Ana Sayfa
DİLİMİZİ KORUYALIM, ONA SAHİP ÇIKALIM
TÜRK DİLİ SEVDALILARININ BULUŞMA YERİ
Cevap Gönder
Ylhan GÜL' den kar?ylyk önerileri:
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 24 Mar 2006
Bildiriler: 43
Şehir: GYRESUN
Alıntıyla Cevap Gönder
YABANCI KELYMELERE ÖNERDY?YM KAR?ILIKLAR
Kysaltma:
yans. : Yansyma sözcük.

____________________________________

A
abdest al-: Zihin için yykan-.
Acil servis : Yven yardym. Yven hizmet.
AIDS: EBEB (Edinilen Ba?y?yklyk Eksikli?i Belirgisi).
ajitasyon: Ruh ta?kyn.
ajite et-: Ruh ta?yr-.
akord et-: Kö?le- (kögle- "Azerice").
akordeon: Katkopuz (Teleüt T. katkomus'tan çeviri).
akraba : Yakynda? / kurda? (kur+?ak ku?ak olmu?tur) / e?kan.
akronim: (Sözcüklerin Ylk Sesimlerinden Olu?an Sözcük) SYSOS.
aksesuar: Sahne e?yâsy. Bütünleç.
aksiyoner : Eylem eri. Eylem kyzy. Eylem kadyny.
alegori : Dü?leti.
alegorik : Dü?letisel.
âlet : Ediç / etkiç (Eski Türkçe’de it-ig’dir).
allerji:(Dokunmuk'tan geli?me) Dokumbuk.
alternatif: Alma?al (kur-al gibi. Alma?- alternatif ol-").
Ameliyat. Operasyon : Edi?tirme. Epeylem (bir tür peki?tirilmi? fiildir, pat pat dü?- gibi).
ameliyat et- : (Birini) edi?tir- (ele-?tir- gibi).
amiloit: (eidos 'Yun.' amylon 'ni?asta') Biyokim. Ni?astakaram (ni?asta karam (karam 'görünü?')
amiloz: Patol. Ni?astakaram hastaly?y.
amorti : (Yng. Smallest prize) Küçültü ikrâmiye.
amfiteatr : Dinleme yamacy.
ÂMYN! : YBOT! (Y?te Böyle Olsun Tanry’m!).
a’nâk “Rüzgarla kalkan toz bulutu”: Toz döneri/uçurtmasy, yel uçurtmasy.
ananas : Çam elmasy.
animatör : Canlandyrman.
anten (radyo, TV vb. için): Dirgit (dire-git, aygyt gibi).
antibiyotik : Cankyran.
antifriz : Donma erteleyici.
antijen : Damgalaz olu?turucu.
antikor : Damgalaz (damgala-z, gö-z gibi).
apartman: Bölükev. Daire: Bölmeev.
apirajen: Ate? do?urmaz.
apiterapi: Ary ürünü sa?altymy.
apopleksi: (Ansyzyn gelen ?iddetli koma durumu) Ansyzdarbe.
Aport!: Atyl yt! (It "Eski Türkçe, it, köpek".
apraksi: Nöropsikol. Eylemsizlik.
arkegon: ('ilk tohum') Altohum.
arkeopteriks: Alkanat.
arkespor: Bitkib. Alspor.
arteryolit: Patol. Atardamar ta?y.
artrit: ('damla') Damlav (damla-v).
artropati: Eklem hastaly?y.
artroriz: Typ. Eklem kökü.
artroskop: Eklemgözler / eklemgöz.
asetik asit: Sirke asidi.
asetilen: Sarymsakgaz.
ata?: (paper clip) Kâ?yt tutaç.
atlet : Bökelemen.
atletizm : Bökeleme (bök- “Türkmence atlamak, zyplamak, sekmek” ele-me).
atropin (gözbebeklerini parlatan syvy): Dulavratözü.
ayrobik: Havaten terbiyesi.
ayrodinamik : Havadevim.
azad et- : Dyndar- (Türkmence).
_____________________________________

B
banliyö: ?ehir dolayy.
baraj (insan eliyle yapylan): Sukol (su ko-“koy-“ l, oku-l gibi, suyun e?itildi?i yer
ça?ry?ymly).
bariyer : Yol öre?i (örek “yörs. Duvar”).
barrack/ 'beryk: (Yngi. Ba?yrarak sözünü kes-) Ba?ry?la-.
beauty spot: (Yng. /byut:ti spot/ Güzelli?iyle biline yer) Güzellik dura?y.
bereket bul- : Yarcy- (esk.).
bilirübin: (Lat. bilis 'safra, öd', ruber 'kyrmyzy, al') Biyokim. Öd aly.
biped/ bayped: (Yng. Yki ayakly yaratyk) Ykiayak.
bisinoz: (Yun. byssos 'pamuk' nosos 'hastalyk') Pamuk hastaly?y / pamuknoz.
biyosentez: Dirimbile?imi.
büfe: (Yng.'si sideboard) Yansofra.
büfoterafi: Kurba?ayla sa?altym.
bültalmi: Öküzgözüle?me.
büstiyer: Gö?üstek (bagyrdak gibi).
___________________________________

C
CD-Player: YTÇalar.
chafe: (Yng./çeyf/ Sürterek yarala-. Ovarak acyt-) Ovka- (ov-uk+a-).
ciddî: Sakyt.
ciddî davran-: Saky- (Uyg.)
cipsi: Dilmik / yaprak kyzatma / kyyyr.
__________________________

Ç
___________________________

D
Daire: Bölmeev.
Dam. Kavalye: Dans e?i.
dantel / dantela : Di?bigi (bigi “esk. Gibi”) veya di?gim (gim “Sümerce, gibi”).
deodoran: Yydyksavar (yydyk "ET. kötü koku" savar).
de?arj ol-: Yükün at-.
detone: Titremi bozuk / ayarsyz.
dinamik / harekî : Devimde (gözde gibi).
diplomasi : 1. Uluslar arasy antla?malar. 2. ve 3. Ulus temsilcili?i. 4. Ulus temsilcileri.
diplomat : Ulus temsilcisi.
dis: (Yun. dys 'zorluk bildiren önek'.) ... zorlu?u.
disbazi: Nörol. Yürüme zorlu?u.
disfazi: Yutkunma zorlu?u.
diskinezi: Typ. Devim zorlu?u/bozuklu?u.
diskolasyon: Metalürji. Yerkayymy.
diskosit: Kanb. Tekersi alyuvar.
diskotek : Diskoevi.
dislali: Sinirb. Konu?ma zorlu?u.
döpiyes: Ykipiyes / ikilipiyes.
dren: Typ Artykatar.
duble yol : Yki kat yol.
du? al- (ça?da? aygytlarla yykan-): ?avlan- (Yng. shower/?au/ Sa?anak. Du?.)
dülger : A?aç yonman (Ybn-i Mühenna sözlü?ünde a?aç yongyçy).
_________________________________

E
early bird: (Yng. Erken kalkan/gelen kimse) Erken ku?u.
edebiyat: Sözerdemi / savdyz (sav “ET. söz”+dyz, yyldyz gibi).
egzotik: Yabanzar (Gülzar gibi).
egzoz : Buhar atma. Buhar atyç. Buhar atma borusu.
ekolayzyr : Yanky ayary.
ekoton: Çevreb. Konutgüç.
endeks : Ekon. Belirtit.
enjekte et-: ?yryngala-.
enstitü : Ara?tyrmatay.
ensülin: ?eker engeli.
entellektüel: Bilge aydyn / bilinç aydyny.
epigram : Ylmece / özlüba?.
ereksiyon: Odanma (od "ate?"+ an-ma). Ereksiyone ol-: Odan-.
esans : Küyer (küy- “Türkmence, güzel kokmak”).
Ezberle-/hyfzet- : Belleklemek / belle?e ekmek / belle?e almak / belle?e yazmak.
____________________________________________________

F
fâhi?e: Kancykos (kancyk+ os 'Yunanca sonek').
fanzin: (Fanatik magazin) Yobazgaz.
felah : Onu?ma.
felah bul- : Onu?-(on- “Esk. Felah bul-.” U?-).
feminist: Kadyncy.
feyz: Onuz.
feyz al-/bul- : Onuzlan- (on- “esk. Feyz bul-“uz+la-n-, yet-iz 'EAT., mükemmel' gibi).
filika: Mini yelkenli.
first lady: Yleri hâtun.
flört et-: Sevle?- (sevle?- “Kypçakça, söyle?mek”) / dy?yk- (çyk- sözcü?ünün asyl olmasy gereken biçim).
FM: SM (Syklyk/syksayy Merkezi).
fon: Ayranak (ol-anak, ek-enek, yet-enek gibi 'ayyr-anak'): Uluslararasy Para Ayrana?y (YMF).
frenoloji: KAIÇI (Kafatasyndan Ira Çözme / Çykarma).
fuar: Bü-te-ser ( Büyük Tecincek [meta] Sergisi). (Var olan "Sergi ota?y" en uygunu)
__________________________________

G
gall: (Yng. /go:/ Sürtünme sonucu olu?an yara) Sürtünce / sürtünezi / sürtük ezi?i.
gambit: (Yng. /'gembit/ Satrançta gambit. Hesaply hareket) Sanylmy? edim.
garaj: Sakduruyeri (sak 'korunmu?' park yeri).
gargara yap-: Gargyla- (yans.).
gargara: Gargyl.
garnitür koy-: (Yeme?i) Garni?le-.
gastronomi: Yemek epizi/sanaty.
gateway: Kapyyol.
___________________________

H
halimeter (helimetre): (A?yz kokusu ölçen cihaz) A?yz koklatycy.
harita: Yerkip.
ha?yet: Saygyly korku.
heirloom: (Yng. Ku?aktan ku?a?a geçen de?erli ?ey) Ku?aklar izi / Vâ-do-tez (Vâris Dokuma Tezgâhy).
helikopter: (Kazakça tiku?ak' tan çeviri) Dikuçak.
helimetre: (A?yz kokusu ölçen cihaz) A?yz koklatycy.
hemanjiyom: Kan damary uru.
hemat(o)- / hemi- / hem(o)- : Kan ... .
hematidroz: (Fransyzca. Pembe ya da kyrmyzy renkli terleme) Kan terleme / kan kyzyly terleme.
hematofaj: (Ba?ka canly hayavnlaryn kanyyla beslenen hayvan) Kan asala?y.
hematofaji: (2. anlam için) Kan asalakly?y.
hematoz: Kana döndürme/dönü?türme.
hemi (Yun. önek) Yary / yarym ... .
hemiagözi: (Dilin yarysynda tat duyusunun yok olmasy) Yarym tad alma.
hemialji: (Vücudun yalnyz yarysynda duyulan a?ry) Yarym a?ry.
hemianopsi: (Fransyzca, Nörol. ve Oftalmol. Görme alanynyn bir yarysynda görme kayby) Yarym görme.
hemianozmi: (Patol. Koku duyusunun tek tarafly kayby) Yary koklama.
hemifoni: (Fransyzca, Kysyk sesten ba?ka bir sesle konu?amama) Kysykbo?az.
i-fi (Yng. /hayfay/ "Sesi do?al biçimde veren aygyt") ?yryldak.
hemogram cihazy: Kan tartysy ( Hemogram denen aygyt, kanbilimde (hematoloji) kan içindeki de?erlerin çözümlenmesinde (tahlil) kullanylyr. Kanyn o anki durumunu saptamakta yararlanylyr daha anla?ylyr bir deyi?le. Bu kelimeye kar?ylyk olarak "KANYAZICI", "KAN SAPTAYAÇ" ve "KAN TARTISI" sözcüklerini öneriyorum.)
hemoktokrit: Kan ölçüsü.
hidrofon: (Elektroakustik) Sufon.
hidroftalmi: Suftalmi.
hidrojel: (Fransyzca, Fizs. kim. Asylty ortamy su olan pelte) Su jeli.
hipermetrop: Uzakgören (Azerice) / yakyn görmez.
hobi: Tadi? / Tatly? (Tatly i?' ten geli?me).
hortum: Döneryel.
hostes : Yolcu bakycy.
________________________

I
______________________________

Y
inisiyatif: Önsürme.
inisiyatif kullan-: Önsür- (hüküm sür- gibi).
interkom: YÇUDYZ (Yç Uzaytak Dizgesi).
istasyon: Beket (Özbek T.).
itiraf: Suç açma.
itiraf et-: Suçunu aç-.
__________________________

J
jabber/gabble: (Yng. /'ceby/ Hyzly ve anla?ylmaz biçimde konu?mak) Sözü vyz geç-.
jargon / teknik dil: Dal a?zy / daldili.
jelâtin: (Ytal. gelatina, gelare 'don-'tan) Donuk önbesi.
jelâtin kâ?ydy: Donuk önbesi kâ?ydy.
jeo-: Yer / yeryüzü / yeryuvar.
jeofizik: Yer fizi?i.
jeokimya: Yer kimyâsy.
jeomatik: Yer uygulazy/uygulayymy (tekni?i).
jeomorfoloji: Yer bçim bilimi.
jeopolitik: Yeryönetkisel.
jeosenklinal: Yer senklinal.
jeostatik: Mad. oc. Yer duruk.
jeotermi: Yer ysysy.
jinekoloji / nisaiye: Kadynlyk bilimi.
jonglör: Top-ipçi (kysaca cambaz).
____________________________

K
kabare: ('küçük oda') Mini oda / minoda.
Kabin, kulübe -kumsaldaki soyunma örteleri…- : Örtüyer.
kaktin: Kaktüs kyrmyzysy (Not: Kaktüs boyasy kyrmyzy olur).
kalori: Isyk (ysy+k "Eski Türkçe'de küçültme eki").
kalorifer: Isynma kazany, gyzynak (gyzyn-"Azerice, ysyn-"ak)/ istiveren (isti "Azerice, sycaklyk").
kamp: Obak (Kampa oba demi?ler. Oysa obanyn TDK’nin Türkçe
sözlü?ünde tam 3 anlamy var. Bir sözcü?e 4-5 anlam yüklemektense, kamp’a oba+k [+k “ET. Küçültme eki”]
kampanya: Bolsatymsama.
kaparo: Açar akçe.
kapasite: Alabile.
kapris yap-: Kyrcan- (gyrcan- "Azerice").
karavan: Evarba (arba "Bir lehçemizde, araba") /Arabav (araba ev'den bozma).
karikatür: Çizme resim / çizelenti / çizelemik.
karoser: Y?lergövde (i?le-"Azerice, çaly?-").
kâ?if: Bulgun.
katalitik: Isytantyrtyl.
kauçuk: A?lava (okla-va gibi)/ a?lara?aç.
killer: (Bir tür terliksi hayvan öbe?i) Kyygar (uygar örneksimesiyle).
klip: Görcek (Mercek örneksimesiyle) / yrkaram ( yr "?iir. ?arky. Türkü." karam "Yörs. Görünüm"), parça filmi.
klostrofobi: Kapaly yer korkusu.
klo?: Çanetek.
kodeks: Em yapma kitaby.
kompartyman: Tiren odasy/bölmesi.
kondüktör: Bilet denetçisi.
konfeksiyoner: Hazyrgiyim satycy.
konferans: Aygalav.
konferans sun-: Aygala- / aygalav sun-.
konfor: Yaynam.
konforlu ya?a-: Yayna-(Türkmence, refah içinde ya?amak").
konservatuar: (Müzik-tiyatro-bale okulu) Mü-ti-ba.
konserve yiyecek: Sakla? (sakly a?, sütla? gibi).
kon?imento : Yüdürge (yüdür- “ET.DLT. Yükle-“).
kontenjany dolmu?: Sayy synyry tamam
kontör: Aytar (ayt- "söyle-"ar).
kontrplâk: Katlyyarty (yarty 'W. Radloff, tahta').
konvoy: Argy? (Dede Korkut, kervan).
kooperatif: ELBYR, Elbirlik / kârsyz ortaklyk (KO).
kostüm: Giyincek.
kozmetik: Görkletir.
kozmetik kullan-: Süseklen-.
kotra: Suyaran.
kromotropizm: Renge yönelim.
kuaför: Saçburan (Irak T.).
kuantum: Kuvantum'a bkz..
kubbe: Memek, memeba?.
kulüp: Bidam (bi "bir, e?, ayny", dam "çaty").
kuvantum: ('miktar') Neçem (neçe+m).
kuvanton: Neçemcik.
külot: Bel donu / beltom (tom "esk. don").
_______________________________

L
laik: Yldemsel. Yldemci. Laiklik: Yldem (il "halk"+ dem, halkyn yöntemi).
lazer: Yo?un y?yk/ yo?nu?uk.
liken: Yalak (yala-k).
limuzin : Uzarba / solcan araba.
lofyr (ayakkaby): Turalaç (turala- "Dola?-"ç).
logore: (Ruhb. Dayanylmaz bir konu?ma gereksimesiyle art arda hyzla söz söyleme.) Aykyrma.
lokanta: Yemevi (yem 'ET. Yemek', küçük boyutlu bir a?evi oldu?una ça?ry?ym yapyyor. Restoran için 'ün yem evi' denebilir).
lokavt: (Yng. lock-out: Bir i?yerinin i?verenin gir?imiyle geçici bir süre için kapatylmasy.) Lokty? durumu (lock dy?, bir yeme?in mideye lök gibi oturmasy ile ça?ry?ym yapma kastyyla 'lok' kysmyny kullanyyorum).
lokavt et-: Lokty?la-.
lokavt ol-: Lokty? ol-.
looping: Havc. Dü?eyhalka.
losyon: (Su yem "ET. ilaç") Suyem.
lös: Kilkum toprak.
___________________________________

M
mal: (loose woman 'Yng. Oynak ve çirkef kyz, kadyn') Bolkary.
mandal: Tutuzak (tutuz- “ET. Tuttur-“ ak)
manga: Ask. Onsü / onçeri.
manita: ( chick 'Yng.') Civcive? (civciv e?).
mankafa: (thick-headed 'Yng.') Kalynba?.
mar?andiz: Alver nemesi (ticaret e?yasy).
masaj yap-: Ovcala- (Azerice).
mâsivâ: Özgenen (özge "ba?ka", nen "?ey").
medikal: Typ öteberievi
megafon: Sesirilten.
(Edebi biçemle yazylmy?) mektup : Betiv.
menü: Seçeme.
metin / tekst: Dokuv.
mikroskop: Mikrogöz.
mîr-i kelâm : Sözbeyi.
miting: Toplany?ma.
miyop: Kysagören.
morg: Ölmü?lük.
motor: Tömüs (< tömüyüs < tömüy “Do?u Türkçesi, demir” us “akyl”).
muayene et-, yokla-: Varmyla- ( Azericede varla-) / var my bak- / var my kara- .
müzik âleti: Çalyncak.
müzikhol: Ezgievi / ezinlik.
_______________________________

N
nalbant: At ayakkabycysy.
nalbur: Mâdenî e?yâ dükkany.
narkolepsi: Uyku inmesi.
nedîme: Bekleme hanymy (lady-in-waiting).
neo-: Yeni / genç.
neojen: Yerb. Yenijen.
nosebag: Burun torbasy / a-yem-tor (at yem torbasy).
not : Küçük bilgi.
_____________________________

O
oküloplastik cerrahî: Plâstik göz cerrahly?y.
orkide : Yuvarsy ?e?ek.
oste-/osteo-: Kemik.
osteichtyes: Kemik iç çatysy (kemik çatysy = iskelet).
osteoartrit: Kamik damlavy.
otel: Yatyevi (KKTC' de) / konakev (Kyrgyzca konak üy' den çeviri).
otoprodüktör: Özyapymcy.
otoskop: (Kulak muayene âleti) Kulakgöz.
_____________________________

Ö
_________________________

P
paket: Dürek (törgek “Tatar Türkçesi”).
pankreas: Tümet (tüm+ et 'meat' = pan- kreas)
papyon: Bo?az kelebe?i.
paradigma: Dizilinti.
para?ütle atla-: Uçkun-.
para?üt: Uçkunaç.
para?ütçü: Uçkunguç / Gök dalgycy.
parezi: (Fr. Yun. paresis 'gev?eme'den: Kas gücünün yetersizli?i) Kas gesgev?ekli?i.
parti (ver-): Yov?u (+la-, yovu?- "Azerice, samimiyet kur-").
personal: Y?kes (herkes gibi).
Pertab etmek “geriden ko?up hyz alarak atylmak”: Taban gev?et-.
pilot kabini: Uçman odacy?y.
pitiriyazis:Deri hast. Bu?day kepe?i.
pitoresk : (Resmi yapylmaya uygun manzara) Resimlik görünüm.
piyango ( lot 'Yng. adçekme, kur'a', lottery 'piyango'): Sayyçekme.
plâj: Çimerlik (Azerice).
planör : Tömüssüz uçak (tömüs “motor”) / tö-u.
platform: Orta alan.
plation: Elektron. Düziyon.
playboy: Oyuno?lany.
play-back yap-: Söylersi-.
play-off: (Üstküme) Yenmelik oyun.
plazma: Typ. Olu?ku (olu?um'dan).
plevra:('kaburga, yan, bö?ür'den) Kaburga zary (?).
podolit:Tar.önc. Ayakta?y / çi?nenikta?.
podzol: (Rusça. ) Küllü (toprak [cinsi]).
poephila (o ile e biti?ik yazylyr): (Yun. Bir cins dokumacy ku?u) Otdostu.
porno: Kabatöz (kaba etöz).
porno film/resim: Kabatöz filmi/resmi.
pornocu: Kabatözcü.
pornografik: s. Kabatözel.
porno / pornografik: Kaba çyplak.
porselen (tabak vb.): Ary kilden (tabak vb.).
portre: Kipçe (Kip "Esk. sûret").
postal: Sava? çizmesi, yarym çizme.
pötibör (bisküvi): Minibör (büsküvü).
pötifur: Minifur.
pötikare: (Küçük kareli kuma?) Minikare.
prediktör: Saptagyç.
premenstrual sendrom: Ayba?y belirgisi.
prezervatif: Kamy?tyryk (olumsuz ba?lamda). Kamy?tyvan (eldiven gibi, olumlu ba?lamda). Kyncak (Yng. sheath 'kyn = prezervatif, oyuncak gibi, her ba?lamda).
profan: Kutsal dy?y.
programla- (kâ?yt üzerinde): Önyazyla?tyr-.
proje: Önetez.
proje hazyrla-: Önete- ( < ön ata- ) / önetez yap-.
promosyon: Yandaveri.
proselytism: Yayylgan dincilik.
psikiyatri: Ruh sa?altym bilimi.
______________________________

R
radyatör: Isyngyt.
radyofonik ses: Radyoluk ses.
rekor: Uç a?ma. Rekortmen: Uç a?kyn.
remiks: Yenikary?ym.
reorganizasyon: Yeniden düzenleme.
repertuar: Birikik. Bulunga.
replik: tiy. 1. Byrakma sözü (TDK Sözlü?ü, 1. anlam: Oyuncunun sözü kar?ysyndakine byrakyrken söyleyece?i son söz). 2. Onikilik söz ("12' den vurma" sözünden esinlenilme. TDK 2. anlam: Oyunda kar?ysyndakinin sözüne gerekli kar?yly?y verme).
(di?i bir) replik al-: Güleci tabanyna bas- (tiy. Oyuncunun kar?ysyndakinden kendi yapaca?y espiriye hazyrlyk niteli?inde bir söz ya da tümce al-)
resital : Tek çalgy dinletisi.
restaurant: Ünyemevi (ünlü ya da kendisini ünlü hisseden ki?ilerin yemek yedi?i lokanta) / yemek yuvasy.
reverans: Belkyrma.
revize et-: Görele-. Revizyon: Göreleme.
rezervuar: Asyly patylyk suyu.
rock müzik: Sallar müzik / sallanty müzi?i.
röprodüksiyon: (Türkçe Sözlük'te 2. ve 3. anlamiçin) Bozmasyz taklit. E?lem yapyt.
rulo: Te?zinç (tegzinç “DLT. Rulo”).
_________________________________

S
salata : Tuzlugöy (göy “Azeri Türkçesi, ye?illik”)
sandalet/sandal: Burunsuz terlik.
sandviç: Kysryt (kys-yr-yt).
satyr: (Yng. meat cleaver) Etyarak
scavenger: (Yng. 2. anlamy: Çöp kary?tyran kimse) Çöperi (göçeri örneksinmesiyle...).
sedef: (Yng. ise mother-of-pearl) Yncanne (Ynci annesi tamlasyndan bozma).
sedir: Ba?oturgaç.
selosomi: Oyuketözlük.
sendika: Y?çi derne?i / emekevi.
senfoni: (ses uyumu'ndan geli?me) Sasuyum.
sigara: Tütük.
sikloliz: Havab. (Havabilim = Meteoroloji) Siklon bozulmasy.
-skop: Göz: Örn. Mikroskop = mikrogöz.
slâyt : Kaydyryk / göznek (köznek "ET. akis").
slogan: Savsöz (Azerice) / bayraksöz.
slot machine: Yarykaygyt.
slow: Yuva? (Azerice, yava?).
smiley: Gülümser.
smokin: Y? yeme?i ceketi (Yng. dining jacket).
sosyete: Toplum ucu.
spekülatif (yorum): Uyduruk.
sponsor: Akçe/para çykan (arka çykan gibi).
spor: Deviz (devi-ni ile kökte?).
stad / stadyum: Maçevi.
staj (gör-): E?iti (gör-/al-).
stajyer: E?itilen/e?itide.
stand-up: Gülümbeç (gülün-meç, saklambaç gibi).
striptiz yap-: ?ylban- (cylban- 'hlk. soyun-')
striptiz: ?ylbanma.
suction: (Yng. emi? gücü) E-gü.
suction pumb : (Yng. Emme basma tulumba) Em-bas-tu.
sumen : Yazy yasty?y.
supap / valf: Akym dengeleç.
sutyen: Gö?üskür (uçkur gibi).
SURVIVOR TÜRKYYE : ÖLÜMDEN DÖNEN TÜRKYYE
süberoz: (Fransyzca suber 'mantar': Mantar tozlaryny solumaktan olu?an akci?er hastaly?y) Mantar tosulum (tosulum, toz solu-m' dan geli?me).
_______________________________________________

S
?amandyra: (ballcock 'Yng.') Topmusluk.
?arj: Yü? (yü- "yükle-"?). ?arj et-: Yü?le-.
_____________________________________

T
talâkat: Düzeytim (düz "düzgün" eyt- "söyle-"im).
tarîkat dergâhy: Yollanma evi.
teknik (TDK’nin Türkçe sözlü?ünde 2. anlam için): Uygulaz(uygula-z).
telefon: Uzaytak (uz ayt-ak) / Uzkulak. telefonda konu?-: Uzayty?-.
telekyz: Uzaytak kyzy.
telesekreter: Uzyazman (kâtip için). Uzyazar (uzaytak için).
telesinema: Yzlev gösteren. Yzlevlik.
teleskop : Uzaygöz / uzargöz.
televizyon: Görüken ( ET. kurykan "çadyr" örneksimesiyle).
termofor: Isyfor.
teyp: Sesalgyç.
traktör (/ çeker): (Demiröküz'den bozarak) Demürküz.
trambolin: Zyplangyç.
tramway: Düzyol. Düzyol arabasy.
transatlantik: Atlantik ötesi. Atlantik a?an.
transparan: Saydam giysi.
trup: Oyuncu kümesi.
turnusol: Gövelge (gövel "mavi"+ge, mavi belge ça?ry?ymy ile).
tuvalet/ helâ/ WC: Patylyk (ET. batyglyg'dan gelme)/ çyklandy?/ çykylandy? (dy?ary çyk- 'esk. Tuvaletini yapmaya git-'ten mülhem). kyçarytak (Sindirmenin erdyndan kalanlaryn çykarylyp böbrek ve ba?yrsaklarymyzyn aryndy?y yer. Kyç sözcü?ü ise hem i?eme hem de syçma örgenini kapsamaktadyr).
tuvaletini yap-: Kyçaryt-.
____________________________

U
ultrason: Sesüstüses.
ultrasonografi: Sesüstü çyktysy.
UFO: KUN (Kimliksiz Uçan Nesne). Ufoloji: KUNbilim.
uvertür (yap-): Açmaca (yap-).
___________________________

Ü
üniforma: Bigiysi.
___________________

V
valf/supap: Akym dengeleç.
vantrlok: Karyna?yz.
vasistas: Buneki (bu ne ki?) / uçurlak (uçur “hava”+la-k) / havadak.
vitamin: Ya?amamini.

______________________________

Y
______________________________

Z
zympara: (sandpaper) Kumkâ?ydy.
zifaf, gerdek: Evlenti ya da evlenti gecesi (typky e?len-ti gibi).
___________________________


Yeni Türkçe' yi güzelle?tirme adymlary:

bel : Belleç / bel demiri.
yazy (Tura'nyn tersi): Arut.
__________________________________________________

KAVRAM TÜRETME ÇALI?MAM

- böylelik dayat-: Bir ?ey, öyle olmamasyna kar?yn o ?eyi öyleymi? gibi gösterip onun üzerinden fikir yürüt-.
- tepeden gözle-: Bir konuyu, konunun söz konusu ya da olay konusu oldu?u zamana ve dönemin ?artlaryna göre de?il de, ?imdiki zamana göre de?erlendir-.
Kar?ylyk aranacak yabancy kelimeler:

balistik -?i isim, askerlik Fransyzca balistique Ate?li silahlarda barut gazynyn basyncy ile fyrlayyp hedefe varyncaya kadar merminin havadaki hareketini inceleyen bilim.
check-in servisi:
diatom:
fiber optik kablolar:
hamiyet isim, eskimi? Arapça hamiyyet Bir insanyn yurdunu, ulusunu ve ailesini koruma çabasy: "Yçinde müthi? bir harp taraftarly?y, bir vatanperverlik, bir hamiyet ta?yyordu."- R. H. Karay.
penetrasyon (bitkibilim):
somatik hücre manipülasyonlary:

_________________
Bary? ve Esenlik dile?iyle!..
1919
Kullanıcı kimliğini gösterilhangul1919 tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 15 Hzr 2005
Bildiriler: 549
Şehir: Ystanbul
Alıntıyla Cevap Gönder
Sayin Ilhangul, paylasiminiz icin sag olun. Dilerdim ki, tek, tek olmasa da kucuk obekler biciminde onerilerinizi gundeme tasimis olsaydiniz. Hangi biri uzerinde degerlendirme yapacagiz simdi? Kuskusuz, 'onerilerim degerlendirmeye, yoruma acik degil, begendiginizi kullanin' diyorsaniz da bir diyecegim olamaz. Kisisel yegleminize saygi duyarim, esenlikler

_________________
www.gelgelturkce.blogcu.com
Kullanıcı kimliğini gösterbensay tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 24 Mar 2006
Bildiriler: 43
Şehir: GYRESUN
Alıntıyla Cevap Gönder
Selâm!
Sayın bensay sizinle mynet'teki e-yazışakta iletileşmiştik geçen yıl.
Uzun zamandır dil ağkümelerine bir yazı gönderemedim.
Biriktikçe birikti.
Kusura bakmayın, tek tek ya da kümeler durumunda yazmaktansa birden hepsine genelağa geçtim ve şimdilik yalnızca yorum ve değerlendirmeleri izleyeceğim.


Daha güzel, daha da bizden olan bir Türkçe içindir çabam.

Saygılar!

_________________
Bary? ve Esenlik dile?iyle!..
1919
Kullanıcı kimliğini gösterilhangul1919 tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 15 Hzr 2005
Bildiriler: 549
Şehir: Ystanbul
Alıntıyla Cevap Gönder
Evet sayin Ilhangul, ilk olarak sizinle Turkelidas olarak iletismistik sanirim, sonra Turkalp oldunuz, simdi Ilhangul. Bu dil adina emek veren tek bir kisinin bile izini yitirmek istemem dogrusu. Ben (daha once de belirtmistim) ozellikle sinema karsiligi izlev sozcugunuzu cok begeniyorum. Yine o olcude begendigim bir sozcugunuz vardi goyulge = turnusol, bunu govelge olarak olarak degistirmissiniz, goyulgeden yanayim, surem doluyor, esenlikler.

_________________
www.gelgelturkce.blogcu.com
Kullanıcı kimliğini gösterbensay tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 24 Mar 2006
Bildiriler: 43
Şehir: GYRESUN
Alıntıyla Cevap Gönder
Selâm!

Sayın bensay, turnusol için 2. önerim olan gövelge' yi 'gövel' sözcüğünün kullanımda olması dolayısıyla çağrışım oluşturması için önermiştim. Göyül sözcüğünü de 'mâvi' kelimesini karşılamak için türetmiştim.

Saygılar!

_________________
Bary? ve Esenlik dile?iyle!..
1919
Kullanıcı kimliğini gösterilhangul1919 tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 09 May 2006
Bildiriler: 114
Alıntıyla Cevap Gönder
Uğrola
Sevgili ilhangül1919
çalışmalarınızı izliyor, çok yararlanıyorum.
göyül sözüne iliştirmek üzere
petrol mavisi,turkuaz,açık mavi,koyu mavi.. gibi sözlere karşılık olmak üzere
gövül...gövü...gövük
açık gövül...gövü...gövük
koyu gövül
akgövül
karagövül
bozgövül
kırgövül
kırık gövül
kırma gövül
yarıgövül
korgövül.......ateşli,yanarca gövül
odgövül....parlak mavi (od..ateş)
gökgövül...gövü...gök mavisi
türkgövül...gövü......turkuaz

gibi türetmeler de elimizde bulunsun diye eklemek istedim.
usunuza ,usluğunuza (zihninize) sağlık
şen kalın

_________________
Dilimiz.com önerilerden sorumlu de?ildir.
Kullanıcı kimliğini göstersanalbaba tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 24 Mar 2006
Bildiriler: 43
Şehir: GYRESUN
Alıntıyla Cevap Gönder
Teşekkürler Sanalbaba!

turkuaz için 'Türk göyül' birleşik sözcüğünden bozma olarak TÜRKÖYÜL karşılğını öneriyorum.

petrol mâvisi için sizin önerdiğiniz karşılık 'odgövül' ise 'od göyülü' birleşik sözcüğünden bozulma olarak (tıpkı odçak' tan olma 'ocak' gibi) OGÖYÜL karşılığını öneriyorum.

Değerlendirmenizi bekliyorum.

Saygılar!

_________________
Bary? ve Esenlik dile?iyle!..
1919
Kullanıcı kimliğini gösterilhangul1919 tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 24 Mar 2006
Bildiriler: 43
Şehir: GYRESUN
Alıntıyla Cevap Gönder
Ya da Turkuaz için TÜRKÖVEL,
PETROL MAVİSİ için OKÖVEL...

_________________
Bary? ve Esenlik dile?iyle!..
1919
Kullanıcı kimliğini gösterilhangul1919 tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 09 May 2006
Bildiriler: 114
Alıntıyla Cevap Gönder
Seviler sunarım ben de size...
turkuaz için
Türk-gövü...(Türk göğü) ya da Türk-gövül...(Türk gögül)....Türk gövümsü
od-gövü.......(od gögü).. ya da od-gövül.......(od göğül).......od gövümsü

masmavi için ise.....göpgövül...gökgövül...gövümtrak....gövşün...gövgün...gövşen (DS'de maviye çalan renk olarak geçiyor)

olsa söz içinde anlam barınır, diğer türlü sanırım beğenilmesi güç olur,yadırganır.
Yine de beğeniler öngörümü yıkabilir..Çoğunluğa katılırım..
El sözü olmasın da ne olursa olsun..
Şen kalın

_________________
Dilimiz.com önerilerden sorumlu de?ildir.
Kullanıcı kimliğini göstersanalbaba tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 24 Mar 2006
Bildiriler: 43
Şehir: GYRESUN
Alıntıyla Cevap Gönder
Petrol mavisi için okövel önerimi geri çekip ODÖVEL önerisini ileri sürüyorum.

Saygılar!

_________________
Bary? ve Esenlik dile?iyle!..
1919
Kullanıcı kimliğini gösterilhangul1919 tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
Yanyt: Ylhan GÜL' den kar?ylyk önerileri:
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 03 Ekm 2006
Bildiriler: 35
Şehir: Ankara
Alıntıyla Cevap Gönder
ilhangul1919 demiş ki:
...konferans: Aygalav.
konferans sun-: Aygala- / aygalav sun-.
Merhaba, aygalav sözcü?ü ile ilgili ayryntyly bilgi verebilir misiniz? Esen kalyn.
Kullanıcı kimliğini gösteryargıç tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 15 Hzr 2005
Bildiriler: 549
Şehir: Ystanbul
Alıntıyla Cevap Gönder
Ylhagül'ün miting için "toplany?ma" önerisi üzerinde dü?ünülmesi gereken iyi bir öneri gibi geldi bana. Belki, toplu görü?me benzeri "toplu bulu?ma" ya da yürüyü? benzeri yalnyzca "toplany?"?

_________________
www.gelgelturkce.blogcu.com
Kullanıcı kimliğini gösterbensay tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 15 Hzr 2005
Bildiriler: 549
Şehir: Ystanbul
Alıntıyla Cevap Gönder
"Meet" İngilizce'de buluşmak, tanışmak, toplanmak anlamlarına gelen bir eylemlik. Meeting ise en yaygın anlamıyla bizim bildiğimiz toplantı demek. Miting yerine toplantı demeye kalksak "Vay efendim olur muymuş" denerek topa-taşa tutuluruz sanırım. Elin sözcüğünü onlardan iyi biliyoruz ya "toplantı dediğimiz dört duvar bir çatı altında kapalı bir yerde olur, bu olsa olsa açık hava toplantısı olur" gibi karşı çıkışlarla karşılaşırız, el oğlunda böyle değilse de.

Biz yine bizim çok bilmişlerimize özünç verelim "miiting" için "alan toplantısı" seçeneğini de ortaya koyalım, esenlikler.

_________________
www.gelgelturkce.blogcu.com
Kullanıcı kimliğini gösterbensay tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 15 Hzr 2005
Bildiriler: 549
Şehir: Ystanbul
Alıntıyla Cevap Gönder
Baktım da, miiting (seslendirildiği biçimde yazmaya çalıştım) için "alan buluşması" sözünü önerecekken "alan toplantısı" demişim, esenlikler.

_________________
www.gelgelturkce.blogcu.com
Kullanıcı kimliğini gösterbensay tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 18 Eyl 2007
Bildiriler: 31
Şehir: Bursa
Alıntıyla Cevap Gönder
Birtakym öneriler çok iyi olmu?, ama bazylary zorlama ile olmu?. Özellikle Türk lehçelerinden ve ?ivelerinden alynan sözcükler, kullanylmadan atylmaya gebe. Bugün insanlara bir sözcü?ü kullandyrmak istiyorsanyz, o sözcü?ün insanlara o kavramy ça?ry?tyrmasy gerekiyor. Yoksa, hiç Azerice ve Türkmenceyi ellemeden, derleme sözlüklerinden alynan sözcükleri koyabilirsiniz. Kö?lemek, kimseye o sözcü?ü ça?ry?tyrmyyor ve yerle?mesi olanaksyz.

Üniforma=Bigiysi: Ynsanlary yalnyzca güldürür.
Zympara=Kumkâ?ydy: Biz zymparayy Yngilizler gibi dü?ünmüyoruz. Ba?arysyz.
Satyr= Etyarak: Ba?y?layyn ama, bunu hiç dü?ünmeden atmy?, sanyrym. Bu sözcü?ü byrak kullanmayy, televizyonda desek ceza alyryz. Saçma.

Ayryca önceden kar?ylyklary bulunmu? sözcüklere, neden yeninden kar?ylyk bulmu?? Ve do?rudan sözcükleri çevirmi?. Lütfen, daha iyi i?ler çykaryn.

_________________
O?an
Kullanıcı kimliğini gösterAfrasiyab tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
İlhan GÜL' den karşılık önerileri:
Bu yazışma ortamında yeni konular açamazsınız
Bu yazışma ortamında bildirilere cevap veremezsiniz
Bu yazışma ortamında bildirileri değiştiremezsiniz
Bu yazışma ortamında bildirileri silemezsiniz
Bu yazışma ortamında anketlerde oy kullanamazsınız
Tüm saatler GMT +2 Saat  
1. sayfa (Toplam 1 sayfa)  

  
  
 Cevap Gönder  
Yeni Sayfa 2