KALMAK : Çaresiz olmak,mecbur olmak
KAFA KA?IDI : Kimlik belgesi
KAFANIN BEKMEZYNY AKITMAK : Kafasyny yaryp kanyny akytmak
KAKILI : Çok fazla,gyrla
KAKMAKLAMAK : Vurarak azarlamak
KAKTIRMAK : Ytmek
KALAKLAMAK : Dengesini kaybedip dü?ecek gibi olmak
KALDIRIVERMEK : Kaçarak evlenen kyza yardymcy olmak
KALE YIKMAÇ : Özellikle yaylada oynanan dikili bir kaya parçasyny el ile atylan bir ta?la yykmaya çaly?mak
KAMANMAK : Yüz üstü dü?mek,kapaklanmak
KAMÇALAMAK : Avuçlamak
KAN AYAKLI :Kadyn,kyz,di?i
KAN TUTMAK : Tansiyonun yükselmesi
KANAK SAKIZI : Yaylalarda yeti?en yakla?yk otuz satimetre yüksekli?inde koparyldy?ynda sütü akan ot,bu otun sütünden kurutularak yapylan ve a?yzda çi?nenen sakyz
KANAT : Çadyr üzerine örtülen birle?tirilmi? iki parçadan her biri
KANKITI ÇIKMAK : Çok zayyflamak,iskelet gibi olmak
KAÑSIRIK : Balgam
KAPBA? : Ka?yttan küçük uçurtma
KAPCIK : Kabuk,herhangi bir ?eyin dy?y,bo? fi?ek
KAPÇIKLI : Sünnet olmamy?
KAPLIK : Kap kacak koymaya yarayan raf
KAPSE : Bahçe,avlu kapysy
KARA BATA?A GYTMEK : Su altynda karabatak gibi yüzmek
KARA BÖCÜ : Domuz
KARAMIK : Yaylalarda yeti?en yakla?yk bir metre boyunda, olgunla?ty?ynda siyah küçük meyveleri yenebilen bitki
KARANLIK ÇELLY?Y : Gece oynanan çelik çomak
KARI BE? : Obada ya?ly kadyn
KARIK : Toprakta çizi,el ile yada pullukla yapylan syra
KARIN GÖBELEK : Syrt üstü yere yatyp çocu?un ellerinden tutarak ayaklarlada çocu?un göbe?inden havaya kaldyrylarak yapylan oyun
KARSAMBAÇ : Kar ile pekmezin kary?tyrylmy? hali
KASALMAK : Kendisi ile övünmek,böbürlenmek
KASAVAN : Kendisi ile övünerek söylenen inanylmayacak kadar yalan ve uydurma söz
KATIVERMEK : Bir kyzy bir o?lanyn yanyna götürüp onlary bulu?turmak
KAVALAMAK : ?iddetle azarlamak
KAVCALAMAK : Avuçlamak
KAV?IRMAK : Yki ucu,kenary birle?tirmek,kavu?turmak
KAVURKA : Kavrulmu? bu?day
KAYDIRMAK : Küfretmek
KAYI? : Bele takylan kemer
KAYIT : Portatif olarak sökülüp kurulabilen bir düzene?in parçalar bütünü;çulhalyk kaydy,ystar kaydy
KAYKILMAK : Dik durumdan ek yerlerinin gev?emesi sonucu yary yatay duruma gelmek
KAYMAKLI : Yçerisine kaymak konup üzerine ?eker serpi?tirilerek yada pekmez dökülerek yenen yufka dürümü
KAYNARÇA : Tere ya?y ve bal kary?ymyndan eritilerek lo?usa kadyna içirilen sycak içecek
KAYSAK : Tarla yüzeyinin donmasy kaymak tutmasy
KECEFE : Dokuma i?inde çarka yardymcy, yere sabitlenmi? dikey bir çubuk ekseninde dönen, kelefenin takyldy?y çark
KEÇE : Koyun yününden yapylan çul yada çadyryn üzerine kapatylan örtü
KEH : Kenar
KEKEÇ : Kekeme
KEKY? : Pamuk kozasynyn açylmy? ve kurumu? ?ekli
KEKRE : Ek?i,acymtrak
KEL HASTALIK : Verem,kanser
KELEFE : ylgydyr vasytasy ile dolanyp çile haline getirilmi? ip
KELE? : Güzel
KELETE : Kel kötü,kelepir
KELLE : Ba?ak
KELLE MOTOR : Herhangi bir ?ey eklenmemi? traktör
KEMÇYK KÜMÇÜK : Girintili çykyntyly,saçyn uzunlu kysaly kesilmi? hali
KEMÇYLDEMEK : A?zy bo? oldu?u halde bir ?ey çi?niyormu? gibi yapmak
KEMÇYTMEK : Bir ?ey kesmedi?i halde makasla kesiyormu? gibi yapmak
KEMYKLY KÖY : Mezarlyk
KEMRE : Ba?ta olu?an kepek
KEMRY?MEK : Sevi?mek
KEÑGY : Kalçanyn yan tarafynda içten gelen yürümeye engel olan romatizmal a?ry
KEPCE KULAK : Büyük kulak
KEPENEK : Koyun yününden çoban giysisi
KEPY MIKI : Küçük çivi
KEPYR : Y?lenmesi zor,verimsiz,çorak,sert ve yüzeyi kuru toprak
KEPMEK : Yykylmak
KERC ETMEK : Dalga geçmek
KERKYNMEK : Sarkyntylyk amaçly arkadan dayanmak,ileri geri hareket etmek
KERLYM : den sonra,gayry
KERTYK : Süt ölçümünde kullanylan ince uzun dala açylan çentik
KESAT : Yolunda de?il
KESE?EN : Tarlaya ekilen bitkileri dipten kesen danaburnu
KESKENMEK : El ile yada herhangi birnesneyle kar?ysyndakine vurucak gibi yapmak
KESMEK : Birisinin komik yönlerini taklit etmek
KESTEL : 1-Keçi kylyndan yapylan ip,2-Dokuma tezgahynda arta kalan ip
KE? : Bir tür peynir
KE?EFLY : Toros da?larynyn yaylalarynda bir yörük obasy

KE?ERTMEK:Öldüresiye dövmek
KE?GEN : Çulhalyk kaydynda kullanylan a?açtan malzeme
KE?YR : Havuç
KE?KERE : Ahyr içindeki hayvan pisli?ini dy?ary ta?ymada kullanylan dört kollu alet
KE??YK : Dönü?ümlü olarak i?te yardymla?ma
KETEBELY : Arapçadyr(ketebe) Gösteri?li giyinen
KETKET : Kendini be?enmi?,ukala
KETKUDA : 1-Kendini be?enmi? 2-olur olmaz zama gösteri?li giyinmeye çaly?an 3-dü?ün elbisesi giymi? kimse 4-kethüda
KEVEN : Yaylalarda biten kurudu?unda ?enlik olarak yakylan otsu bitki
KEVKY : 1-Su kaba?yndan tas,2-Cenaze yykamada kullanylan su kaby
KEV?YRYK : Meyvelerin yenmeyen çekirdekli kysmy ve kabu?u
KIBRIZ E??E?Y : Tam e?ek,çok inatçy
KIÇMA : Tekme
KIDIM KIDIM : Azycyk,yava? yava?
KIDIMIK TUTMAK : Yerinde duramamak
KIKIRT : 1-Ynce ince kesilmi? hamurun ya?da kyzartylarak gevretilmi? hali,tutmaç yeme?i malzemesi 2-koyunun kuyruk ya?ynyn ku?ba?y büyüklü?ünde kyzartylmy? ve kurutulmu? hali
KILDAN KISIR : Birdir bir oyununda cezaly ebe
KILDIRAK : Kirmen tahtasy
KINDIRA : Tarla kenarlarynda ve takymlarda biten ince uzun sivri ve keskin kenarly yapraklary olan taze iken pamuksu meyvesi yenebilen ot
KINDIRMAK : Az bo?luk ve aralyk byrakmak
KINTICIK : Azycyk
KIPÇIMAK : Sabit durumdan hareketli duruma geçmek, birazcyk yerinden oynamak
KIRI : E?ek yavrusu,sypa
KIRKLAMAK : Bir ?eyi tekrar tekrar yapmak,temizlemek,düzeltmek,
KIRKLI : Yeni do?um yapmy? kadyn ya da henüz kyrk gününü doldurmamy? bebek
KIRKLIK : Koyun keçi tüyü kesme makasy
KIRKMAK : Saç ve tüyü makasla kesmek
KIRNAP-KINNAP : Ba?lama ipi
KI?LAK : Yörüklerin ky? mevsimini geçirmek üzere konduklary ylyman bölge
KITLIK KU?U : U?ursuzluk getirdi?ine inanylan ki?i için söylenir
KIVRANMAK : Elde edilmek istenilen ?eyin çevresinde gezinmek
KIVRATMAK : 1-Kyvyrarak bükmek,döndürerek çevirmek,2-Etrafyny çevirip çembere almak
KIVRI?MAK : Kyvrylyp kyry?arak dola?mak,ip su hortumu gibi ?eylerin dola?masy
KIYIN KIYIN : Kyyydan kenardan gizlice
KIYIR KIYIR : Yeme?in içindeki ta?yn çi?nenirken çykardy?y ses
KIYPIK : Küçük bez parçasy
KIYTARMAK : So?uktan donmak
KIYTIK : 1-Kyymyk,2-Bir parça azycyk
KIZAÑ : Yylan ve köpekte çiftle?me iste?i zamany
KIZIL KIVRIM : Ekilen tohumun toprak altynda çimlenip yüzeye çykamamasy
KIZINMAK : Isynmak
KYLTELY :Ba?lantysy tokaly olan plastik ayakkaby
KYMEZY : Kimisi
KYRYNCY : Yoz devenin erke?i
KYRY?LYK : Ynce ba?yrsak
KYRMEN : Yünü e?irerek ip yapma aracy
KYRTYK : Tümün küçük bir parçasy;sabun kirti?i
KYRTY? : Tyrtyk,pütür
KY? : Kanatly hayvanlary kovmak için söylenir
KY?-BAYIT : 1-Yki ki?ilik misket oyunu 2-ki?;misketi miskete çarptyrma bayyt;iki misket arasyny kary?lama
KYTY?YNE BYNMEK : Kar?ysyndakine yüklenmek,zorda byrakmak
KOCA ANA : Babanyn anasy,ebe,babaanne
KOCA BABA : Babanyn babasy,dede
KOÇAN : Tapu senedi
KOÇMAR : Kertenkeleden büyükce sürüngen,Keler
KO?U?TURMAK : Koç ya da tekeyi di?ilerinin yanyna byrakarak çiftle?melerini sa?lamak
KOLAN : Kyldan örülerek yapylan geni? ve yasy ip
KOLÇAK : Bazy motorlarda mar? i?levi gören,el ile çevrilerek kullanylan "Z"?eklinde demir
KOTDYK : Kysa boylu
KOTTU? : Kysa boylu
KOVSAK(KOVUKSAK) : Kofsak,kapaly olmasy gereken yerde çok az bir bo?luk ya da açyklyk,gev?eklik,kovuk ?eklinde açyklyk
KOYUN EVY : Koyunlaryn baryndyryldy?y yer
KOZA : Pamuk
KÖFER : Öz,güç,can
KÖK BOYA : Dokuma i?inde köklerden yapylmy? boya
KÖK : Israrla ady ça?rylan ki?i tarafyndan "yeter,sus"anlamynda söylenen söz
KÖREZY : Az y?yk veren
KÖS : Gübüdü?ün üstüne asylan çan
KÖSTEMEK : Hayvanlaryn iki aya?yny birbirine ba?lamak
KÖSÜLMEK : Uzanmak,yatmak
KÖ?E TA?I : Tarla synyryny belirleyen büyük ta?
KÖ??EK : Deve yavrusu
KÖTEN : Pulluk
KRAL : Akasya a?acy ve onun beyaz salkymly yenebilen meyvesi
KUKUMAVVUK : Bayku?
KULAK : Devenin yularynyn her iki yanyna ba?lanan çan
KULAKLI : Hendek büyüklü?ünde çukur açmaya yarayan tarym aleti
KULPLU : Küçük kazan
KULUN : Yeni do?mu? at,e?ek yavrusu
KULUNÇ : 1-Omuz a?rysy,2-Syrtta iki omuz arasyndaki bölge
KUNNACI : Hamile,yüklü
KURAMPA : Yçten hazyrlanmy? sinsice plan
KURU FASULYE : Dü?ünlerde oynanan tek ki?ilik oyun
KUSKUN : Semerin kuyruk altyndan ba?lanan kayy?y
KU? GÖTÜ : Bir çe?it bodur ve beyaz çiçe?i olan ot
KU? LASTY?Y : Sapan
KUYRU?U DYKMEN : Ya?ly bazlama dürümü
KUYRU?U KISTIRIP GYTMEK : Utanyp arkasyna bakmadan gitmek
KUYRU?U ÖLÜ : Akrep
KUZU DY?Y : Yüz ya?yny geçen ki?ilerde çykan di?
KÜCÜ : Dokuma i?inde dikine iplerin arasyny açmak için yatay durumdaki kalyn burulmu? ip
KÜFKÜDÜ : 1-Çocuk dilinde tren 2-Sebze syklary ile oynanan çocuk oyunu
KÜLDÜREMEK : Gök gürlemesi
KÜLTEMOTUR : Kültrevatör
KÜLÜSTÜR : Eski, zor i? gören
KÜMÜK : Küt,yassy,yamuk burun
KÜNCÜ : Susam
KÜNCÜLÜ HELVA : Bir tatly çe?idi
KÜNDE : Hergün
KÜPMEK : 1-Dikey durumdan yykylyp bozularak da?ylmak,2-Bir yüksekli?in çökmesi,3-Süsmek,tos vurmak
KÜRÜTKÜ : Topra?yn yüksek bölümünü çukur bölüme traktör vasytasy ile kürüyerek düzeltmeye yarayan tarym aleti,tesviye makinesi
KÜT DÜ?ÜM : Kördü?üm
KÜT DÜ?EN : Bir çe?it yakycy sinekçik
L
LAF EBESY : En iyi yapty?y i? konu?mak olan ki?i
LAFI GAYDELENDYRMEK : Ballyra ballyra anlatmak
LAFIÑ BELYNY KIRMAK : Tatly sohbet etmek
LAKAÇ : Pi?ti?inde taneler halinde kalmasy gerekirken fazla kaynamadan dolayy koyu bulamaç haline gelmi? yemek
LAÑGYR LYÑGYR ETMEK : Yleri geri konu?mak
LANGO : Geveze
LAVGAR : Lafazan,bo? konu?an,geveze
LE?ENÇE : Le?enin küçü?ü
LEKYN : Ancak,lakin
LEN : Küçümseyerek söylenen ulan
LEPE : Bulgur ya da pirinçle yapylan içerisine domates,patates,ye?il biber ve bolca baharat katylmy? sulu yemek
...LY?YN : Kadar,yeteri kadar:"Çocu?un aya?y iyile?ti.Yürüyecekli?in oldu."
LYÑ LYÑ GEZMEK : Bo? yere çok gezmek
LYPELYP : Dopdolu
LOBUT : Yri yapyly hantal,labut
LOPBUÇ : Hantal
LOPBUTMAK : Sofrada ne var ne yok yutmak
LOR : Peynir yapylyrken arta kalan sary sudan kaynatylarak yapylan peynir
LÖK : Erkek lider deve
LÖRKMEK : Çok yer kaplayacak ?ekilde yayylarak oturmak ya da yatmak
M
MAFA : Damperli kamyon
MAH : ?a?ma sözü
MAHRAÇ : Göç yükü
MALAK : Kyzylan birisinin a?zy yüzü
MALAMAT OLMAK : Rezil kepaze olmak
MA?ANA : Bahane
MANA MANA OYNATMAK : Dalga geçerek zor duruma dü?ürmek
MANYK : Kedi yavrusu
MAÑKAFA : Anlamakta güçlük çeken,anlayy?syz
MARTAVAL : Uydurma söz
MASIR : Çulfallyk i?inde kullanylan üzerine ip dolaly yakla?yk on santim uzunlu?unda kamy?
MAYA : Tülü devenin di?isi
MAYALI : Bir çe?it ekmek
MAYI?MAK : Uyu?uk olmak,rehavet
MECREFE : Büyük çapa
MEÇÇYK : Davul tokma?y
MEH : Al,buyur
MEKYK : Dokuma i?inde kullanylan içine takyly masyry ta?yyan ,dokunmakta olan malzemenin dikine uzanan iplerinin arasyndan enine sa?a ve sola fyrlatylarak ip da?ytymy yapan a?açtan yapylmy? alet
MEL MEL BAKMAK : Salakça bön bön bakmak
MELAN : Merhem,krem
MELEFE : Yorgan yüzü
MELEFEBY : Yumu?acyk
MELYYOR : Çok güzel türkü söylüyor
MEMY?LEMEK : Taneleri olan bir ?eyi(bu?day,çi?it)su ile ovarak nemli hale getirmek
MENDYL : Sek sek oyunu
MEYMENETSYZ : ?irret,suratsyz
MICIRDAK : Çulhalykta a?açtan yapylmy? makara
MIÇÇILDAMAK : Yemek yerken ya da sakyz çi?nerken rahatsyz edici çi?neme sesi çykarmak,miççildemek
MIÇÇIRIK : Çok ezik
MIDIK : Gaga,burun
MIKLI : Karpuz ve domates gibi yiyeceklerin iç kysymlarynyn mantar hastalykly bölümü
MIKSIÇAN : Cimri.varyemez
MILÇ : Bataklyk,çamur
MINCIRIK : Ezilmi?
MINTI : Küçük byçak,çaky byça?y
MISMIL : Düzgün temiz,onat
MITIRIP : Cimri
MITIZI KIRIK : Morali bozuk
MIYMINTI : Yava? i? yapan beceriksiz
MIZIRDAMAK : A?lamsy olmak
MYSKER : Toprakta belirli uzunlukta dört karyktan olu?an grup
MYTTYK : Ufak,küçük
MOLUZ : Salak,bön
MOTUR : Motor,traktör
MOZZAK : Kozalak
MÖLÜMEK : Yne?in ba?yrmasy
MUCUK : Bir çe?it küçük sinekçik
MUDARA : Muhtac olmak,mecaz anlamda gebelik
MUHTAR BÜZZÜ?Ü : Bir ip ba?lama çe?idi
MUKUK OLMAK : Gerçekle?en olaya ?ahit olmak,bizzat görmek
MURT : Mersin a?acynyn mor ve siyah renkte nohut tanesinden büyükçe meyvesi
MU?AMBA : Plastik,naylon
MU?TU : Müjde
MÜ?ZER : Mibzer,eker
MÜRTLEMEK : Ölmek
MÜZEVYR : Gammaz,laf getirip götüren
N
NAAL : Ne hal,nasyl
NACAK : Odun kesmeye yarayan alet
NAMAZLA? : Seccade
NAMSYYE : Cibinlik
NAR RENGY : Dokuma i?inde ipin kahverengi olany
NATTAÑ : Ne yapyyorsun?
NAYLON : Römork
NE ÜSTÜNÜÑ UMRU : Üstüne vazife de?il
NECASET : Kyzylan birine "pislik"anlamynda söylenir
NECY : Nedir,niye
NELYKLERLE : Ne zorluklarla
NENE : Emmi dayy hanymyna hitap
NUTKU KURUMAK : Sinirden ya da heyacan konu?acak dermany kalmamak
O
...OYU : Söylenen sözün inyrycyly?yny arttyrmak için söylenir."Geldi oyu."
OBA : Sülale,soy
OBANIÑ ADAMI : Kar?y sülaleden birisi,el,yabancy
OCAK BA?INDAN IRAK : kötü bir olay kar?ysynda söylenir
OCAKLIK : ?ömine
OCUTMAK : Ürkütmek
OK : Römork ekseni
OKLA : Oklava
OKUNTU : Dü?ün ve ni?a davetiye
OSSAAT : Anynda,hemen
OT DÖVMEK : Tarladaki zararly otlary kazma ile kesmek
OTURAK : Kalça,kaba et
OVCALAMAK : Ovalamak
OYMAK : 1-A?iret, 2-Ekili bitkilerin bir bölümü
OYULGANMAK : Oyarak batmak,oyarak girmek
Ö
ÖFELEMEK : Ovalamak
Ö?MEK : Kusacak gibi olmak,bo?uk ses çykarmak
Ö?RENBEÇLYK : E?itim için, e?itim amaçly
Ö?ÜR : Bir ?eyin benzeri,aynysy,bir örne?i
ÖLGÜLÜ EVY : Ölen ki?inin evi,yas yeri
ÖLÇERMEK : Ucu yanan odunu ate?in içine do?ru itmek,ate?i canlyrmak
ÖLLÜZ : Salak,beceriksiz,renksiz
ÖMÜK : Bo?az,gyrtlak
ÖNDÜ?ÜN : Önceki gün
ÖRELEMEK : Gereksiz yere lafy uzatmak,ysrarla söylemeye çaly?mak
ÖRTME : Çevresi açyk üstü kapaly ev giri?i
ÖTLESKY : Ucu yanmy? kor halinde odun
ÖTÜRÜK : Yshal,amel
ÖVELEMEÇ : Unun su ile nemlendirilerek nohut tanesi büyüklü?ünde bezecikler haline getirerek ha?lanyp sarymsakly yo?urt ile sulyrylarak yapylan çorba
ÖZE?Y TÜKENMEK : Kar?ysyndaki birisinin ysraryndan çok sykylmak,bunalmak,içi sykylmak,gücü tükenmek
P
PAÇASI TUTMAK : Kendine güvenmek
PAKIR : Tencere
PALAN : Semer
PALAZ : Keklik yavrusu
PANÇA : Avuç dolusu
PANTAKLAMAK : Yenecek bir ?eye el batyrmak,el atmak
PAPARA : Kylybyk
PARÇACI : Tekstil fabrikalarynyn i?e yaramaz defolu kuma? parçalaryny toplayyp satan kimse
PARDI : Odun parçasy,mertek
PARMAK : Miskerin bir kary?y
PARMAKCAK : Evlerde genellikle merdiven kenarynda korkuluk
PARTAL : Eskimi?,yyrtylmy? giyecek
PARTILDAMAK : Ölmek durumuna gelirken tepinmek
PASKIRMAK : Baharda filizlerin hyzla yaprak açmasy
PATAK : Dayak
PATAZ : Avuç
PATIRDAMAK : 1-Dyr dyr etmek,2-Tela?la çabalamak
PATOZ : Sapy saman yapan alet
PAVCUK : Emek harcanmadan elde edilen yiyecek
PAYALAMAK : Övmek,gururlyrmak,?ymartmak
PAYTAR : Veteriner,baytar
PELYT : Me?e
PE?KYR : Havlu
PILÇARMAK : Çul savan gibi sergilerin kenarlarynyn ya da elbiselerin kol,yaka ve paçalarynyn erimi? yypranmy? hali
PIRTI : Evde kullanylan genelde yatak,dö?ek,yorgan gibi e?ya
PIRTMAK : Syky duran bir yerden hyzla kurtulmak
PISKIRMAK : Hap?yrmak
PISMAK : Korktu?u için saklanmak sesini çykarmamak
PIYNAR : Me?e (pelit) a?acynyn yabanisi
PYNÇYK : Çok küçük parçalara ayrylmy?
PYNTY BA?I : Çadyryn kö?e ba?y
POH POHLAMAK : Ky?kyrtmak
POPPAK : Yumru halindeki meyve ve sebzelerin çiçekten meyveye henüz dönü?mü? hali
POSKURTMAK : Duman çykartmak,sigara tüttürmek
POTUK : Domuz yavrusu,tombul ötesi
PÖÇÜK : Sigara izmariti
PUFURMAK : 1-Üfleyerek duman çykartmak,2-bol keseden atmak
PUHURMAK : Üfleyerek ?i?irmek
PU?T O?LAN : Bir süs bitkisi
PÜFRENK : Büz,künk,sifon kanalet
PÜM : Çocuk dilinde su
PÜR : Y?neli çam yapra?y
PÜRTLEMEK : Gözü yerinden çykmak
PÜSE : Eritilmi? çam reçinesi
PÜSEÑLEMEK : Ya?murun çiselemesi
R
…RAK : Çokluk ,fazlalyk bildiren edat;"Gidece?imiz yer uza?rak."
S
SADIR : Hayvan gübresi
SA?(SAYA)TA?I : Büyük ,yuvarlak ve pürüzsüz parlak ta?
SA?BI : Sahibi
SAHAN : Tabak
SAKAMATLIK : Sakatlyk,yanly?,bozukluk
SALMA : Düzeltilmi? kalas
SALMAK : Byrakmak
SAMIRDANMAK : Uykuda sayyklamak
SANAKA GETYRMEK : Ya?anmy? bir olayy örnek göstermek
SAÑRA?I : Koyun keçi gibi hayvanlaryn burun akyntysy,sümük,çocukta burun akyntysy için de kullanylyr
SAPÇIK : Bitki sapy
SAPLI : Çomçadan daha büyük,syvy ve yemek aktarma kaby
SAPLICAN : So?uktan ci?erlerini ü?ütmekten olu?an öksürüklü hastalyk,satlycan
SAPTIRMA : Açylan mezar çukurunun tabanyndan ölünün sa? tarafa ve daha içe konabilmesi için duvar kysmyndan tabanla beraber ölü boyunca açylan ikinci çukur
SAVAN : Çulfallykta dokunan yaygy,örtü,kilim
SAVRUKMAK : Büyükba? hayvanlaryn di?ilerinin üreme güdüsü ile syvy salgylamalary
SAVU? : Ba?ymdan git
SAY : Düz kayalyk
SAYACAK : Sacaya?y
SEDYR : Arkalyksyz divan
SEF : Yanly?lyk
SEGYTMEK : Ko?mak
SE?LEME : Nazar de?mi? oldu?una inanylan hastayy sa?lyklama;se?leme oca?yndan birki?i bir tutam ?apy ate?te tek parça ?ekil alyncaya kadar pi?irir.Se?lemeci ?apyn aldy?y ?ekle göre yorumlar yapar.Katyla?an ?apy ufalayarak bir tas içerisindeki suyun içine atar kary?tyryr.Bu kary?ymy hastanyn ve yanynda bulunanlaryn üstlerine sepeler"çyktyda gitti."der ve hastaly?yn geçece?ine inanylyr.
SEKY : Yer, zemin
SEKLEM : Kyl yada pamuktan dokunmu? bu?day ve un çuvaly
SELAMETLE : Güle güle,esenlikle
SELE : 1-Ba?parmak ve i?aret parma?yyla kary?lama,ölçme,2-Yayvan sepet,3-Bisiklette arka oturak
SELMYN : Dokumacylykta ipin saryldy?y, a?açtan yapylmy? çulhalyk kaydy malzemesi
SENE : Sana
SENYT : Hamur açma tahtasy
SEPETÇY : Çingen
SERÇE : Kendi yapty?y hareketleri tekrarlayamayanlara elindeki syrykla vuran halayba?ynyn ön pilana çykty?y bir oyun
SEYYL : Sahil
SEYYM-SEHEM : Pay,hisse
SIDINMAK : Acy hissederek kysyk sesle inleme
SIDMAK : Kopmak,patlamak;Ödüm syddy(ödüm koptu)
SIKARLAMAK : Biraz syky?tyrmak
SIKLAT : A?yry sycak ve rutubetli hava,bunaltycy sycak
SIKMA : Bazlamadan yapylan peynirli dürüm
SIN : Bir i?i gerçekle?tirmeden önce yapylan deneme
SINDI : Makas
SINIKÇI : Kyryk çykykla u?ra?an tamir eden
SIRACA : Ynatcy,aksi
SIRF : Sadece,safi
SIRPA?MAK : Kar?y durmak,direnmek,mücadele etmek
SITKIYI SIYIRMAK : Tamamen ümidi kesmek
SIVI?MAK : Gizlice ve sessizce uzakla?mak,tüymek
SIVKIRTMAK : Sykarak suyunu akytmak
SIYTARMAK : 1-So?uktan donmak 2-Di?lerini göstererek yyly?yk gülmek,syrtarmak
SY?EÇ : Dipten çadyryn etrafyna dolanan örtü
SYMYT : Buday ö?ütülüp bulgur yapyldyktan sonra elendi?inde alta geçen toz halinde ince bulgur
SYÑ SYÑ : Ortada yanan büyük,harly ate?in etrafynda gece oynanan, gizlenildi?i yerden hyzla rakibinin üzerine atlayyp vurmak üzerine kurulu oyun
SYÑLEN BÖCÜK : Saklanbaç
SYÑMEK : Saklanmak,gizlenmek,pusmak
SYRKEN : Genellikle tuz orany yüksek tarlalarda yeti?en çok yaprakly ot
SYTYL : Çadyrda duvar görevi yapan örtü
SYVY?TYRMEK : Yp halat gibi ?eyleri bir eksen çevresinden göndermek
SYVRERMEK : Boyu uzamak
SYYMEK : 1-Damla halindeki suyun a?a?yya do?ru syzmasy,2-Koç,teke ya da köpe?in i?emesi
SO?AN ERKE?Y : Kylybyk
SOKULMAK : Sarkyntylyk etmek amacy ile kadyna yakla?mak
SOKUM : Yufka ekmek dürümü
SOLDA SYMYT : De?ersiz,etkisiz,rakamsal olarak syfyry ifade eder
SOLUYA KALMAK : Elindeki bir de?eri kaybedip bakakalmak
SOMURCAK ?EKER : Akide ?ekeri
SOMURMAK : A?yz ile vakumlamak,sömürmek
SORU?MAK : 1-Güne?ten yada sycak sudan etkilenerek buru?mak,2-suyunu çekerek nemli hale gelmek
SOYKA : 1-Cibilliyetsiz,soysuz 2-Ölüden çykarylan yada pasakly birinin elbisesi
SOYTURU : Düz olmayan taraf, bir malzemenin simetrik olmayan yany
SÖMEK : 1-Dokuma i?inde i?de e?irilip ip haline gelmi? yumak 2-mysyr koçany
SÖPLEN : Söbü,elips,yumurta ?eklinde
SÖVEN : Avlu etrafyna dikilen kazyk
SÖYKENMEK : Yaslanmak,bacaklary uzatyp kalça yerde belden itibaren ba? hafif yukaryda tek dirsek üstünde yan durmak
SU KESMESY : Tarlaya ekilen bitkinin fazla su nedeniyle ölmesi
SUÇUKMAK : Suçluluk duymak,kendini suçlu hissetmek
SU?LU : Büyük byçak,ekmek byça?y
SUMSUMAK : Vurmaya yeltenmek
SUSA : Düzgün yol,asfalt yol
SUSURAMAK : Susamak
SÜKSÜNÜ E?RY : Suraty asyk,marali bozuk
SÜMÜKLÜ BÖCÜK : Salyangoz
SÜNDÜRMEK : Uzatmak,ileri uzatmak
SÜNNETLEMEK : Taba?yn içerisindeki yemek kalyntysyny hiç kalmayacak ?ekilde ekmekle silerek yemek
SÜSMEK : Tos vurmak
SÜSÜLMEK : Tepe üstü çakylmak
SÜT : Soy
SÜTLÜ PYRYNÇ : Süt ile pi?irilmi? pirinç çorbasy
SÜYMEK : Bitki dallarynyn uzamasy
SÜYÜLMEK : Bir ?eye vurmak ya da yakalamak için hyzla üzerine yürümek,ona do?ru uzanmak
?
?AKLAMAK : Vurarak ortadan ikiye ayyrmak
?ALAK : Ham kavun karpuz
?APIK : Çabuk,hyzly
?APLAK : 1-Tokat,2-Alky?
?ARMITA : Yaramaz kadyn
?ARPINDIRIK : Etin rahat kesilemeyen pi?se bile çi?nenemeyen yeri
?A?TIK ÇORBASI : Pirinç,mercimek,?ehriye,domates,maydanoz ve ye?il biber katylarak yapylan baharatly çorba,türlü çorba
?AVK : I?yk
?AV?IRI : Düzgün olmayan,çapraz
?AYAK : Yünün yslatylyp dövülerek ve yerde yuvarlanarak i?lenmesi ile yapylan ince keçeden kaba kuma?
?AYBAL ?UYBAL : Dengesiz yürüme görüntüsü
?EHYR EKME?Y : Somun
?ELEK:Syrta alynarak ta?ynabilecek yük
?EPYT BAZLAMA : Yufka ekme?in biraz küçük ve kalyny,büyük bazlama
?E? BE? : ?a?y
?EYTAN DÜ?ÜNÜ : Rüzgarda olu?an hortum
?IKIR : Zayyf,çelimsiz
?IPIDIK : Çok gezen,hyzly yürüyen
?IRNAMAK : Bela istemek
?YF : Arazide iki yan ortasynda boylu boyunca uzanan çukur bölge
?YP?EM : Kendinden küçü?e olur olmaz tokat vuran
?Y?EK : Bir ya?ynda di?i koyun
?O : Gösterme syfaty;o
?ÖRTLEK : Damdaki suyu dy?ary akytan boru yada düzenek
T
TADA : Yakyndaki herhangi bir ?eyi gösterirken söylenir
TA?RA : Bir tür a?aç kesme ve budama aleti
TAH : Be?enme duygusunu belirten söz
TAK : Ortadan ayrylmy? bütünün yarysy
TAKIRDAMAK : Topra?yn susuzluktan çatlamasy
TAKLAMAK : Ykiye ayyrmak,kütü?ü nacakla ikiye ayyrmak
TALVAR : Altynda oturabilmek için a?aç ve dallarla yapylan bir çe?it gölgelik
TAN DAVULU : Dü?ünlerde tan a?armadan hemen önce çalynan davul
TANGALLE : Yüksek yer
TANI : Hele bak ?una
TANIMAK : Bakmak ,gözetlemek
TAÑSAK : Komik
TAP ALMAK : Destek almak,tuttu?unu sa?lam kavrayabilmek
TAPAN : Tarla düzeltmeye yarayan tarym aleti
TAPI BAZLAMA : Bazlamanyn mysyr unundan yapylmy? kalynca hali
TAT : Dilsiz,konu?amayan, lal
TATAVI : Aceleci,acele konu?an,acele i? yapan
TAY : Genç erkek at
TE DAHA : Y?te orada
TEBELLE? OLMAK : Üstünde kalmak,musallat olmak
TE? : Tevek,taze filiz,sürgün
TE?LEMEK : Bakmak ,gözetlemek
TELLY : Alyngan
TELME : 1-Saç teli,2-Lime lime sözcü?ü yerine kullanylyr
TELTYK : 1-Kekeme 2-telaffuz etmesi zor kelime
TEMEKELLY : Temelli
TENELEMEK : Hayvanlaryn taneli yiyecekleri fazla yemesi ve rahatsyzlanmasy
TEÑKYTMEK : Zyplatarak yuvarlamak
TEÑKMEK : Yuvarlak bir cismin hareket etmesi
TEPE ATLAMAK : Suya balyklama atlamak
TEPYZ : Çatal i?ne
TEPSERMEK : Çamur topra?yn yüzeyinin kurumaya ba?lamy? olmasy
TERME?E : Deride daire ?eklinde olu?an bir çe?it alerjik hastalyk
TERTERLEME : Tuzlanmy? koruk üzüm
TEZZEK : Sert kaya parçalaryna benzeyen toprak
TIFIL : Henüz çok genç
TI?NYYET : Dü?ünce
TIKIZ : Henüz tava gelmemi? çamursu toprak
TIKNAÇ : ?i?manca,tyknaz
TILMIK : Da?ynyk,dola?yk,güzel görünmeyen kadyn saçy
TIÑGIR : Kel
TINSIRIK : Aksyryk
TIPI?TI : Typ typ diye çykan hafif ses
TIRLIK : Bir çe?it dokuma ipli?i
TIRRIT TIRRIT : Koyun sürüsü sulanyrken ve sürünün kendisini takip etmesi için çoban tarafyndan söylenir
TISILAMAK : Yorgunluktan nefes nefese kalmak
TYKE : Küçük parça,lokma
TYN : Dokunarak ya da örülerek yapylmy? örtü ya da giysinin ipli?i,çözgü ipinin tek adeti
TYÑGEDE DÜ?MEK : Birden irkilmek
TYÑGYLDEMEK : Titreyerek zyplayarak sallanmak
TOHUM : Dokuma i?inde koyu kyrmyzy ip rengi
TOKAT : Bakyr yo?urt kaby
TOKLU : Bir ya?ynda erkek koyun
TOKMAKAN : Semiz otu,so?ukluk otu
TOKUÇ : Çama?yry döverek yykamaya yarayan a?açtan yapylmy? alet
TOMBULU? : Ense kökü,omuz üstü
TOÑGAVIT(TONGAVAT) : Dü?ünlerde o?lan evinden kyz evine gönderilen hediye
TOPAÇ : Yufka ekme?in gevrek kyryntylary ile bir miktar peyniri su ile nemlendirip ovalayarak çi?köfte büyüklü?ünde sykylyp yenen yiyecek
TOPALAK : Yo?rulmu? bulgurdan küçük bezeler halinde çorba
TOPRAKBASTI : Yabancy köyden o?lan tarafynyn kyzyn köyüne girerken verdi?i hediye
TOPUKLAMAK : Tabana kuvvet kaçmak
TOPUZ ETMEK : Devam etmekte olan bir i?in ilerlemesine engel olmak,çykmaza sokmak,ba?lamak
TORT : 1-Köpe?in boynuna di?er köpeklerin bo?mamasy için takylan dikenli demir,2-Peynir yapylyrken ek?i çökeltiden yapylan peynir
TOSBA?A-TOSGABA : Kaplumba?a
TOSLAK : Yri yapyly erkek çocuk
TOSMARMAK : Küsüp surat asmak
TOSURDAMAK : Anla?ylamayacak ?ekilde kendi kendine çeki?mek,kötü ?eyler söylemek
TÖM TÖM : 1-Zayyflyktan boynu incelmi?,boynunu sallayarak yürüyen
TÖMBEZLEK : Takla
TÖS : Ense
TÖSTÜ : Köstebek
TULUK : Koyun keçi gibi hayvanlary yüzerken derisini tulum ?eklinde çykarmak,bu ?ekilde çykarylmy? deriye basylan peynir,yayyk derisi
TUMANMAK : Yüz üstü kapanmak
TUMMAK : Kapatmak
TUTALIK : Sara
TUTAMAK : Sycak tencere tabak gibi malzemeleri tutmaya yarayan mutfak gereci
TUTMAÇ : Bir çe?it hamurlu ve kykyrtly Türklere özgü yemek,eri?te
TUTUZ ETMEK : Emrivaki ile kalmaya zorlamak
TÜLBER : Saçy ba?y da?ynyk dola?yk bakymsyz kadyn
TÜLBÜR : Dola?yk kadyn saçy
TÜÑLÜMEK : Zyplamak
TÜREME : Boyu bir metreyi geçebilen ve sulak yerlerde yeti?en ot
U
UFRA : Hamur açarken hamurun yapy?kanly?yny önlemek için serpilen un
U?UNMAK : Acy ile kendinden geçmek solu?u tykanyp a?layamaz hale gelmek
ULUK : 1-Rutubetten çürümü? 2-Pasakly kadyn
URUP : Çeyrek,rubu(arapçadan geçmi?tir)
USTURUPLU : Ahlakly,terbiyeli,düzgün kullanylan söz
UTA?MAK : Yeti?mek,ula?mak
UTYERY : Edep bölgesi
UYH : ?a?ma sözü
UYNA?MAK : Kar?ylykly bir karara varabilmek,anla?mak,uyu?mak,uzla?y
Ü
ÜÇ BUÇUK ATMAK : Çok korkmak
ÜÇGÜL : Yonca
ÜÇÜNCÜ : Pamu?un üçüncü defe toplanmasy
Ü?ÜTMEK : 1-Ne var ne yok hepsini yemek,2-Bol bol yalan söylemek
ÜLÜBÜ : Taze fasulye
ÜREK : Çabuk ilerleyen i?,akycy
ÜSTÜ OLMAK : Kadynlaryn adet görmesi
Ü?TEMENEK : Olur olmaz her i?e "ben bilirim,ben daha iyi yaparym."diyerek öne çykmaya çaly?an
ÜTME : 1-Henüz kurumamy? bu?dayy ba?akla beraber kebap yapma,2-Kumarda kazanma,3-Saç ,tüy yakma
ÜVENDYRE : Öküz inek gibi hayvanlary yürütmek için kullanylan ucu demirli sopa,labyt
ÜZERLY : Yüklü,hamile
ÜZÜLMEK : Kuma? ya da ipin güçlü bir ?ekilde her iki ucundan çekilmesi sonucu olu?an incelme,kopma
V
VARAN GELEN : Istaryn a?a?y yukary hareket eden kysmy
VARIVERMEK : Sarkyntylyk etmek,tecavüze kalky?mak
VERDYRYVERMEK : 1-Ya?murun bir a bastyrmasy 2-Girilmesi do?ru olmayan bir yere aniden girivermek
VEREVYNE : Yanlamasyna, enine
VERYNMEK : Var gücü ile çabalamak
VESAYYT : Ta?yt
VIZZIKLAMAK : Çocu?un kulak tyrmalayycy a?lama sesi
VIZZO : Bo?,aylak,bir i?e yaramayan
Y
YA?IR : 1-Ya?ly gibi görünen kir 2-Sürtünmeden olu?an yara,tahri?
YA?LI BALLI OLMAK : Yki ki?inin samimi olmasy
YA?LI BÖCEK : U?ur böce?i
YA?LIK : Havlu,pe?kir
YAKA : Kadyn gö?sü
YAKILAMAK : Yaraly bölgeyi mikrop kapmamasy için da?lamak
YAKIM YAKMAK : Ba?kasy adyna mani ?iir söylemek
YAKMAK : Anasy ölmü? yavruyu bir ba?ka anaya aly?tyrmak
YAL : Köpek yiyece?i
YAL YA?SI : Tembel, miskin, avantacy
YALAK : Toprakta açylan çukur
YALAMA : 1-A?ynmy? vida,2-Yüzsüzlük eden
YAMDINMAK : A?zynda yiyecek yada içecek bir ?ey olmady?y halde yutkunmak
YAMI?MAK : Yamulmak
YAÑGILI : Birine a?yk olan
YAÑ?RA : Çok konu?an,konu?mayy seven,çok konu?tu?u için syr tutamayan
YANIKMAK : Dert yanmak,?ikayetlenmek
YANI? : Motif,naky?
YANNIK : Yayyk
YANPYRY : E?ri
YAÑSILAMAK : Birisinin söylediklerini tekrarlayarak alay etmek
YAPA?I : Yp yapymynda kullanylan koyun yünü
YAPBASAN : Düz taban,yere düzgün basamayan
YAPIK :Toros da?larynyn yüksek yaylalarynda yeti?en,yav?an otuna benzer,ye?il çay olarak faydaly bir bitki
YAPI?MAK : Tutunmak
YAS YERY : Ölünün çykty?y ev,ba? sa?ly?yna gidilen yer
YASILMAK : Hafif e?ilmek,gard almak
YASTIK : Ynce uzun tarlanyn ba?lyklaryndaki,çift sürülürken dönülebilecek bölüm
YA?I BEÑZEMESYN : Benzetmek gibi olmasyn
YA?I KESYLESYCE : Ölesice
YAYKAMAK : Su ile çalkayarak yykamak
YAYLAYA ÇEKMEK : Sümü?ünü çekmek
YAZI : Ova,arazi
YAZMAK : Sergiyi açarak yere sermek,yaymak
YAZMI? : Yavrulamamy? keçi
YEKYNMEK : Yerinden kymyldamak
YEKTYRMEK : Topallamak
YELDYRGE : Bebeklerde isilik ?eklinde olu?an cilt hastaly?y
YELFE : Çok hafif
YELPYRTY : Hafif esinti
YEMENY : Hafif, plastik bayan ayakkabysy
YENCELMEK : Çok içten a?lama sonunda hyçkyryp a?layamamak
YE?YLLENMEK : A?k ile yakla?maya çaly?mak
YETME : Olgunla?ma
YEYNY : Hafif
YEYNYCEKLYK : Basitlik,sululuk
YILFIRT : Bir do?ru ya da düzlem üzerine bire bir örtü?meyen do?ru,çarpyk
YYRYBYK ÖLÜSÜ GYBY : Çok kötü kokan
YYRYK : Yaryk,kesik,yyrtyk
YORAK : Y?lenmi? hayvan derisi
YORAZ : Aksi, ters
YOSMAK : Bir sebebe ba?lamak,bir duruma i?aret saymak,yormak
YOVANTA : Ba?ybo?,i?siz,aylak
YOYMAK : Ziyan etmek,i?e yaramaz hale getirmek,heba etmek,bo?a gitmek
YOYMALA YOZUK : Yoyulmu?,yozla?my?
YOZ DEVE : Kyrma, safkan olmayan
YOZLAMAK : Ço?un içinden iyisini,kalitelisini,i?e yarar olanyny seçip almak
YÖNET : Düzgün,onat
YÖNEVY : Sycakkanly olamayan,insanlarla iyi ili?kiler kuramayan
YÖRÜK : 1-Hyzly yürüyen Türk, 2-Hayvancylykla geçinen,gelenek-göreneklerine,vatanyna ve bayra?yna,Türk diline ve Türk töresine sahip çykan,Toroslarda göçebe ya?ayan Türk oymaklary
YÖ? KARARDI : Ak?am oldu hava karardy,karanlyk oldu
YUKA : Sy?,ince
YUKA EKMEK : Yufka ekmek
YUMALAMAK : Yeme?i hyzlyca bitirmek
YUMULMAÇ : Saklambaç
YUMULMAK : Kendini i?e vermek,i?e koyulmak
YUMURMAK : Yo?urarak yumru hale getirmek
YUMU? : Buyurulan i?
YUNAK : Çama?yr
YUNAKLIK : Çama?yr yykanan yer
YUNMAK : Yykanmak
YURT : Yayla zamany yörük obalarynyn kondu?u yer
YUU : Hey Anlamynda kullanylyr
YUVAK : Toprak damlary düzeltmek için kullanylan ta? silindir
YÜ?RÜK : Ciltte genellikle yüzde olu?an kyrmyzy renkteki ?i?lik
YÜ?RÜK OCA?I : Yü?rük hastaly?yny hasta bölgeye tükürmek sureti ile tedavi eden oba
YÜ?ÜRMEK : Koç,teke ya da tosunun di?ilerini çiftle?erek döllemesi
YÜKLÜK : Yatak,yorgan,yastyk konulan yüksekçe yer
YÜLÜMEK : Bilemek,keskinle?tirmek
YÜRE?Y GEÇMEK : Hafif uyuklamak
YÜRE?Y TUTMAK : Henüz uyumak
YÜZNUMARA : Tuvalet ,hela
YÜZÜÑ GUYU : Yüzü koyun,birisinin ileri do?ru gitti?ini anlatmak için de kullanylyr
Z
ZA?AR : 1-Zahir, herhalde,2-Zayyf köpek,3-Sahipsiz ve bakymsyz köpek gibi zayyflamy?
ZEH : Bir cismin keskin kenary
ZEKERET : Hastanyn koma hali
ZELLOCA : Kar?ylykly ?apkalary ters giyilmi? üstleri ba?lary da?ynyk,felçli gibi hareketler yaparak birbirlerinin ?apkalaryny dü?ürmeye çaly?an iki ki?inin dü?ünlerde oynady?y oyun
ZI?ARMAK : Sert çykmak,diklenmek
ZIKIRTI : Serzeni?
ZILINDIRMAK : Asmak,idam etmek
ZILIÑGAÇ : Salyngaç
ZILINMAK : Asylyp sallanmak
ZIPCIK : Yapraklary ve dallary kopmu? sadece gövdesi kalmy? bitki
ZIYINMAK : Kayarak inmek
ZIYPANCAK : Kaygan
ZIYPMAK : Kaymak
ZYBYL : 1-Hayvan gübresi 2-Çokluk anlatyr
ZYFTYMEK : Taneyi koçan el ile ayyrmak
ZYRGYLLY: Yerinde duramayan,çok hareket eden hareketlili?i rahatsyzlyk veren ki?iler için söylenir.(gürcü dilinde di? eti)
ZYRZOP : Saygysyz,i?e yaramaz,serke?
ZYV ZYV GEZMEK : Aylak aylak dola?mak
ZOBU : Güçlü kuvvetli
ZOM : A?yr balyoz
ZOMBYDY : Oyuncularyn isimlerinin yazyldy?y ka?ytlarla oynanan çocuk oyunu
ZOTTYRY:Y?e yaramaz,serke?
ZÖBER : Deve gibi uzun boylu
ZÖ?ELMEK : Dikilip durmak
ZUMARA : Cehennemin en dibi

?ahin ÖZGÜL
OSMANYYE DEFTERDARLI?I MUHASEBE MÜDÜRLÜ?Ü

Y? Tlf :0 328 8148823
Cep Tlf :0 532 2262589


El-Mek :sahinozgul@mynet.com

Ele?tiri,öneri ve sözcük eklemek için irtibat kurunuz.


Kaynak: http://www.fethiyedergisi.net/Sayfa_Modul.asp?nedir=modul&isim=Z_defter

?ahin ÖZGÜL OSMANYYE DEFTERDARLI?I MUHASEBE MÜDÜRLÜ?Ü Y? Tlf :0 328 8148823 Cep Tlf :0 532 2262589 El-Mek :sahinozgul@mynet.com

(Alyntydyr)

Kaynak: www.yorukler.com

www.yorukler.net.tc den herkese sevgilerimle.

Sayyn Yörükhasanlar,

Payla?ymynyz için te?ekkürler. Ama bu çaly?ma bu haliyle kullanymdan uzak bir görünümde. E?er elinizde madde syralamasyna göre düzenli yazylmy? hali varsa -ki oldu?undan eminim- lütfen word dosyasy olarak bana gönderin. Daha kullany?ly bir biçime getirip yeniden payla?yma sunalym.

Saygylarymla

Not: ?ahin Özgül siz misiniz? Bu konuda kiminle görü?memiz gerekiyor. Açyklama yaparsanyz sevinirim. Dost site olarak en kysa zamanda sitenizi ziyaret edece?im.

Sevgili Tahsin Hocam,

?ahin Özgül ben de?ilim.Bu yazyyy www.yorukler.com 'un ziyaretçi defterine sayyn ?ahin Özgül yazmy?ty.
Ben de yazyyy alyp sizinlen payla?mak istedim. Zaten yazynyn altyna alyntydyr diye eklemi?tim.
?ahin Özgül kendisine ait telefon numaralaryny ve e-mek adresini yazyya eklemi? zaten. Yani bu yolla ula?abiliriz kendisine.
Sevgili hocamyz Ramazan Kyvrak'yn hazyrlamy? oldu?u bir Yörük Sözlü?ü daha var:


-- A --

Abuu: Çok, a?yryly?y ifade etmek için ünlem sözü.
Aba: Çeket, abla, ya?murdan korunmak için koyun yününden çoban giysisi.
Ababacyk haa! : Büyüklü?üne hayret etme ünlemi.
Aboo: Hayret etmek, ?a?yrmak.
A?ynt: Dikkatli olmak.
Ala: Alacaly.
Ayazlyk: Evlerin bir kö?esine in?a edilen so?uk yer.
Asar: Kale, hisar.
Ar?yç: Göçte erzak ve yiyecek ta?ymak.
Abanmak: Yüklenmek.
A?: Bulgur pilavy.
Anyz: Biçilen bu?dayyn tarlada kalan köklü sapy.
A?yl: Etrafy çalylarla örülen koyun ve keçilerin barynma yeri
Alama: Avuç içini dolduracak kadar büyükçe ta?.
Ahyr: Hayvanlaryn baryndy?y yer.
Alaf: 1. - Hayvanlaryn saman yedi?i yer
2. - A?açtan yapylmy? çe?me sularynyn toplandy?y oyulmu? a?aç.
A?am: Kadynlaryn kocasynyn erkek karde?i.
Anaz: Babanyn annesinin ismini ta?yyan kyz.
Alavyrt: Su kaba?yndan yapylan su kaby.
Anay: Evin salonu.
Ambar: A?açtan yapylan bu?day gibi kuru bakliyat konulan yer.
Alacyk: Çobanlaryn evleri.
An: Tarla synyry.
Alabacak: Laf ta?yyan, dedikoducu.
Alan: uzak, arazi.
Alata: Aly?my?.
Ama?mak: Sarylmak, sarylarak yukary çykmak, tyrmanmak.
Aran: Süt mamülü yiyecekler.
A?aranty: Süt mamülleri.
Apy?mak: Ayaklary açmak.
A?dyrmak:Yukary sürmek.
Abcallamak: Üstünden atlamak.


-- B --Boba: Baba

Ba?lama: Üç telli sazdan küçükçalgy.
Bozçalamak: Hafif kary?tyrylarak az pi?irmek.
Böyün: Bugün.
Be?ik: A?açtan yapylan bebek yata?y.
Bezirgan: Manifaturacy (Gezgin manifaturacy - yyrtym malcy).
Bylla: Kocanyn kyz karde?i.
Bizimo?lan: Küçük erkek karde?.
Bostan: Sebze.
Barabar: Beraber.
Beri: Yakyn.
Babyç: Ayakkaby.
Borda: Burada.
Birisi: Bir ?ahys,bir ki?i
Börülce: Fasulye.
Bakara: Herhalde, gibi.
Boyunduruk: Çift süren öküzlerin sabany çekmesi için boyunlaryna takylan a?açtan aygyt.
Baça: Bahçe.
Basma: Kuma? çe?idi.
Bisel: Biraz.
Boduç: Topraktan yapylan küçüksu kaby.
Bisi: Kedi.
Bö?elek: Hayvanlary sokan sinekten büyük böcek.
Boba: Baba.
Baldyr: Baca?yn dizden yukary bölümü.
Bülük: Küçük erkek çoçu?un erkeklik organy.
Byzalamak: Sy?yryn do?urmasy.
Ba?yrmak: Yüksek sesle seslenmek.
Bide: Bir defa daha anlamynda.
Biyol: Bir defa.
Bö?ülmek: Yüzü koyun e?ilmek, yatmak.
Bydyrsadyr: Alçak sesle kar?ylykly konu?mak.
Bekitmek: 1. Yüklemek,
2. Yava? ve etkili bir ?ekilde vurmak, bastyrmak.
Banmak: Tadyna bakmak.
Bulamak: Kary?tyrmak.
Bydyry?: Sessiz olmak.
Beer: Zaman.
Bydyramak: Konu?mak.
Becevi?: De?i?tirmek, ayny de?erde e?ya de?i?imi.


-- C --

Cyngyrak: Yere çakylan kazyk üzerine yerle?tirilen uzun a?aç. Yki tarafyna binilerek döndürülür.
Cura: Telli sazyn küçü?ü ?eklinde çalgy aleti.
Cibi: Tavuk ya da ku? yavrusu.
Celep: Hayvan tüccary.
Cereme: Zarar etme, fazladan masraf etme, zarar ziyan
Cyrlak: Bo?yere gereksiz konu?mak.
Cozutmak: Saçmalamak, bunamak, mantyksyz i?ler yapmak.
Cybyldak: Soyunuk ?ekilde.
Cyngar çykarmak: Olay, yada kavga çykarmak.
Cüdde: Vucüt.
Caillik: Cahillik.
Cuvap: Cevap.

-- Ç --

Çörten Bo?azy: Çörtenlilerin bo?az havasy.
Çökelek: Peynir Çe?iti, "deri peyniri".
Çilte: Oturmak için yapylan küçük yer dö?e?i.
Çaky: Küçük byçak.
Çatma: Harman zamany.
Çomak: Bir metreden kysa ince uzun odun.
Çyky: 1. A?yzy lastikli bez torba 2. Ekmek sarylan bez parçasy.
Çyrkyk kapy: A?açtan yapylan bahçe kapysy.
Çeç: Dövülen fakat ayyklanmamy? bu?day harmany.
Çaryk: Hayvan derisi ve lastikten yapylan ayakkaby.
Çapyttan: Eski bez parçalaryndan dokunan yazgy.
Çulhalyk: Çul dokunan tarakly tezgah.
Çul: Keçi kylyndan dokunan yazgy.
Çaal: Bahçe veya tarlalaryn synyryny ta?tan kuru yy?ynty ?eklinde örülen duvar.
Çatmak: 1. Birle?tirmek.
2. Kavga etmek için sata?mak.
Çepgen: Mintan içine giyilen giysi.
Çynga: Çinko.
Çuhadirlik: Dize kadar olan, pantalon ?eklinde giysi.
Çörek: Bu?day ve mysyr ekme?inden yapylan hayyr için da?ytylan ya?ly dilim.
Ça?yr: Siyah koyun yününden yapylan pantalona benzeyen giysi.
Çorap takka: Örgü iple yapylan ?apka.
Çücük: Bu?day tohumunun fisillemesi.
Çorak: Verimsiz sulanmayan toprak.
Çiltim: Üzüm salkymynyn parçasy.
Çan: Metalden yapylan ve hayvanlaryn boynuna takylan ses çykaran alet.
Çi?in: Omuz.
Çer: Ticaretin takasy, trampa.
Çardak: Üzeri örtülü dinlenme yeri.
Çilbir: Hayvanyn Ba?yna takylan yularyn ipi.
Çermenmek: Kadynlaryn eteklerini beline dolamasy.
Çi?: 1. Pi?memi?.
2. Olgunla?mamy?.
3. Sabahlary yerde bitkilerde bulunan sulu rutubet.
Çuh: Üzgünüm anlamynda ünlem.

-- D --

Daa: Uzaktaki yer tarifi.
Dembel: Tembel.
Dünne: Dünya.
Dont: Esenkoy'ün eski ady
Dadanmak: Aly?mak, tatmak.
Daramantoz: Da?ynyk parçalanmy?,talaman yoz..
De?idi de: ?a?yrmak anlamyny ifade eden ünlem.
Dabyyat: Huy.
Dynnak: Çok çok az.
Dynnaçyk: Olabildi?ince az.
Dylcyk: Akly havada, haylaz kyz.
Dö?ümlük: Sabyr.
Divit ambar: 80 mut bu?day alan büyük ambar.
Deste: Elin alabildi?i kadar biçilen bu?day.
Dö?ecek: A?açtan yapylan sarmysak vs. ezen alet.
Dimi: Lastikli pantolona benzeyen giysi.
Dam: Ev, Cezaevi.
Depmek: Bastyrarak doldurmak .
Dary: Mysyr
Doru: Atyn genç olany.
Duroo: Dur bekle anlamynda ünlem.
Demi: Sözü onaylatmak anlamynda kullanylan soru edaty.
Deynek: Bir metreden biraz uzun, ince a?aç parçasy.
Deyi: Söyleyerek anlamynda ünlem.
Deyor: Söylüyor anlamynda ünlem.
Dipli: Eski, köklü.
Dö?en: Harman döverken hayvanlaryn çektikleri üstü a?aç, alty çakmak ta?y olan aygyt.
Dyvan: Yemek pi?irmeye yarayan tek kollu tencere, "tava"
Dü?er: Toprak evlerin çatysyna boydan boya konulan a?aç.
Dyka: Toprak kaplaryn a?yzlaryny kapamaya yarayan a?açtan yapylan veya çam koza?yndan kapak.
De?timen: Muhtaryn hizmetindeki köy bekçisi.
Döndüreç: 1. Saç ekme?ini pi?irirken döndürmeye yarayan a?açtan yapylan aygyt.
2. Yp eyirmeye yarayan a?açtan yapylan aygyt.
Dönüm:1000 m2 alanly toprak.
Dikelmek: Ayakta durmak.
De?mek: Dokunmak.
Dürge: Saçta yapylmy? iki adet yufka ekme?inin katlanmy? ?ekli.
Dastar: Özel olarak dokunan yöresel ba? örtüsü.
Dibek: Yri tuz ve baharatlary ezme i?inde kullanylan kap.
Da?arcyk: Deriden yapylan içine ekmek türü yiyecek konan torba
Dyllanmak: Sallanmak
Dengilmek: Otururarak hafif yan yatmak
Dul: 1. E?inden bo?anmy? yada e?i ölmü? ki?i
2. evin arka ve yan dy? duvaryn dibi
Du?aklamak: Hayvanlaryn ön ayaklarynyn birbirine iple ba?lanmasy.
Diremlemek: Kapyyy içeriden sa?lamca kilitlemek.
Dangyramak: Yüksek sesle kalyn ve zevksiz konu?mak.
Dürm: Su içmeye davet anlamynda ça?ry ünlemi

akmak: Ba?lamak.
Dykym: Bir parça ya da, bir lokma yiyecek.
Dymynmak: Çömelerek bekleme.
Dykamak: Kapamak.
Dinmek: Vazgeçmek, byrakmak
Da bysene: Geçen yyl

-- E --

Ellik: Ekin biçerken parmaklara takylan a?açtan yapylmy? aygyt.
E?nel:Ekin biçerken iznenen yol.
Enik: Köpek yavrusu.
Ellikle?mek: Ekin biçerken birlikte ahenk içinde folklorik ?ekilde ekin biçmeleri.
Evlek: Bir dönümün dörte biri, yani 250 m2 toprak parçasy.
Enek: Kysyr hayvan.
Eyer:Atyn syrtyna konan oturmaya yarayan semer.
Emme: " Ama " anlamynda kullanylyr.
Elti: Kocanyn erkek karde?inin karysy.
Emik: Omurilik, beyin.
Ekin: Bu?day,arpa ekili yer.
Eren: Ermi?,evliyalaryn mezarlarynyn konuldu?u yer.
Eyi: Yyi.
Elek: Unu elemeye ve ba?ka bir malzemeyi ayyrmaya yarayan gözenekli süzgeç.
El: Yabancy, akraba olmayan.
Entari: Üç ete?in altyna giyilen ince elbise.
E?rek: Koyun ve keçilerin dinlendi?i ta? a?aç dipleri.
Ece: A?abey.
Efem: Kadynlar kocalarynyn karde?ine derler.
Ebe: 1.Nene 2.Do?um yaptyran.
E?irmek: Örmek, birle?tirmek.
Enleme: Mantar türü.
Eltmek: Götürmek, Ta?ymak.
Evmek: Acele etmek.
Eyef: A?aç daly ya?ken halka haline getirilip biçilen ekin
destesini çekerken iple syky?tyrmaya yarayan alet.
Eneme: Kysyrla?tyrmak.
Ergen: Genç.
E?me: Bir yeri e?mek.

-- F --

Falaka: Çift süren hayvanlaryn boyunlaryna geçirilen. hamytlarla zencirinin sabana takylmasyna yarayan a?açtan aygyt.
Fyçy: Bidon.
Fistan: Basmadan yapylan kadyn elbisesi.
Fyydyrmak: Elle uza?a atmak.
Fakyr: Fakir, fukara.
Fena: Kötü.
Fendi: Oyun kuraly.

-- G --

Gatmar: Yufkadan yapylan saç böre?i.
Garga: Karga.
Gam: Üzüntü.
Gara: Kara.
Gayda: Müzik aletinde düzen.
Gebe: Hamile
Gev?ek: Sykylmamy?.
Gidi: Tasdik için taky.
Gyrla: Hyzly, toplu hareket etmek.
Gidi?mek: Ka?ynmak.
Giri?me: Y?e ba?lama.
Gök: Mavi , gökyüzü.
Gömek: Koyu, sakyz gibi syvy.
Gursak: Bo?az.
Gücük: Küçük.
Gücüle: ?imdi.
Geriz: Suyun getirildi?i syvaly yol.
Göynüm: Gönlüm.
Gümül: Bu?day destelerinin üst üste konmasy, susam demeti.
Geren: Toprak evlerin üzerine dökülen su geçirmez toprak.
Gebiz: Verimsiz toprak.
Gebre: Atyn tüylerini silmeye yarayan aygyt.
Gene: Bir daha.
Geloru: Gelebilir.
Geliboturu: Geliyor.
Gatyyan: Asla
Gök: 1. Mavi,
2. bitkilerin meyvalarynyn olgunla?mayany ye?ili,
3. Gökyüzü
Görümce: Kocanyn kyz karde?i.
Gözel: Güzel.
Golan: Yünden örülerek yapylan ip.
Gem: At ve katyrlaryn a?yzlaryna kontrol etmek için kullanylan demir a?yzlyk.
Geyin: Onun için anlamynda ünlem.
Güyüm: Topraktan yapylan büyükçe su kaby.
Güveç: Topraktan yapylan tabak ?eklinde kab.
Görek: Anahtar.
Geven: Yaylalarda olan bitki türü
Gacara: Gürültü çykaran ufak çocuk.
Ganera: Görgüsüz yiyici.
Gocunmak: Suçlu oldu?unu hissetmek.
Gevi? getirmek: Çi?nemek.
Göynek: Atlet.
Gavaracy: Bo? ve gürültülü konu?an.
Gulyat: A?yr hareket eden ü?engeç insan.
Gyymana: Kadynlaryn ba?laryna örtülen süslü yöresel dastaryn örtünme çe?idi.
Gatmak: Doldurmak.
Göde: Kysa ?i?man.

Gunnamak: E?e?in do?urmasy.
Gocili: Yakyn arkada?.
Geremek: Kapamak.
Ganyrmak: E?erek, Zorlayarak kyrmak.
Gyran: Salgyn hastalyk,Kenar
Güverti: Ye?illik, havlu.
Garany: Karanlyk.
Gulin: Atyn yavrusu.
Garez: Kin.

-- H --

Heybe: Kyl veya yünden örülen iki gözlü A?zy açyk torba.
Havyt: Devenin üzerine oturmak ya da e?ya sarmak için yapylan semer.
Hatap a?acy: Deve havydynyn a?açlary.
Hindi: 1. ?imdi 2. Tavukgillerden kümes hayvany.
Hy: Al buyur anlamynda davet sözü.
Hadibakan: Hadi göreyim.
Hani: Nerede?
Hende: O, ?u bu anlamynda i?aret zamiri.
Haa: Hayyr anlamynda ünlem.
Hasyl: Bu?day veya arpanyn olgunla?madan ye?il olarak biçileni.
Husa: Dert, tasa.
Harman: Bu?dayyn dövülmek için toplanmasy.
Hiye: Öyle, evet anlamynda onay sözü.
Holuz: Bu?day elemeye yarayan büyük gözenekli elek.
Hyrka: Kazak.
Holluk: Tavuklaryn yumurtlama yeri, "folluk".
Harym: Bahçenin etrafyna çalydan örülen çit
Hergeleci: Köyün hayvanlaryny otlatan syyyrtmaçy (Öküzcü) nün yardymcysy olan yavru hayvanlary otlatan.
Honu: Su kaby
Hadi: Haydi.
Halva: Helva.
Ham: Olgunla?mamy?.
Hangy: Hangi.
Harany: Büyük tencere.
Hele: Öylemi sorusu.
Hysym: Akraba.
Hoppala: Olurmu ?imdi?
Halal: Helal.
Hatyr: Ytibar.
Hepten: Topyekün.
Hyrlama: Köpe?in saldyry öncesi sesi.
Hodul: Kalyn, kaba.
Ho?be?: Sohbet
Hö?merim: Süt kayma?yndan yapylan yiyecek.
Harar: Kyldan dokunan saman koymaya yarayan büyük çuval.
Hasyr: Kamy?tan örülen yazgy.
Hy?ylamak: Hafifce ince ses çykarmak, hafif tazyikli ince akan su sesi.
Höle: ?öyle.
Hora: ?urasy.
Hötte: Orasy.
Halyberi: Ydare eder anlamynda söz.
Höteki: O anlamynda.
Hiye: Evet.
Hunevi: Yoksul ev, da?ynyk ev.

-- I -- Y --

Innak: Biraz.
Innacyk: Birazcyk.
Iradyya: Radyo.
Ilyca: Kaplyca.
Ilycacyk: Sycacyk.
Irgat:Tarym i?lerinde çaly?tyrylan amele, günlük i?çi.
Yçgeçi?i: Amel, ishal olmak.
Ycar: Toprak kirasy.
Yskemle: Sandalye.
Y?di?: Hadym edilen (Kysyrla?tyrylan) deve ve at
Irham: Yünden dokunan kuma?.
Ylik: 1. Dü?me 2. Kemik içindeki syvy.
Yni: Kocanyn erkek karde?i.
Yhicik: i?te anlamynda.
Yilik: Yyilik.
Ylik: Dü?me.
Ylkin: Ylk defa, önce, ilkönce.
Y?lemek: Çaly?mak.
Yzmetçi: Hizmetçi.
Irbyk: Topraktan yapylan ümzüklü su kaby.
Istar: Kilim dokunan tezgah.
Isyran: Ocaktan kül almak için demirden yapylan alet.
Irak: Uzak.
Y?lek: Hayvanlaryn hastalyklysy, bakymsyzy, zayyfy.
Ingyl Çyngyl: Boncuk, Bujiteri vb.
I?ylamak: Parlamak.
Irgyn: Yorgun.
Ivyr Zyvyr : Küçük önemsiz e?ya.
Yspirte: Kiprit.
Ymece: Köylülerin yardymla?arak toplu yaptyklary i?çilik.
Ydare: Gaz ile yanan alty honi,üstü camsyz,fitilli lamba.
Islyk: Syklyk.
Iramak: Uzla?ma.

- K -

Kyrkmak: Makasla kesmek.
Karyye: Köy.
Kepenek: Koyun yününden yapylan çoban giysisi.
Keçe: Koyun yönünden yapylan sergi.
Ku?ak: Beyaz koyun yönünden örülen bel ba?y.
Köcek: Oyuncu.
Kaynata: Kocanyn babasy.
Kaynana: Kocanyn annesi.

Kyrmandal: Tütün kurutmaya yarayan tezgâh.
Kancyk: Di?i.
Külür: Mysyr (Dary)'nyn çekirdeklerini sardy?y kysym.
Külüstür: Çok eski.
Koruk: Üzümün olgunla?mayany.
Kesecek: Makas, byçak.
Köhün: Kargydan veya hayyttan yapylan büyük sepet.
Kupa: Su barda?y.
Kep: ?apka.
Kaba: Olgunla?mamy?, iri, cahil.
Kapu: Kapy.
Keerli: Kazançly.
Kere: Defa, kez.
Kyt: Az.
Kurde?en: Allerji.
Kyzylayak: Dü?ünde yemekle ta?yyan hizmet eden.
Kabahat: Suç.
Kalbur: Büyük gözenekli elek.
Kancyk: Di?i.
Kamaa: Kaldyrylmaz tek syra dizilmesi.
Katy: Sa?lam.
Katyk: Ekme?in yanyndaki yiyecek.
Keyifsiz: Hasta, i?tahsyz.
Kil: Toprak çe?idi.
Kültünk: Ta? a?aç yarmaya yarayan alet.
Küsme: Darylma.
Kö?ek: Deve yavrusu.
Kak: Erik,elma ve ayvanyn dilimler halinde kurutulmasy.
Karasaban: Öküzlerle çift sürmeye yarayan a?aç aygyt.
Kasnak: Sofrada sini altyna konan yuvarlak elek çerçevesi.
Kor: Odunun yanmy? fakat daha sönmemi? parçalary.
Kulp: Tutulacak yer.
Kaklyk: Da?larda, kayalardaki küçük su birikintilerine denir.
Kypçyk: Çokhareketli, Yerinde duramayan.
Kurnaz: Açykgöz.
Kopil: 5 ile 10ya? arasy küçük erkek çocuk.
Kyzan: Aileden çocuklar.
Kecek: Elbise, Giyicek.
Kavul: Anla?ma, Sözle?me, Kavil.
Kyt: Az.
Kere: Defa.
Küp: Topraktan yapylan a?zy geni? kab.
Kumpir: Patates.
Kaval: A?açtan yapylan uzun olan delikli nefesli çalgy.
Kile: Bu?day ölçülen 12-14 kilo alan kab.
Kama: Ucu e?ri ve sivri olan byçak.
Kepçe: A?açtan yapylan büyük ka?yk.
Kes: Bu?day döküntüsü.
Ko?an: Koyun ve keçilerin sa?yldy?y yer.

Kese: Bezden yapylan torba.
Kuzluk: Koyun ve keçi yavrularynyn bekledi?i yer.
Kalbyr: Çok büyük gözenekli bu?day ele?i.
Kymçy: Katyr çiftinde katyra yürümesi için vurulan sopa.
Kovuk: A?açlaryn oyulmu? yeri.
Keme: Fare.
Kepez: Kadynlaryn dastar altyna giydikleri ba?lyk.
Kyyna: Ynatçy.
Küt: Keskin olmayan.
Kö?k: Balkonun yüksek bölümü.

- L -

Laf: Söz.
Laf Ebesi: Çok laf bilen.
Lüzger: Rüzgâr.
Lata: Kalyn tahta parçasy.

- M -

Merilcen: Eylül ayyndaky so?uk, sert, ?iddetli rüzgâr.
Murt: Mersin
Mintan: Syrta giyilen kysa elbise.
Mana Bulmak: Ayyplamak.
Mezzet: Tellal ücreti.
Myh: Çivi.
Myy myy etmek: Alynmak, hafif a?lamak.
Myzyramak: Gözya?y dökerek myryltyly nazlanmak.
Mahsul: Çiftçinin yeti?tirdi?i ürün.
Melik: Saç örgüsü.
Ma?a: Kömür tutan demirden alet.
Maar-Myar: Çe?me.
Mangöz: Ambaryn küçü?ü,tahtadan yapylmy? kapakly bu?day kaby.
Mera: Köyün otlak için kullanylan ortak maly.
Merdek: Çam a?acyndan yapylan toprak evlerin dü?erlerinin üzerinde bulunan a?aç.
Mintan: Yelek.
Mutaf: Yan duran kilim tezgâhy.
Mydyl: Çift sürerken hayvana yürümesi için kullanylan ucu çivili sopa.
Mayy?mak: Gev?emek.
Milazym: Askeri rütbe. (Mülazym)
Manaa: Kabahatli.

-N-

Nacap: Nasyl?
Nadas: Topra?yn sürülük biryyl bekletilmesi.
Ny?a: Ni?a.
Netcez: Ne Yapaca?yz?

Nedecen?: Ne Yapacaksyn?
Neddin: Ne Yaptyn?
Ne Var-yok: Nasylsyn gibi hal hatyr sorma.
Narasyn: Yok oldu?unu üzülerek söylemek.
Ni?leyon: Ne yapyyorsun?

-O-Ö-

Oba: Kom?u
Okka: Kilenin sekizde birini ifade eden ölçü kaby.
Oban: De?irmenin su borusu.
Ok?a: Oldukça a?yr avuç içinden biraz büyük ta?. "400 dirhem."
Oluk: A?açtan yapylmy? çe?me borusu.
Örüm: Ekili Yer.

Övendire: Öküz çiftinde öküzlerin yürümesi için kullanylan bir ucu sivri,hem de sabanyn topra?ynyn temizlenmesinde kullanylan di?er ucu yassy metal takyly sopa.(Mydyl)
Obaçana: Kom?uya çok giden ki?i
Oklaç: Yufka açmaya yarayan silindirik a?aç parçasy.
Oku: Dü?ün davetiyesi
Ölgün: Olgunla?my? ekime hazyr toprak.
Örüm Bozumu: Mahsul'ün kaldyryldy?y zaman.
Ötebete: Küçük e?yalar
Öte: Uzak.
Örük: Hayvany sikkeye ba?layan zincir.
Öteba?a kadar: Sonuna kadar.
Örme: Harman döverken atlaryn dizilerek kalyn ve uzun iple ba?lanmasy.
Öndün: Geçen gün.

-P-

Peçe: Keçi kylyndan dokunan kuma?.
Pak: Temiz.
Pala: Eski bez parçasy.
Potur: Kyldan dokunan pantalon.
Potin: Bot.
Paldym: E?eklerin semerinin ileri gitmemesini sa?layan arkadan ba?lanan kayy?.
Pine: Golan dokumak için kurulan tezgâh.
Pe?temal: Kadynlaryn önüne taktyklary yarym eteklik.
Pardy: Toprak evlerin tavanyna dizilen çam yarmalary.
Payam: Badem.
Palaz: Keklik Yavrusu.
Poçu: Atky, dolak.
Paytar: Veteriner.
Pe?kir: Mendil.
Paaly: Pahaly.
Penir: Peynir.
Rabaat: Ra?bet.
Raatlyk: Rahatlyk.

-S-

Synaply: ?eytanly Yer.
Seyil: Sahil.
Seyitmek: Ko?mak.
Sele: Kargydan veya hayyttan örülen orta boy sepet.
Safa geldin: Ho? geldin.
Sintireli: Sinirli.
Secireli: Huysuz.
Silbi?: Bebeklerin be?ikte çi?ini yaptyklary toprak kab.
Sibek: Bebeklerin be?ikte çi?ini silbi?e ula?masyny sa?layan kar?ydan yapylan boru.
Semer: E??eklere binmek veya yük sarmak için deri, kamy? keçe ve a?açtan yapylan aygyt.
Sini: Sofrada üzerine yemek tabaklary konulan malzeme.
Sayacak: Üzerine tencere konulan demirden yapylan alet, sacayak.
Sefertasy: A?zy kapaly tencere.
Sö?en: Harym yapmada kullanylan bir ucu yere çakylan a?aç.
Syndy: Makas.
Saar: Tasdik etme anlamynda ek.
Syyma: Kabuklaryny temizlemek.
Sancy: A?ry.
Semiz: Temiz, hastalyksyz.
Syyrtmaç: Sy?yrtmak (Öküz çobany.)
Serili: Yere sergi serilmesi.
Serin: Sycak olmayan.
Syzynty: A?ry, suyun toprakta çykmasy.
Sökük: Elbisenin yyrtyk yeri.
Sütsüz: Hayyrsyz.
Susak: A?açtan yapylan su içmek için çe?me ba?laryna konan su kaby.
Syndy: Makas, kesecek.
Safa yrbyk: Topraktan yapylan orta boy su kaby, genelde misafirlerin su içmesi için veya abdest almasy için kullanylyr.
Syyyrtma?çy: Köyün ineklerini, öküzlerini otlatan ki?i.
Sa?an bakyry: Süt sa?ylan kab.
Sa?an: Süt
Sülün: Uzun, zarif.
Seren: Raf
Synykçy: Kyryk, çykyk i?lerine bakan, olçum.
Söbü: Enli, uzun, söbe.
Samyt: Konu?amayan ki?i.
Syyyrmak: Temizlemek
Sömürmek:Yiyece?i ka?yksyz taba?yndan direk yemek.
Savalamak: Uzakla?tyrmak, defetmek.
Syvy?mak: Usulce, sessizce kaybolmak.
Sinavy: Kurnaz.
Salmak: Byrakmak.
Savul: Da?ylma, vazgeçme.
Syybynmak: Sarylarak a?a?yya inmek.
Savak: Büyük aryktan küçük aryklara suyun da?ytyldy?y yer
Syrf: Devamly.

?uul: Me?gul olmak.
?yllyk: Ahlaksyz uçary kyz.
?irlet: ?ymaryk.
?i?ek: Yki ya?ynda küçük koyun.
?indi: ?imdi.
?ööle: ?öyle.
?ar?ar: Gür ve sesli akmak.
?amar: Avuç içinle vurulan tokat.

-T-

Tacyk: Yakyn yer i?areti.
Tykaly: Kapaly.
Tylysym: Büyü.
Tynaz: Bu?day yy?yny.
Tüüsüz: Tüyü olmayan.
Ta?ya?y: Gaz.
To?ur: Küçük iri anlamynda.
Tosba: Kaplumba?a.
Tepelik: Ba?a giyilen süslemeli kadyn giysisi.
Tymar: Atyn kyllarynyn temizlemesi ve atyn masaj edilmesi.
Turluk: Çoban çadyrlarynyn üzerine örtülen koyun yününden yapylan örtü.
Tozluk çorap: Koyun yününden örülen renkli çorap.
Toy: Genç.
Tecir: Pazar yeri.
Tacir: Mal alyp satan seyyar esnaf.
Tooz: Toz.
Toy: Dü?ün.
Tellal: Ylan eden, halka duyuran
Tas: Naylon veya metal bardak.
Tuvalet: Apana, ayakyolu, hela, apteshane, kenef.
Tokuç: Çama?yr yykarken kirin iyi çykmasy için çama?yra vurulan a?açtan yapylan aygyt.
Tünek: Tavuk sy?yna?y.
Tabla: Tahtadan yapylan sofrada üzerine tabak ka?yk konan aygyt.
Tengerek: A?açtan yapylan koyun yünü veya keçi kylyndan ip yapmaya yarayan aygyt.
Tepit: Arpa ve bu?day unundan yapylan köpek mamasy.
Tokat: Cezaly hayvanlaryn kapatyldy?y yer.
Tokatçy: Ovalary, evleri, bahçeleri bekleyen bekçi.
To?ra: Yünden dokunan torba.
Tyrlak: Amel, ishal.
Tykyry?: Gürültü çykarmamak.
Tyry?cy: Yalancy.
Toru: Genç a?aç fidany (Çam, Ardyç).
Tene: Bu?day tanesi.
Telbis: herkese kar?y iyi görünmek isteyen yalancy.
Ted: Köpe?e uzak dur anlamynda.
Tekelemek: Bakmak.
Tak: Evlenmeden cinsel ili?kide bulunan kadyn.
Tarza: Tahra.
Tek: Uslu.

- U-Ü-

Ufak: Küçük.
Uçkur: Donun belde durmasyny sa?layan ipten yapylan ba?.
Uhraçana: Bu?day ekme?i yaparken Yastacyn üzerine konan unun kaby.
Usul usul: Sessiz hareket etmek.
Ufalama: Ynceltme.
Uramaz: U?ramak, hareket etmek.
Upuzun: Çok uzun.
Uzun oturmak: Yatarak durmak.
Ümzük: Kablaryn a?zyndan ayry açylan delik.
Ünleme: Yüksek sesle seslenmek, ba?yrmak.
Üyük: Tarihi ?ehir kalyntylary olan yüksekçe yer.


-V-

Voyn: Yakyndaki ki?iye seslenmek hitap etmek.
Vyyn: Uzaktaki ki?iye seslenmek. (hey anlamynda).
Velesbit: Bisiklet.
Vynylamak: Havaya atylan maddenin ses çykarma ölçüsü.
Vakyt: Vakit.

-Y-

Yalyk: Ya?lyk, mendil
Yapa?y: Baharda kesilen koyun tüyü.
Yakym Yakmak: Ba?kasy hakkynda mani ve tekerleme söylemek.
Yavhu: hayret etme anlamynda ünlem.
Yazmak : Yere sermek.
Yayylmak : Hayvan otlamasy.
Yaa: Öyle mi?
Yazma: Ba? örtüsü çe?idi.
Yaba: Harman döverken çeç savurmaya yarayan tahta aygyt.
Yal: Hasta ve yavru köpeklere verilen çorba.
Yalak: Köpe?in su içti?i yer.
Ya'ar: Hayvan yarasy, ya?yr.
Yastaç: Üzerinde pi?irilmeye hazyr bu?day ekme?i yazylan tahta aygyt.
Yastyk yamamak: Uzun süre hasta yatmak.
Yeni: Hafif, A?yr olmayan ye?ni.
Yele: Atlaryn boyunlaryndaki uzun kyllar.
Yy?yn: Bu?day destelerinin çapraz olarak syralanmasy.
Yungu: Toprak evlerin üzerindeki geren topra?yny syky?tyran silindir biçimindeki ta?.
Yular: E??e?i çekmek için ba?yna ba?lanan ip.
Yumurtalyk: Evleri yaparken yumurta koymak için duvarlara konan yrbyk kaby.
Yuluk: Lastik sapana ta?yn konuldu?u yer, anasy ölmü? o?lak ve kuzulary beslemeye yarayan emzik.
Yün: Son baharda kesilen koyun tüyü.
Yonga: odun parçasy.
Yoluk: Kyzlaryn yaramazy, ?ymary?y.
Yavan: Tatsyz.
Yalabyk: Parlak, yalbyrak.
Yumuruk: Yumruk.
Yalynayak: Ayakkabysyz.
Yaar: Keskin dar, yamaç, sevgili, hayvan yarasy.
Yasly: A?lamakly.
Yatalak: Yatakta yatan hasta aya?a kalkmayan.
Yayylmak: Hayvanlaryn ot yemesi.


-Z-

Zaten: Yapylan i?in tastiki için kullanylan edat.
Zere: Bu?day.
Zapyramak: Hyzly ko?mak.
Zybydak: Çok yslanmak.
Zaamat: Zahmet.
Zyndan: Hapis, karanlyk.
Zulum: Zulüm.

Not: Ramazan Kyvrak Hocamyza ve yorukler.com'a te?ekkür ederiz...

Sevgili Tahsin Hocam saygylarymla..
Sizden ve bu siteden ö?rendi?im çok ?ey var.. Di?er arkada?larymy da dilimiz.com un varly?yndan haberdar ediyorum.
Umarym hep birlikte Türkçemizi koruyup, geli?tirece?iz..

Sayın Yörükhasanlar,

Katkılarınızdan ve çalışmalarınızdan dolayı sizi kutluyorum.

Yukarıda derlemeleri bizimle paylaştığınız ve yaptığınız açıklamalar için teşekkür ederim.

Belirttiğiniz gibi yukarıda sözlükle ilgili kişiye ait bağlantıları gördüm. Ama konu size ait olduğu için sizden habersiz girişimde bulunmak istemedim. Bu açıklamanızdan sonra gönül rahatlığıyla gerekeni yapmaya çalışacağım.

Sonsuz saygılarımla.

Yörükhasanlar kardeşim Allah razı olsun. Gerçekten ilginç ve güzel bir paylaşım. Hele bu dayanışmayı görmek gerçekten çok güzel.

Bu kıymetli paylaşım için teşekkürler...

Bu üleşimi gönderen "Yörük Hasanlar" adlı arkadaşı yüzde 99 tanıyorum. Çünkü benim ilçemden olmalı. Ayrıca O'nun amacının iyi olduğunu da seziyor, biliyorum.

Ancak Yörük Sözlüğü adına karşıyım. Ben de bir yörük olmama karşın karşıyım. Ulusumuzun tümü bir zamanlar yörük idi. Zamanla yerleşik yaşama geçiliyor. Bütün Türkler yalnızca Anadolu olmamak üzere yarı göçebe yaşarlardı. Çoğu yörüktür. Kazaklar da yörüklere "köşpendiler" yani "göçerler" denir. Şimdi budunumuzun çoğu zamanında göçebe yaşadığı, "Yörük Sözlüğü" adıyla adlandırılan bu söz tizimindeki söz-sözcük-deyimlerin çok büyük bir kısmı, hatta daha da çoğu Derleme Sözlüğü'nde varken, öbür Türk yurtlarında bu sözlerin birebirleri, yansımaları varken tutup da bu sözlüğü yalnızca Anadoluda yörük yaşantıyı benimseyen Türkmenlere özgülemek çok yanlış...!

Öte yandan yörüklük bir yaşama biçimi olup bir soy değildir de...

Türkiyedeki Türkleri bölümlendirmek, öbür Türk yurtlarındaki Türklerden ayırtlamak satkınlık (hainlik) gibidir!

Bu sözlüğü hazırlayanlar iyi niyetli olsalar bile bu olasılığı gözden kaçırmaktadırlar. Onlara Derleme Sözlüğünü su gibi bellemelerini, olmayan sözleri de Derleme Sözlüğü'ne ek sözler gibi bir çalışma içine girmelerini salık veriyorum!

Tüm Türkler bir budundur, bunda da doğruluk ile sevgi vardır...

Sayın Erendiz. Olayı çok güzel özetlemişsiniz. Tebrikler. Sözlerinizin hepsi altına imzamı atabileceğim cinsten.

Erendiz'i kutluyorum.

Sayyn Erendiz:
Hangi ulusunuzun birzamanlar tamamy yörük idi? Asya'da görkemli kentler kuran yerle?ik Türklerin varly?y biliniyor. Yörük hiçbirzaman yerle?mek istememi?tir. Bu her zaman silah zoruyla olmu?tur, isteyerek de?il. Yörü?ün üretim buna ba?ly olarak ya?am politikasy yerle?ime izin vermez.

Yörüklük bir ya?am biçimi de?il aksine SOY dur. Evet Kazaklarda kö?pendiler vardyr. Kürtlerde koçer, Hindlilerde kujar, Yranda kaçar, Ermenilerde koçeri vardyr. Üretim ve ya?am biçimleri benzerlikler gösterir. Balyk sezonunda balykçylar, av sezonunda avcylar da yer de?i?tirir ama yörük de?ildirler. Yörükler düne de?in kapaly toplumdular ve dy?arydan kesinlikle kyz almazlar dy?aryyada vermezlerdi. Ary duru bir dil konu?urlar ki Türkçedir. Gelenekleri, inançlary dogayla, canlylarla, birbirleriyle ili?kileri, dilleri, tekerlemeleri, sövgüleri bile kendine özgüdür. Türkiye'de nerede ve ne kadar Türk var bilemem o nedenle ''Türkiyedeki Türkleri bölümlendirmek, öbür Türk yurtlaryndaki Türklerden ayyrtlamak' 'bizim i?imiz ve görevimiz de?ildir. Biz önüne gelenin Türk geçindi?i bir dönemde kimli?imizin pe?indeyiz. Hep ürettik hep vardyk ama her zaman ezildik horlandyk yok sayyldyk.

Yörükhasanlar karde?imin çabasyna içtenlikle te?ekkür ediyorum. O güzel sözcükler güzel insanlarla birlikte gitmemeli. derlenmeli. Hasan da onu yapmy?.

Çaly?ma güzel; emek verene sa?lyk...
Ancak açykly?a kavu?turulmasy gereken kysmy var. Ba?ka bir yerde tarrty?ylmasy konuyu da?ytmamasy açysyndan yararly olur dü?üncesindeyim. Ben yine de tarty?manyn sa?lykly yürümesi için nereden ba?lanmasynyn uygun olaca?yny buraya yazmy? olayym.





Yani?

Sayyn kekmek_er'in sine ayryca yukarydaki alyntylardaki sözleri de ilave ederek ben de "Yani?" diyorum.

Yörüklük bir ya?am biçimi de?ildir soydur.TÜRK dür.Tarty?ma götürmez ?ekilde.Yörük olmayan Türklerde vardyr.Bakyn yukarydaki arkada? ne güzel açyklamy?.''Kazaklaryn da kö?pendileri var'' Kazaklar Türk de?il mi? Kazaklar Türk ise Kö?pendiler de?ilmi?
Ertu?rul Ölçe'nin yanileri ise sorularynyn içinde yeteri kadar açyk.
Bu gocuntu niye? Yani...

Kimsenin gocunduğu yok. Sadece kavramların birbiri ile karıştığına ya da karıştırıldığına sık sık rastlamaktayız. 10-20 satır içinde tartışma yaratacak ifadeler yer alınca tabii ki "yani"ler de sıralanacaktır.

Keşke ciddi konuları üçbeş cümlelik ifadelerin içine sığdırma gibi bir alışkanlıklarımız olmasa!

Bu arada şunu da ifade edeyim ki sizin "yani"lere sebep olan yazınızdaki samimiyetinizden kimsenin şüphe etmeyeceği de bilinmelidir.

Doğrudan Uygur Sözlüğü, Kırgız Sözlüğü gibi betiklerin varlığı düşünülürse başlığın "Yörük Sözlüğü" olarak atılmış olması sakınca yaratmaz. Bu bakımdan Sn Yörük pay alasıdır.

İşimiz onun bunun dediği olmadığından bazı kavramları olduğunca doğru değerlendirmek uygun olacaktır.

Aslında anlaşıldığı üzre Sn. Yörük'ün anlatmak istediği başkadır. Örneğin, yörüklerin Orman Kanunları, Belediye Kanunları, Vergi Kanunları ile yaşam alanlarının iyice daralmasının yarattığı dargınlık belirtisini görüyorum yazılarının içyüzünde.

Yörüklerin pusatlarla sıkıştırıldığı konusu da kanunlar konusu da Toplum Bilgisi içinde yerini almalıdır. Ben pusatla uygulanan bir sindirme olayını duymadım da okumadım da. Bilgisi olanlar paylaşırlarsa bilgimiz olur. Ha, altmışlarda Ankara'da ilk kez kurulan Yörük Derneği'nin Türkiye Cumhuriyeti kanunlarınca ırkçılık sorgusuyla kapatıldığı derseniz o başka.

Gelelim soy konusuna! Sn Yörük'ün de belirttiği gibi yörükler Türk'tür. Kendi sözüyle: "Yörüklük bir yaşam biçimi değildir soydur.TÜRK dür"...

Yörüklük soydur, olmaz. Yörükler Türktür; Türk bir soydur, soyun adıdır. Öyleyse Türk'ün içinde yörük de vardır; o soyun bir dalıdır. Yurtları hem dağlar hem ovalardır.

Sonuç olarak:

Yörük, Türklerin, geçimlerini hayvancılıktan sağlayan, göçebe topluluğudur. Değişik yerlerde değişik adlarla da anılsalar sıfatları aynıdır. Kısa süre önce göçebeliği bırakmış olan bazı Türkler bugün kendilerini yörük olarak adlandırsalar da önceden yörük olup bugün tarımla uğraşanlar kendilerini köylü olarak adlandırırlar. Aynı biçimde köyle ilişiğini tümden kesmeyip günümüzde kentlerde geçim arayan bazı Türkler de kendini köylü olarak adlandırmaktadır. Bunların herbirinin içinde, geçim yeri neresi olursa olsun kendini "yörük" olarak adlandıranlar da vardır.
______________________________________________________________________________

Yönetimde payı olan biri başlığın Sn Çalık'ın yazısından sonrasını başka yere taşıyıp "Yörüklerin Toplum Yapısı, Toplum İçindeki Yeri" benzeri bir başlık açarsalar yerinde olur. En başa da bu tartışma "Yörük Sözlüğü" başlığıyla ilişiktir eklemesi yapılır. Benimkisi bir öneri. Böylece, güzel bir çalışma değeriyle kalır.