Ana Sayfa
DİLİMİZİ KORUYALIM, ONA SAHİP ÇIKALIM
TÜRK DİLİ SEVDALILARININ BULUŞMA YERİ
Cevap Gönder
BYLGYLY OLMAK
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 30 Ekm 2006
Bildiriler: 9
Şehir: İstanbul
Alıntıyla Cevap Gönder
BYLMEK ve BYLGY

Ünlü bir sözdür: “Ol mahiler derya içredir deryayy bilmezler” yani balyklar denizin içinde ya?adyklary halde denizi bilmezler. Kimi insanlar da böyledir; içinde ya?adyklary dünyayy bilmezler, merak etmezler. Oysa bilgisiz insanlar hep ba?kalaryna muhtaçtyrlar, ya?amalary bo?unadyr. Ki?i bildikleriyle yetinmemeli, bilgisine yeni bilgiler eklemek için çaly?malydyr. Edindi?i bilgiler ne kadar çok olursa olsun zamanla yetmeyebilir. Çünkü dünya durdu?u yerde durmuyor. Yenilikler birbirini izliyor, ço?alyyor, bilenler bilmeyenleri ezip geçiyor. Edindi?imiz bilgiler bizi gururlandyrmamaly. Ünlü bir bilgin, “Dünyada bir tek ?ey biliyorum, o da hiçbir ?ey bilmedi?imdir” demi?tir. Çok ?ey bildi?ini sanyp bilgisini yerli yersiz her yerde göstermeye kalkanlara, bilgiçlik taslayanlara ukala derler. Ukala aslynda akyllylar demektir ama kimi akyllylar ne kadar akylly, bilgili olduklaryny öyle dile getirmi?lerdir ki, halk onlary dy?lamy?, ukala diye dy?lamy?tyr.
Edebiyatymyzda bildi?i halde bilmelikten gelme bir sanattyr, “tecahül-i ârif ” sanatynda ki?i bildi?i bir ?eyi bilmiyormu? gibi yapar. Fuzuli bir gazelinde, “Demadem cevrlerdir çekti?im bi-rahm bütlerden/ Bu kafirler esiri bir Müslüman olmasyn yârab” der, sevgilisinin Müslüman oldu?unu bildi?i halde onu kafir olarak gösterir. Çünkü puta benzetilen sevgili ona çok acy çektirmi?tir. Günlük konu?malarymyzda farkynda olmadan bunu syk syk yaparyz. Geldi?ini gördü?ümüz ki?iye, “sen mi geldin?” diye soraryz. Soru dedim de aklyma geldi. ?öyle bir soru vardyr: “Çok gezen mi bilir, çok okuyan my?” bu sorunun yanyty genellikle “çok gezen bilir”dir. Böylece syrf okumakla bir ?ey kazanylamayaca?y, gezip görerek bilgi ve görgümüzü arttyraca?ymyz anlatylmak istenir. Buradan her gezenin okuyandan bilgili olaca?y sonucu çykarylmamalydyr. Gezeceksin ama gezdi?in yer hakkynda önceden bilgi edineceksin, orayla ilgili kitap ve bro?ürleri okuyacaksyn, yanynda da gezdi?in yerle ilgili harita ve dokümanlar bulunacak; yoksa aval aval dola?yr ve hiçbir ?ey ö?renemezsin, gezip dola?man bo?a gider. Yabancy turistlerin gezmelerine bakyn, bir de bizim yerli turistlerimizin yaptyklary gezintilere...
Bilen ki?i bilgisini ortaya dökmek, bilmeyenlere anlatmak ister ama kar?yndaki seni pek dinlemiyorsa tüm çabalaryn bo?a gider. Mevlana, “Ne kadar bilirsen bil; söylediklerin kar?yndakinin anlady?y kadardyr” diyor. Özdemir Asaf da, “Ben üç ?ey biliyorum/ Dinlemekle dört kylana anlataca?ym” demi?. Demek ki konu?masyny bilmek, bilgisini satmak kadar dinlemesini bilmek, dinleyip ö?rendi?i bilgileri ço?altmak, yorumlamak da önemli.
Söz Mevlana’dan açylmy?ken onun bu konuda dediklerine kulak verelim biraz da.
“Bilgisizlik, Tanrynyn zindanydyr. Bilgili adamyn uykusu, ibadetten üstündür. Bilgi faydaly olursa iyidir; faydasyz bilgi sahibine yüktür.”
Bir bilgin gemiyle yolculuk ediyormu?. Yanyndan geçen bir gemiciye, “Sen gramer bilir misin?” diye sormu?. Gemici omzunu silkmi?. “Ben garip bir gemiciyim. Öyle ?eylerden anlamam” demi?. Bilgin ona küçümseyici bir tavyrla bakyp, “Öyleyse ömrünün üçte biri gitti” demi? ve bir soru daha sormu?: “Bilimden, fenden haberin var my?”
Gemici dudak bükmü?, “O dediklerin nedir, ne i?e yarar?” diye konu?mu?.
Bilgin, “Gitti öyleyse ömrünün yarysy!” diye alayla gülmü?.
Bir süre sonra gemi sallanmaya ba?lamy?, gemiciler tela?la oraya buraya ko?uyorlarmy?. Bilgin merakla ne oldu?unu sormu?. Gemici, “?iddetli bir fyrtyna çykty. Bu gidi?le gemi batabilir” dedikten sonra bilgine, “yüzme bilir misin? “ diye sormu?. Bilgin hayyr deyince ba?yny sallamy? ve ?öyle demi?: “Öyleyse gitti ömrünün hepsi!”
Ne kadar çok bilirsek bilelim, gene de bilmedi?imiz çok ?ey vardyr.
Bir mahallede Bilgin Dede adynda çok bilgili, evinin her yany kitapla dolu, gece gündüz okuyan bir ki?i varmy?. Bir ky? günü mangalla ysynyp kitap okurken kapy çalynmy?, kapyyy açynca kar?ysyna bir kyz çocu?u çykmy?. Kyza ne istedi?ini sormu?. Çocuk, “Annem mangalynyzdan biraz köz istiyor” demi?. Bilgin Dede, “Vereyim ama yanynda kap falan getirmemi?sin. Közler elini yakar, neyle alacaksyn? Git evden kap kacak getir de öyle vereyim” demi?. Kyz kaba gerek olmady?yny söylemi?. Dede ?a?yrmy?, “Peki közleri nasyl götüreceksin, elin yanmaz my?” demi?. Kyz, “ Merak etmeyin. Götürürüm ben onlary” diyerek ellerini uzatmy?, “Ellerimin içine kül doldurun, közleri de külün üstüne koyun” demi? Bilgin Dede denilenleri yapmy?. Kyz küllerin üstündeki közleri elleri yanmadan götürüp gitmi?. Bilgin dudak bükerek, “?u i?e bak be!” Diye söylenmi?.”O kadar kitap okudum, birçok bilgi edindim ama ?u kyzyn yapty?y ?ey aklyma gelmedi.”
Atalarymyz, “Ummadyk ta? ba? yarar”, “Akyl akyldan üstündür” diye bo?una söylememi?lerdir.
Nasrettin Hoca’nyn bu konuda bir fykrasy vardyr. Hoca camide vaaz verirken, “Ey cemaat, bugün size ne söyleyece?imi biliyor musunuz?” diye sormu?. Cemaat, “Bilmiyoruz” deyince, “Öyleyse haftaya ö?renip gelin” demi?. Ertesi hafta gene ayny soruyu sorunca, “Biliyoruz” demi?ler bu sefer. “Öyleyse söylememe gerek yok” demi?. Öbür hafta cemaatin yarysy biliyoruz, di?er yarysy da bilmiyoruz demi?. Hoca, “Öyleyse bilenler bilmeyenlere ö?retsinler” deyip kürsüden inmi?. Bu fykrayy duyanlaryn ço?u gülüp geçer. Oysa Hocamyz, bilmiyorsanyz ö?renin, bilenler bileyenlere ö?retsin demek istiyor. Aydyn olmanyn gere?i budur zaten. Bilmediklerini ö?renecek, bildiklerini de bilmeyenlere ö?reteceksin. Yoksa kitap yüklü bir e?ekten farkyn olmaz. Bilgin sana yük olmaktan ba?ka bir i?e yaramaz!
Bilginin en önemlisi, en de?erlisi kendini bilmektir. Karagöz bo?una my diyor, “Sen seni bil sen seni, sen seni bilmez isen patlatyrlar enseni” diye. Gelin ?imdi de Yunus Emre’ye kulak verelim ve sayyyla kendimize gelelim:
“Ylim ilim bilmektir
Ylim kendini bilmektir
Sen kendini bilmezsin
Bu nice okumaktyr.”
Kendini bilmek kadar irfan olmazmy?! Haddini bilmek de önemlidir. Haddini bilmeyen ki?iler kendilerinden üstün ki?ilerle yary?maya, onlarla a?yk atmaya çaly?yrlar ve herkesi kendilerine güldürürler.
Biliyorsan söyle, yararlansynlar, bilmiyorsan sus, adam sansynlar!
Kimi zaman susmasyny bilmek de erdemliliktir.





Erhan Ty?ly
erhantigli@mynet.com
erhantigli.sitemynet.com/erhantigli
Idea

_________________
erhantygly
Kullanıcı kimliğini gösterErhan Tığlı tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
BİLGİLİ OLMAK
Bu yazışma ortamında yeni konular açamazsınız
Bu yazışma ortamında bildirilere cevap veremezsiniz
Bu yazışma ortamında bildirileri değiştiremezsiniz
Bu yazışma ortamında bildirileri silemezsiniz
Bu yazışma ortamında anketlerde oy kullanamazsınız
Tüm saatler GMT +2 Saat  
1. sayfa (Toplam 1 sayfa)  

  
  
 Cevap Gönder  
Yeni Sayfa 2