Ana Sayfa
DİLİMİZİ KORUYALIM, ONA SAHİP ÇIKALIM
TÜRK DİLİ SEVDALILARININ BULUŞMA YERİ
Cevap Gönder
YNCYLY ÇAVU?"UN KÖYÜNDEYDYM
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 26 Eyl 2005
Bildiriler: 408
Şehir: KAYSERİ
Alıntıyla Cevap Gönder
YNCYLY ÇAVU?’UN KÖYÜNDEYDYM

Benim “Kayseri’de Yörükler ve Türkmenler” isimli kitabym yayynlandyktan sonra bazy büyüklerimiz beni yanlaryna ça?yryp “Aman Burhanettin, Kayseri’de bu kadar Yörük Türkmen var mydyr? Bu i?leri de nereden çykardyn?” demeye gelecek laflar söylediler. Öyle ya bizler, apartmanlarda ya?yyoruz, altymyzda arabalar var, senin Yörük ya da Türkmen dedi?in adam da?larda, yaylalarda gezer diye dü?ünmekten kendilerini alamamy?lardy. Sadece Yörüklere ve Türkmenlere dü?en görev da?larda ya da yaylalarda gezmekti. Halbuki, bu kysyr dü?üncenin sebebi Türk Kültür Tarihini yeterince bilmemekti. Yörükler ve Türkmenler, altyny i?liyorlar, demircilik yapyyorlar, hayvan derisinden akla hayale gelmedik sanatkarlyklar gösteriyorlardy. Yçlerinde mimar olanlar vardy ve Selçuklu öncesindeki dönemde Asya topraklarynda, daha sonra da Anadolu, Yran ve Arap co?rafyasynda birbirinden güzel eserler ortaya koymu?lardy. Yine bazy büyüklerimize göre Yörük ve Türkmenlerde boy halkasy kyryldy?y için onlaryn Mo?ol istilasyndan sonra Anadolu’da bir düzen içerisinde durmalary mümkün de?ildi. Bu ne demek ?imdi? Sen burada birçok Türkmen oyma?yndan bahsediyorsun ama artyk insanlar, bu boylary ve oymaklary bilemezler demeye getiriyorlar. Yanylyyorlar. Çünkü, Kayseri’de küçük odalaryna oturup dünyaya ahkam kesmeyi marifet zannediyorlar. Çevreyi dola?myyorlar, insanlarla görü?müyorlar.

Bakyn, ?imdi sizlere Tomarza’nyn eski ady Tyrav?yn, yeni ady Yncili olan köyünde yapty?ym görü?meleri nakledece?im. Yncili köyünde Kahraman ailesi ile tany?tym. Köyün köklü ailelerinden biri olan ve bugün Kahraman soyadyny ta?yyan aile Cüneyd o?ullaryndan geliyormu?. Onlara Yncili Çavu?’u sordum. Yncili Çavu?, hangi kabileden geliyor dedi?imde Yncili Çavu?’un Türkmen oymaklaryndan Firuz O?ullary kabilesinden geldi?ini söylediler. Hatta Firuz O?ullarynyn Mara?’tan Dulkadirli soyundan geldiklerini ve ilk geldiklerinde de Firuz Yni denilen bir ma?arada kaldyklaryndan bahsettiler ve o ma?arayy da bana gösterdiler. Ma?ara çok eski zamanlaryn eseri... Belki de ta ilk Hyristiyanlyk döneminden kalma diyebilece?imiz zamanlara uzanacak kadar eski... Bir ucu Keprin köyüne kadar gidiyormu? ama artyk yer yer çökmeler olmu?.

Köyün eski ady olan Tyrav?yn, buraya Elbistan’dan bir göçün oldu?unu gösteriyor. Çünkü, Tyrav?yn isimli bir köy de Elbistan’da vardyr. Bana anlatylanlar, bu tespiti do?rulady. Köydeki Celilo?lu kabilesinin Mara?’yn Elbistan ilçesinin Tyrav?yn köyünden buraya geldikleri için köye önceleri bu ismin verildi?ini anlattylar. Firuzlu kabilesinin bugün köydeki Celilo?ullary olmasy gerekiyor. Köyde zamanla lakaplar de?i?mi? ama halk hafyzasy hala canly duruyor. Cüneyt O?ullarynyn da bugünkü sülale ady Mehmet Kâ kabilesi olmu?. Demek ki zamanla dip atalar utuluyor ve en son hatyrlanan ata, onun yerini alyyor.

Bizim Tomarza ve Talas ilçelerimizin bir bölümü ile Bünyan, Akky?la, Saryo?lan ilçeleri ile Pynarba?y ilçesinin bir bölümü Zamanty bölgesi olarak anylyrdy ve bu isim 16. yüzyyl kayytlaryndan beri biliniyordu. Zamanty bölgesinin ahalisinin neredeyse yüzde doksany Mara? bölgesinden gelen Türkmenlerden olu?maktadyr. Bunlara Dulkadirli ve Mara? Yörükleri deniyordu.

?imdi tekrar Yncili Çavu?’un kabilesine dönelim. Biz Firuz Kethüda ve Firuzlu denen kabileyi 1563 yylynda Pynarba?y bölgesinde 1570 yylynda da Tomarza bölgesinde görebiliyorduk. Bakynyz aradan bunca sene geçmi?, köyde Kahraman Ailesinin ileri gelenlerinden Ömer Kahraman, Yncili Çavu?’un Mara?’tan Kayseri’ye intikal eden Dulkadirlilerden Firuzlu kabilesinden oldu?unu naklediyor. Yani kitabi bilgilerle halkyn anlatty?y ?eyler aradan bunca sene geçmesine ra?men örtü?üyor. Yeter ki halka sorulsun, yeter ki halka gidilsin. Daha ö?renecek çok ?eyimiz var. Hatta Ömer Kahraman, Ystanbul’daki Firuz A?a Camiini Yncili Çavu?’un yaptyrdy?yny, kendisinin asyl adynyn Mustafa ya da Osman olma ihtimali bulundu?unu ancak camiye Yncili’nin kendi adyny de?il, dip dedesi olan Firuz Kethüdanyn adyny verdi?ini anlatyyor. ?u güzelli?e bakynyz. Peki öyleyse ona niçin Yncili ady verildi diye soruyorum. Bu kez cevap ?öyledir: Yncili, köse sakally bir Türkmendi. Asker oca?ynda görev yaparken pala byyykly askerleri vardy. Onlaryn yanynda kendi byyyklary do?ru düzgün çykmady?y için ve byyyklaryny yüzüne takty?y incilerle süslüyordu. Bir gün padi?ah onu bu halde görünce ona Yncili diye seslendi ve lakaby Yncili Çavu? olarak kaldy.

Yncili Çavu?’un köyünde gördü?üm insanlara soruyorum, Yncili Çavu? kimdir diye? Birbiriyle örtü?en öyle güzel ?eyler anlatyyorlar ki, dinlemenizi çok isterim. Yn?allah, bu ky? döneminde bunlary Erciyes TV’de izleme fyrsaty bulacaksynyz. Birisi, padi?ahyn akyldanesidir, dedi. Çocuklu?umdan kalma bu akyldane lafyny duyunca ?a?yrdym, akyldane ne demek dedim, onlaryn yükleyece?i anlamy duyabilmek için. Bir nevi dany?man diye cevap verdiler. Yncili Çavu?, çok mu zekidir ki padi?aha dany?manlyk yapsyn dedi?imde, ba?ladylar onun zekasynyn üstünlü?ünü anlatan fykralary bir bir syralamaya. Y?te mesele bu. Halk, kendi kahramanlarynyn de?erini biliyor, ama masa ba?ynda ahkam kesmeyi sevenler, Yncili Çavu? için padi?ahyn soytarysy diyecek kadar bu i?e yabancy kalabiliyorlar.

Peki, Yncili Çavu? nasyl oldu da saraya girmeyi ba?ardy? Cevap ?öyledir. Yncili, köyünde de esprili bir adamdy ve bir gün yapty?y bir mugallitlik sonucu köyünden ayrylmak zorunda kaldy. Aslynda Yncili, Kayseri’de adet oldu?u üzere Ystanbul’a çaly?maya gitmi?ti. Gelin görün ki kader onu bir gün sarayla tany?tyrdy. Bunu da bir bilmece sa?lady. Ruslaryn Osmanly Sarayyna altyn gönderip bunun a?yrly?ynyn tartyya vurmadan anla?ylabilece?ini not etmeleri sonucu, sarayyn akyldanelerine (dany?manlaryna) bu durum soruldu ama kimse cevaplayamady. Bu soru Ystanbul’un de?i?ik yerlerine ilanlar asylarak ve tellallar vasytasyyla halka duyuruldu ve i?te o zaman Yncili ortaya çykarak bu muammayy çözdü. Sonra da Ruslar, birbirine benzeyen iki aty saraya hediye ettiler ve bu kez de birbirinden ayyrt edilemeyecek derecede birbirine benzeyen bu iki atyn ayyrt edilmesini isteyen bir not yolladylar. Yncili, bu atlardan birinin annesi di?erinin de tayy oldu?unu ispatlady. Y?te o zaman padi?ahyn dikkatini çekti ve saraya akyldane oldu.

Yncili’nin köyüne Erciyes’ten su getirdi?ini söyleyen köylüler, bu sudan yeterince faydalanamadyklaryny söylediler. Köyün su ve sa?lyk problemlerini syk syk tekrarladylar bana. Aslynda Yncili ?enliklerini vasyta yaparak bu sorunlarynyn çözülmesini arzu ediyorlardy.



KÖYDEKY HALYL DEDE TÜRBESYNY ZYYARET ETTYK

Köyde bir de halkyn Halil Dede adyny verdi?i bir türbe var. Köyün yamacynda kale gibi yükselen bir burcun üstünde hakim bir noktada yapylmy?. Ömer Kahraman, çok tecrübeli ve bilge bir insan, onun tecrübelerinden faydalanmak istedim. Ömer Kahraman’a :

- Ömer Amca, bu Halil Dede kimdir diye sordum. Verdi?i cevaba bakyn:

- O?lum, Türkler, Asya’dan önce Yran’a girdiler. Yran’da toplandyklary yer Horasan oldu?u için ve Anadolu’nun fethine geldikleri için ve bu topraklar için ?ehit dü?tüklerinden dolayy onlara Horasan evliyalary denir. Horasan’dan gelmi?ler. Bizim köyde bir Hyristiyan yerle?imi varmy?. Türbenin bulundu?u yer kaleymi?, a?a?ysynda bir kiliseleri varmy?, (kilise yeri hala belli), bu ma?aralara gizlenir, Müslüman Türklere büyük kayyp verdirirlermi?. Ecdadymyz, bu kaleyi fethederken bu i?i ba?army?lar ama arkada kalan iki nefere ma?aralardan çykan Hyristiyanlar saldyrmy?lar ve bu Halil isimli nefer orada ?ehit olmu?. Aslynda Halil, bir askerdir ve Selçuklu zamanynda buranyn fethi syrasynda ?ehit olmu?tur ve bu türbe de onun için yapylmy?tyr. Di?er asker de ?ehit olmu? ama onun türbesi yok. Belki de ikisi için bir türbe yaptyrdylar.

Y?te halk tefekkürü böyle olur. Ben yyllardyr bu güzelli?e hayranym. Onlarla konu?mayy, görü?meyi seviyorum ve halkyn anlattyklaryna bir de?er biçiyorum. Bugüne kadar da Yncili Köyüne gitmemi? olmaktan dolayy hayyflandy?ymy belirtmek isterim.

Gelelim masa ba?ynda ahkam kesen büyüklerimize. Birazcyk dy?ary çykyn, insanlarla bir araya gelin, temiz hava alyn. Türkmenli?i ve Yörüklü?ü, da?a veya yaylaya mahkum etmeyin. Bugün lüks apartmanlarda oturuyorsunuz diye, ya da lüks arabalara biniyorsunuz diye, oradan size asalet çykmaz. Ama özbeöz O?uz boylaryndan ya da oymaklaryndan gelmek Anadolu’yu fetheden sonra da imar eden o ruhun bugünkü temsilcileri olmak manasyna gelir. Bu gocunacak de?il, iftihar edilecek bir haldir ve aslyny hor görmek bize yaky?maz. Biz Türkmeniz ve kimi zaman Yncili Çavu? gibi sarayda otururuz, kimi zaman da yaylada. Ata da bineriz, otomobile de. Çadyrda da uyuruz, apartman katlarynda da. Kimi zaman acyly çaman da yeriz, mantynyn suyunu da ba?rymyza dökeriz, kimi zaman gelir Çin mutfa?ynyn en berbat yemeklerini de yeriz. Bilmem anlatabildim mi?

S.Burhanettin AKBA?

_________________
Ne mutlu Türkçe konuşana
Kullanıcı kimliğini gösterS.Burhanettin AKBAŞ tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderKullanıcının web sitesini ziyaret etMSNM
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 21 Ksm 2007
Bildiriler: 99
Şehir: Ankara
Alıntıyla Cevap Gönder
Bir yabancy elçiyi padi?ah kabul edecekti. Bu elçi, ülkesinin çok varlykly oldu?unu göstermek için ne kadar altyn, inci, elmas gibi süs e?yasy varsa, bunlary üstüne ba?yna takyp taky?tyryp huzura çykmak istedi. Saray görevlileri bu adamyn yapty?y garipli?in önüne geçmek istiyorlardy ama ne yapacaklaryny bilmiyorlardy. Hemen akyllaryna Yncili çavu? geldi :

- Aman çavu?, ?u adamy sen yola getirirsin Ne yapacaksan yap ?u haline engel ol

Yncili, ''Çaresini buluruz'' dedi. Bir süre dü?ündü. Sonra atyn- inci kary?ymy sedef kakmaly bir çift takunyayy onun girece?i tuvalete koydu. Adam tuvalete girip bunlary görünce ?a?yrdy. Çykynca Yncili Çavu? 'a sormadan edemedi:

- Altyn, inci, sedef kakmaly nalyn tuvalete konulur mu? Yazyk de?il mi?''

Yncili, ta?y gedi?ine koyaca?y zamany bulmu?tu. Hemen cevabyny yapy?tyrdy :

- Bizim padi?ahymyz böyle süs e?yasyna de?er vermezle. Elçi, verilen cevaby duyunca, üzerine bakyndy, sonra sessizce bunlary çykaryp, huzura girdi...

_________________
O?uzsoylu, Kayyboylu Türkmenim.
Kullanıcı kimliğini gösterOğuzsoylu tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
İNCİLİ ÇAVUŞ"UN KÖYÜNDEYDİM
Bu yazışma ortamında yeni konular açamazsınız
Bu yazışma ortamında bildirilere cevap veremezsiniz
Bu yazışma ortamında bildirileri değiştiremezsiniz
Bu yazışma ortamında bildirileri silemezsiniz
Bu yazışma ortamında anketlerde oy kullanamazsınız
Tüm saatler GMT +2 Saat  
1. sayfa (Toplam 1 sayfa)  

  
  
 Cevap Gönder  
Yeni Sayfa 2