Ana Sayfa
DİLİMİZİ KORUYALIM, ONA SAHİP ÇIKALIM
TÜRK DİLİ SEVDALILARININ BULUŞMA YERİ
Cevap Gönder
GAZYKOVAN
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 17 Eyl 2005
Bildiriler: 605
Şehir: Istanbul
Alıntıyla Cevap Gönder
demiş ki:
GAZYKOVAN

Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin ne büyük zorluk, özveriler ve vatan sevgisi kar?yly?ynda kuruldu?unun ifadesi olarak, Genelkurmay Ba?kanymyz Orgeneral Sayyn M.Ya?ar BÜYÜKANIT tarafyndan Genel Müdürlü?ümüze arma?an edilen Gazikovan, Kurumumuzun Genel Müdürlük katynda sergilenmekte ve muhafaza edilmektedir.

Kurtulu? Sava?yny desteklemek maksadyyla YSTANBUL'da bulunan Tophane-i Amire fabrikalaryndan getirilen ustalar, tezgah ve teçhizatla bugünkü MKE Kurumu Genel Müdürlü?ü eski MAKSAM Fabrikasy içindeki atölyede faaliyete geçen Ymalat-y Harbiye (Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu) Top ve Mühimmat dolum tesisinde üretilen ve Kurtulu? Sava?ynyn en önemli safhalarynda cephe hattyna sekiz kez giden ve her seferinde Ymalat-y Harbiye'de dolum yapylan "GAZYKOVAN" hikayesi;

Mart 1921 - Ynönü Ovasy Ynsanyn iflahyny kesen buz gibi bozkyr ayazynda Ethem Çavu?'un syrty ü?üyor, avuçlary ise kyzgyn mermi kovanlaryna çyplak elle dokundu?u için alev alev yanyyordu. Top aty?y on sekiz saattir durmaksyzyn sürüyordu. Ethem Çavu?, 75 mm'lik topu durmaksyzyn dolduruyor, her seferinde besmele çekip ke?if kolundan bildirilen menzillere kyyamet ya?dyryyordu.

Sandykta kalan sondan üçüncü mermiyi aldy?ynda bir an duraksady. Merminin üzerine bir çaput sarylyydy. Çaputu sökerken avucuna kalem büyüklü?ünde demir bir çubuk dü?tü. Çaputun ve çubu?un anlamyny çözmeye çaly?yrken sary metalden mermi kovanyna kazynarak yazylmy? yazyya gözü ili?ti. Okumaya vakti yoktu. Mermiyi topa sürüp ate?ledi. Demir çubu?u cebine, bo? kovanyny ise bu sefer sandy?a de?il yere atty. Birkaç dakika sonra so?umu? olan kovany kaybolmamasy için yerden alyp mintanynyn yakasyndan içeri atty. Ak?am ezany vaktinde çarpy?ma durulmu?, mevzileri ileri, dü?man hatlaryna do?ru ilerletme emri gelmi?ti. Batarya komutany, Ethem Çavu?a istirahat verdi. Yarym saatlik istirahatta erler top arabasyny çekerlerken o da yeme?ini yiyecek, namazyny kylacakty. Ylk i? olarak bo? kovany çykaryp üzerindeki yazyyy okudu.

Kovanyn üzerinde "Karahisarly Seyfi Çavu?. 4. Alay 2. Tabur 8. Batarya 26 Rebiyülahir 1339* Ynönü" yazyyordu. Birinci Ynönü sava?ynyn en kyzgyn günlerinden birinde dü?ülmü? not ve mermiyle gelen demir çubuk, Ymalat-y Harbiye (Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu) atölyelerinde çaly?anlaryn bir mesaj istedi?ini gösteriyordu. Bo?alan kovanlar Ankara'daki atölyelere yollanyr, oradan tekrar doldurulup cepheye dönerdi.

Üç saat sonra gecenin iyice çökmesiyle sava? tamamen durulmu?, birlikler yeni mevzilerine yerle?mi?ti. Ethem Çavu?, cebindeki demir çubu?u çykaryp bir kö?eye oturdu. Ucu sivriltilmi? çubuk, bakyr ustalarynyn 'kalem' dedikleri, metal üzerine desen oymaya yarayan keskin bir aletti. Eline yumruk büyüklü?ünde bir ta? alarak hafif tyklamalarla kendi mesajyny kovana kazydy. "Aksekili Ethem Çavu? 8.Alay 3. Tabur 1.Batarya 20 Recep 1339** Ynönü"

Be? gün sonra Ankara Atölye'nin bir kö?esinde cepheden gelen sandyklary açan kalfa, tezgâhlardan birinde haryl haryl çaly?makta olan ustaya seslendi. Sesinde, e?i do?um yapmy? bir adama bebe?ini müjdeleyen ebenin heyecany vardy. "Kâmil Usta! Müjdemi isterim! Senin yavru cepheden dönmü?!" Hepsi sandyklaryn oldu?u kysma ko?turarak kovanyn üstündeki yazyyy okumak için toplandylar. Tabii ki bu ?eref Kâmil Ustaya aitti. Yüksek sesle Ethem Çavu?un notunu okudu. Atölyede bir bayram havasy esmi?ti. Tüm çaly?anlar, Kâmil Ustayy yeni baba olmu? biriymi? gibi kutluyor, hayyr dualar ediyorlardy. Ustalar, i? tezgâhlaryndan birinin ba?ynda toplandylar. Kâmil Usta kovanyn a?zynyn e?ilen yerlerini düzeltip özenle kapsülünü yeniledi. Yçine barutunu doldurduktan sonra yeni bir çekirde?i kovanyn a?zyna oturttu. Mermi hazyr olunca, Ethem Çavu?un kovanyn içinde geri yollady?y çelik kalemi yeni bir çaputla merminin üzerine sardy. Kundaklanmy? mermiyi ?efkatle tutarak yeni doldurulan bir sandy?a yatyrdy. Çaly?anlar hep bir a?yzdan "Allah kavu?tursun" diyip i?lerinin ba?yna döndüler. Kâmil Usta, halen açyk duran sandy?a yatyrdy?y mermiye hüzünle bakyp "Selametle git aslanym. Allah muvaffak etsin. Çok bekletme bizi" dedi. Kovan, Birinci Ynönü sava?y syralarynda üzerindeki ilk notla Kâmil Ustanyn eline geçti?inde bu fikir do?mu?tu. Karahisarly Seyfi Çavu?un ba?latty?y bu gelene?in sürece?inden emin de?ildi; ama denemeye de?erdi. Nitekim Aksekili Ethem Çavu? umutlaryny bo?a çykarmamy?ty. Cephede patlayan her merminin kovany buradaki ustalaryn elinden geçti?ine göre bir aksilik olmazsa yeniden görü?eceklerdi.

Eylül 1922 - Ankara Bir buçuk yyl içinde kovan sekiz kere daha atölyeye (Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu'na) u?rady. Üzerindeki mesajlaryn sayysy da sekize ula?my?ty. Mesaj yazanlaryn sekizi de ba?ka alay ve taburlardan farkly ki?ilerdi. Kovan her keresinde atölyedekilere daha büyük bir co?ku ya?atyyor, istiklâl sava?ynyn her zorlu dura?yndan Ankara'ya barut, kan ve zafer kokusu ta?yyordu. Türk ordusunun Yzmir'e girdi?i gün Ankara'da bayram havasy eserken kovan yeniden gelmi?, ama bu sefer tüm atölyeyi yasa bo?mu?tu. Kovanyn içinde, çelik kalemin yany syra bir mektup ile bir tane de bakyr künye vardy. Kovanyn üzerine kazynmy? dokuzuncu notta; "Karahisarly Seyfi Çavu?. 4. Alay 2. Tabur 8. Batarya 12 Muharrem 1341*** Banaz" yazylyydy. Atölyedekiler mektubu açyp okumaya koyuldular.

"Bismillahirrahmanirrahim.
Selamün aleyküm gayretperver ustalar. Allah'a ?ükürler olsun ki mendebur dü?man kaçyyor. Muzaffer Türk ordusu be? gündür durup dinlenmeksizin kâfiri kovalyyor. Güzel Yzmir'e, kalplerimizdeki imânymyz kadar yakynyz artyk. Yki gün evvel Banaz'daki muharebede bataryamyn çavu?laryndan Seyfi, kalle? dü?manyn kur?unuyla ?ahadete ermi?tir. Cenazesini syhhiyecilere teslim etmeden önce mintanynyn içinde bu kovany buldum. Malumunuzdur ki vefat eden neferin künyesi ailesine yollanyr. Lâkin be? gün önce Karahisar'y ele geçirdi?imizde, Seyfi Çavu?un ailesinin dü?man tarafyndan katledildi?ini ö?rendik. Bu kahraman Türk evlady kederini yüre?ine gömüp anacy?yny, babacy?yny defnedemeden dü?manyn pe?ine dü?tü. Üç gün sonra kendisi de hakkyn rahmetine kavu?tu. Kovandaki yazylardan anlady?ym üzere bu topçu neferlerin bir ailesi de sizler olmu?sunuz. Bu sebeple Seyfi Çavu?un künyesini sizlere yolluyorum. Ba?ynyz sa? olsun. Hayyr dualarynyzy bizlerden, Fatihalarynyzy aziz ?ehitlerimizden esirgemeyiniz. Hakkyn rahmeti üzerinize olsun.

Yüzba?y Muhsin Talat. 4. Alay 2. Tabur 8. Batarya
14 Muharrem 1341 Salihli"

Mektup bitti?inde tüm personel a?lyyordu. Atölyeye (Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu'na) bir ölüm sessizli?i çökmü?tü. Hiç tanymadyklary halde iki satyr yazyyla karde? olduklary Seyfi Çavu?un ardyndan Fatiha okuyup amin dediler. Kâmil usta yutkunarak tezgâhynyn ba?yna oturdu. Kovany yeniledi ama bu sefer, minik iki perçinle Seyfi Çavu?un künyesini kovanyn dibine çakty. Yine her zamanki merasimle mermiyi kundaklayyp sandy?a yatyrdy. Oysa o mermi bir daha dü?man mevzilerine gönderilmeyecekti.

Ocak 1923 - Ankara Sava?yn bitmesinin ardyndan Ankara'daki mühimmat depolarynda sayym ve temizlik yapylyyordu. Sandyklar tek tek açylyyor, mermiler sayylyp yeniden sandyklanyyor, kayda geçirilip daha tertipli bir cephaneli?e gönderiliyordu. Te?men Hamdi Vâsyf, Kâmil ustanyn hazyrlayyp kundaklady?y mermiyi buldu. Böyle bir anynyn -belki de yyllarca- sandyklaryn içinde kalmasyna gönlü elvermedi. Ciddi bir suç i?liyor olmayy göze alyp mermiyi evine götürdü. Niyeti, ömrünün sonuna kadar mermiyi bir any olarak saklamakty.

29 Ekim 1923 - Ankara Te?men Hamdi Vâsyf Ankara kalesine çykan dik sokaklary ko?arak tyrmanyyordu. So?u?a ra?men kan ter içinde kalmy?ty. Yarym saat önce 20:30 syralarynda meclisten, cumhuriyetin ilan edildi?i duyurulmu?tu. 101 pare top aty?yyla cumhuriyet kutlanyyordu ve Seyfi Çavu?'un mermisi bu ?öleni kaçyrmamalyydy. Yetmi?, belki de sekseninci aty?ta topçularyn yanyna ula?abilmi?ti. Yüzba?y Muhsin Talat'yn yanyna giderek sert bir asker selamy verdi.

"Hamdi Vâsyf Edirne! Bir maruzatym var komutanym "Yüzba?y sorar gözlerle genç subaya bakyyordu." Evet te?menim? Sizi dinliyorum"

Te?men, üniformasynyn içinden mermiyi çykaryp yüzba?yya uzatty.
"Yüz birinci pareyi en çok bu mermi hak ediyor komutanym. Müsaadenizle bu ?erefi ondan esirgemeyelim."

Yüzba?y Muhsin Talat gözlerine inanamamy?ty. Sevinç gözya?laryny tutamady.O kadar heyecanlanmy?ty ki neredeyse aralaryndaki rütbe farkyna bakmaksyzyn genç te?menin ellerini öpecekti. Mermiyi alyp çekirde?ini dikkatlice yerinden çykardy. Kovanyn tepesine bir bez parçasy tepip iyice syky?tyrdy. Subay ?apkasyny çykaryp surun üzerine koydu. Mermiyi ?apkanyn içine yatyrdy. Toplar aty?lara devam ediyordu.

82, 83, ...97, 98, 99...On dakika kadar sonra, aty?lary sayan çavu? "Yüzüncüyü attyk komutanym" diyince, Muhsin Talat, kovany topun yata?yna kendi elleriyle sürerek ate? emrini verdi. Subaylaryn kylyçlaryny çekerek selamlady?y o son top sesi Ankara'nyn her duvaryndan yankyyyp dört yyllyk istiklâl sava?ynyn tüm hikâyesini anlatmy?ty sanki. Rütbe ve mevkilerine bakmaksyzyn topun ba?yndaki tüm askerler kucakla?arak birbirlerini kutlady. Son olarak Yüzba?y Muhsin Talat ile Te?men Hamdi Vâsyf saryldylar. Kovan ayaklarynyn dibindeydi. Yüzba?y e?ilip saygyyla kovany yerden aldy. Avuçlarynyn yanmasyna aldyrmady bile.


Hikayeye konu olan Gazikovan, Genelkurmay Ba?kanymyz Orgeneral Sayyn M.Ya?ar BÜYÜKANIT tarafyndan kurumumuza arma?an edilmi?tir.
Kullanıcı kimliğini gösterErtuğrul ÖLCE tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
GAZİKOVAN
Bu yazışma ortamında yeni konular açamazsınız
Bu yazışma ortamında bildirilere cevap veremezsiniz
Bu yazışma ortamında bildirileri değiştiremezsiniz
Bu yazışma ortamında bildirileri silemezsiniz
Bu yazışma ortamında anketlerde oy kullanamazsınız
Tüm saatler GMT +2 Saat  
1. sayfa (Toplam 1 sayfa)  

  
  
 Cevap Gönder  
Yeni Sayfa 2