Ana Sayfa
DİLİMİZİ KORUYALIM, ONA SAHİP ÇIKALIM
TÜRK DİLİ SEVDALILARININ BULUŞMA YERİ
Cevap Gönder
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 22 Nis 2006
Bildiriler: 274
Şehir: Adana
Alıntıyla Cevap Gönder
Ben, Burkutay Bey geldi diye biliyorum.
Anam çocuk arsyz! Gecenin yarysynda helva diye duddurdu.
Olur da bir gün gelir mi diye az beklemedim yolunu.
Kör olasycasy, her i?i ben yapayyn diye bakyp yatyr.


De?erli büyüklerim, lütfen gerekli de?i?iklikleri yapynyz. Son tümcenin dy?ynda bunlaryn hepsi bizim a?zymyzda kullanylan sözler. Söz demi?ken, sözcü?ü nereye koyaca?yz? Eski; yeni?.. Neden sözcüklük de?il de sözlük? Bu bir gereksinim miydi? De?il miydi?..

...Yazar nerdeyse yoktu, yazmayan çoktu... Ben size ba?ka söz diye bilmirem...

Saygylar.

_________________
Ne yalnyzca gölge ne gölgesiz bir nesne
Kullanıcı kimliğini gösterkekmeg_er tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
'Bir ?eklde'ye 'Zumlama'
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 19 Şub 2005
Bildiriler: 289
Şehir: Yarımca-Körfez/Kocaeli
Alıntıyla Cevap Gönder
Bugün, ak?amdan sabaha yoktan var etti?imiz söz kalyplaryndan bir ?ekildeye zum yapalym, diyorum. Ben de, bir zamanlar yazdy?ym bir manzumeyle katylayym bu i?e... Manzumem, iki yyl kadar önce Yazy?maly?ymyz’da yer almy?ty; dilerim, bu yinelemeden ötürü Siteda?larym beni ho? görür ve umarym, manzumem interaktif bir geli?me, olgunla?ma gösterir (*):


BYR ?EKYLDE

Ne olursa olsun
Bir bahane bularak
Muhakkak
Bir dengine getirip
Bir yolunu bulup
Ne yapyp yapyp
Ne edip edip
Ne yapyp edip
Ne edip yapyp
Her ne olursa olsun
Bir çare ara?tyryp
Bir çaresine bakyp
Bir çaresini bulup
Ne pahasyna olursa olsun
Bir çykar yol bulup
Fyrsatyny kollayyp
Bir fyrsat bulup
Bir fyrsatyny yakalayyp
Bir yol bulup
Her ne pahasyna olursa olsun
Zor gibi de gelse
Bir punduna getirip
Bir fyrsattan yararlanyp
Çok zor gibi gelse de
Bir fyrsat yaratyp
Çok zor olacaksa da
Bir bahaneyle
Kyyamet de kopsa
Mutlaka
Bir bahaneyle
Bir yolu bulunup
Yani BYR ?EKYLDE
Bu soruna bir çözüm bulunur

________________

(*) http://www.dilimiz.com/forum/viewtopic.php?t=219&highlight=

_________________
İnal Karagözoğlu
Kullanıcı kimliğini gösterİnal Karagözoğlu tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 22 Eyl 2005
Bildiriler: 15
Alıntıyla Cevap Gönder
Ö?retmen demiş ki:
Sayyn Yazar! Sayyn Bilge de söylüyor. Vaktiyle bu "... gibi" li kalyp, "zaman" kavramy için kullanylyyor muydu? "Saat be?e do?ru", "be? civarynda", "be? sularynda" sözleri zaten bu "yakyn" zamany "fazla"syyla ifade ediyordu. "Be? gibi" nin katty?y farkly anlam ne oluyor ki dilimize bir zenginlik katyyor?

Sayyn ö?retmen, yazynyzyn devam eden bölümüne yürekten katylyyorum, altyna imzamy atarym...
Ama, Çar?amba sularyyla, eylül civaryny ne yapaca?yz?
Kullanıcı kimliğini gösteryazar tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönder
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 27 Şub 2007
Bildiriler: 5
Şehir: Ystanbul
Alıntıyla Cevap Gönder
Sayyn Yazar,

Dillerin ses, yapy, cümle kurulu?u vb. bakymyndan farklylyklary vardyr. Mecazlary, benzetmeleri... buna ba?ly olarak mantyklary da de?i?iktir.

Yngiliz, bizim "bardaktan bo?anyrcasyna" ya?dy?yny söyledi?imiz ya?murun o halini "kedi-köpek kavgasy" na benzetir. Biz bundan sonra "kedi köpek gibi ya?mur ya?yyor." demeye ba?lasak yadyrganyr. Bir delikanlyya "hey genç adam!" diye seslensek gülünecektir, "Herhalde espri olsun diye öyle söylüyor." diyeceklerdir.

Dolmu? ?oförüne para uzatyrken "Bir Kadyköy alyr mysynyz?" dememiz, hiç kimseyi ?a?yrtmaz; ancak bu sözdeki mecazy anlayamayan küçük bir çocu?un veya dilimizi iyi bilmeyen bir yabancynyn tuhafyna gider.

Ya?antyda "teamül", "âdet", "gelenek" denen kalypla?my? davrany?laryn yanynda kalypla?my? ifadeler de vardyr. De?i?iklik yapyldy?ynda bunlar yadyrganyr :

"Sabaha kadar, sabaha dek" denir de "sabaha de?in, sabaha denli" denmez.
Saat 12.30' a " yarym" denir, "on iki buçuk" denmez.
Sizin "çar?amba sulary, civary.." için yöneltti?iniz sorunun cevaby da yukaryda.
Öyle denmez zaten. "Ö?leye do?ru" denir de " çar?ambaya do?ru" denmez.

?imdi sizin önerdi?iniz biçimdeki "gibi"li kalybyn do?rulu?unu bir an için kabul edelim.
"Çar?amba gibi, ekim gibi gelirim." derseniz, önceki ve sonraki zaman dilimini belirtmemi? olursunuz. Anlamyn netle?mesi için ikisi arasynda köprü kurmak gerekiyor :

Size saly ya da çar?amba günü gelirim. Borcumu ekim veya kasymda öderim. Ama
Size saly gibi gelirim. / Borcumu ekim gibi öderim.

cümlelerinde i?in pazartesi ya da çar?amba günü; eylül veya kasymda da yapylabilece?i anlamy yok. Sadece saly veya ekim. Bu durumda önceki veya sonraki zaman de?il, söylenilen zaman kastedilmi? oluyor. Halbuki mevcut edat veya ba?laçlar, eylemin yapylaca?y tahmin edilen zamany belirtiyor. "Gibi" bu görevi yerine getiremiyor.
Kullanıcı kimliğini gösterÖğretmen tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Noktayı Koyuyorum: Onlara 'Deyim' Diyemem
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 19 Şub 2005
Bildiriler: 289
Şehir: Yarımca-Körfez/Kocaeli
Alıntıyla Cevap Gönder
Deyimin ne olduğunu bu sayfalarda anlatmanın ne denli gereksiz olduğunu, hatta böyle bir şey yapmanın ayıp olacağını biliyorum. Ancak, diyeceklerim deyimin bildiğim yerleşmiş sözlük anlamına dayandığından, o bildiklerimi özür dileyerek aktarmak zorundayım:

Deyim, anlatıma akıcılık, çekicilik katmak için kullandığımız, içerdiği sözcüklerin çoğuna gerçek anlamından ayrı bir anlam yüklenmiş olan, genellikle de birden çok sözcüklü dil öğesi, kalıplaşmış sözcük topluluğudur. Sözlükler, deyim için, genellikle gerçek anlamından az çok ayrı, ilgi çekici bir anlam taşıyan kalıplaşmış söz öbeği, anlatım tanımlamasında birleşiyor; eski dilde buna tabir denirdi.

Bu bilgiler var oldukça, gece bir gibi / hafta ortası gibi / ay sonu gibi sözleri için “bunlar birer deyimdir” diyemem.

Birkaç da deyim sıralayayım: gönül vermek / gönül koymak / iğneyle kuyu kazmak / devede kulak / deve kuşu gibi / deve nalbanda bakar gibi / öküz gibi bakmak / öküz trene bakar gibi. Bilmem belirtmeli miyim, gibili deyimlerde bu sözcüğün gerçek anlamlarından ilki yerinde duruyor: ...-e benzer.


En son İnal Karagözoğlu tarafından Cmt Mar03, 2007 07:52 tarihinde değiştirildi, toplamda 2 kere değiştirildi.
Kullanıcı kimliğini gösterİnal Karagözoğlu tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 08 Eyl 2005
Bildiriler: 2333
Şehir: Almanya
Alıntıyla Cevap Gönder
Merhaba arkadaşlar.

Aslında, bu yazışmalığa katılım cesareti gösteren kişilere hitâben bu ve benzeri konuları açmak biraz ayıba kaçar görünse de; insanlarımızın genelde dilimize yeterince vâkıf olmadıklarını üzülerek gözönüne getirirsek konunun tekrarlanmasında yarar olduğu çoğumuza aşikâr olsa gerek.

İstirhâmımızı dile getirmek için kullanmak zorunda kaldığımız dilin yapı taşlarını hâfızamızı tazelemek yönünden ben yeniden yazayım. Eksiklerim varsa, tamamlayın lütfen.

Kelime
Kelâm
Söz
Sözcük
Deyim
Deyiş
Tâbir
Târif
Tanım
Tanıtım
Laf
Kavram
..
vs.


Burada <kekmeg_er> arkadaşa hitâben sözlük kelimesine değinmek istiyorum.
<Sözcük> ''dilin, yalın hâldeki tanıtım taşı'' anlamına gelirken; ''söz'', tanıtım taşlarının birikimini anlamına geldiğinden ''sözlük'' kelimesi kullanılır.


Bir de şunu belitetim: Dilimizde; arkadaşların yukarıda da doyumlu açıkladıkları gibi, keyfiyen veya yöresel yanlış kullanımdan dolayı yıpranmalar ve yozlaşmalar meydana gelmiştir. Buna sebep vermemek için bizzat bir dil savunucularının dilimizi özenle kullanmaları gerekir.
Çarşamba suları demek yersizdir. Doğrusu <Çarşamba gibi> veya <Çarşambaya doğru> olması gerekir. Zirâ; <suları sözcüğü>, bir günden az olan kısa zaman birimleri için uygundur.

Selamlar

_________________
Sev ki sevilesin!
Kullanıcı kimliğini gösterKederli tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 22 Nis 2006
Bildiriler: 274
Şehir: Adana
Alıntıyla Cevap Gönder
Sözcük demiş ki:
''dilin, yalın hâldeki tanıtım taşı'' anlamına gelirken; ''söz'', tanıtım taşlarının birikimini anlamına geldiğinden ''sözlük'' kelimesi kullanılır.


Tanımınızı yanlış anlamadıysam yanıt vermeye çalışayım: Bir söz var bir de söz öbeği... Söz tekil değilse öbek oluşturamaz. Ya da söz öbeği sözlerden oluşuyorsa söz tekildir. Kendimce, söze ilişkin kavramları
ses
söz
söy-
tümce
söz öbeği olarak sıralıyorum.
Yanıldığım bir yer varsa düzeltmenizi dilerim.

Çukurova'dan uğur dileklerimle
Kullanıcı kimliğini gösterkekmeg_er tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 08 Eyl 2005
Bildiriler: 2333
Şehir: Almanya
Alıntıyla Cevap Gönder
Almanya'dan Adana'ya merhaba hemşerim.

Saptamın(ın) doğru.

Aslında dediğiniz gibi <söz öbeği> gerçek anlamıdır. Fakat <öbek> kelimesini kullanmayız, kullanmakta gerekmez. Kezâ; <sözler> dediğimizde bir öbek oluştuğu ortadadır.

Her ne kadar da <ses (tınlama)> bir özellik kelimesi olsa da sıralamanız doğru.


Selamlar

_________________
Sev ki sevilesin!
Kullanıcı kimliğini gösterKederli tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Bir Kysrlyk Örne?i
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 19 Şub 2005
Bildiriler: 289
Şehir: Yarımca-Körfez/Kocaeli
Alıntıyla Cevap Gönder
Bilmem, Radyo1’in (TRT) hafta içinde sabahlary yayymlanan Gündem adly izlencesini dinleyenler çok mudur? Ba?ymlysyyym desem yeridir. Hem güne bakacak pencereler bulurum onda hem de olana bitene ili?kin ipuçlary edinirim; kimi konuklaryndan inciler derlemek de cabasy...

Bugünkü Gündem’in konuklaryndan biri, ele alynan konuda olabildi?ince yetkin birisiydi; söylediklerinden en azyndan ben bu sonuca vardym. Bir insan, sekiz-on dakikalyk bir söyle?ide ayny sözü kullansa kullansa en çok kaç kez kullanabilir? Siz deyin on, ben diyeyim on be?... Hayyr, bu muhterem yirmiyle, otuzla yatinmedi. ‘Söz’ dedi?im, anayapyta?y anlam sözcü?ü olan laflardy: anlamynda, bu anlamda, o anlamda. Topu topu üç ?ey... Ve kysa sürede izlencenin sunucusu da kendisini kaptyrdy ‘olay’a, anlamly anlamly konu?maya ba?lady. Evet, izlencenin konu?u, ‘uzman’ sözcü?ünü tyrnak içerisine aldyracak ölçüde konunun uzmanyydy, çevresini etkiliyordu.

Yzlencenin daha birinci dakikasy dolmadan, bu durum kar?ysynda, bu yüzden, o yüzden, dolayysyyla, bu konuda, o konuda, onun için, bunun için de, bu nedenle, ...mek için, böyle olunca, öyle olunca, böyle olunca da, öyle olunca da, ... vb. ba?laç ya da belirteç görevindeki sözler gitmi?, ortaly?a, anlamly laflaryn anlamsyzly?y, karanly?y çökmü?tü.

Bu gidi? aydynly?a do?ru de?il.
Kullanıcı kimliğini gösterİnal Karagözoğlu tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
nasyl hissediyorsun?
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 09 Ağu 2006
Bildiriler: 29
Şehir: Yzmir
Alıntıyla Cevap Gönder
Bu Yngilizceden yanly? yapylan çevirilerle dilimize girmi? olan yanly?lyklardan biri de "nasyl hissediyorsun?" sorusu. (How do you feel?) Özellikle reklamlarda. (Yine reklamcylar! Ah onlar yok mu zaten...) "Kendini nasyl hissediyorsun?" ya da "Ne hissediyorsun?" ?eklinde olmaly kanysyndayym.
"Adyna" sözcü?ünün de çok olur olmaz ve yanly? yerde kullanyldy?yna tanyk oluyorum. Moda gibi bir ?ey herhalde. "Yçin" sözcü?ünün kullanylabilece?i her yerde kullanylyyor neredeyse. Bir de reklamlarda sanki inadyna yaparmy? gibi LCD TV'ye El Si Diii Tiii Viiii, ADSL'ye Ey Di Es El, HSBC'ye Eyç Es Biii Siii, MSN'ye Em Es En demiyorlar my? Yasal olarak bu gidi?e bir dur diyecek bir kurum yok mu? Yanly? hatyrlamyyorsam bu siteden gelen bir e-postada, Yzmir'de Türkçe dostu bir avukat hanymyn Savcylyklara verilmek üzere bir suç duyurusu örne?i hazyrlady?yny duymu?tum... Bana iletebilir misiniz? ?imdi aklyma geldi birden. Bir de ?u "Silahlaryyla birlikte ölü ele geçirildi" lafy var. Merak ediyorum neden "öldürüldü" denmiyor. "Silahlaryyla birlikte" oldu?una göre "silahlary da my öldürülmü?" oluyor. Saygylarymla...
Kullanıcı kimliğini gösterAtilla Eşen tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönder
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 15 Ağu 2006
Bildiriler: 8
Alıntıyla Cevap Gönder
-Sana telefon edersem, bana geri döner misin?
-Tamam sana geri dönece?im (TAHSYN BEYYN ÖRNE?Y)
?u "Bana geri dön." cümlesi beni o kadar rahatsyz ediyordu ki anlatamam. O kadar saygyn; mevki sahibi arkada?ym, pazarcylyk yaparak geçinen, mütevazi ya?am süren dostlarym, kibirli oldu?unu; sadece sevgimden ve saygymdan söyleyemedi?im tanydyklarym, ressam akrabalarym, ?iir yazan sevdiklerim,e?im(mecaz) dostum akrabam, ö?rencilerim kullanynca "O?lum bu sorun sende demek ki."derken, demekten vazgeçtim. Gerçekten "Sana geri dönece?im. Bana geri dön." nedir bunlar arkada?lar. Uyarsan ukalalyk olacak, uyarmasan ...
Kullanıcı kimliğini gösterldizdar tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 27 Şub 2007
Bildiriler: 5
Şehir: Ystanbul
Alıntıyla Cevap Gönder
Sayın Esen,

"Öldürüldü" derlerse "cinayet işlemiş" olacaklar, "katil devlet" denecek. "Ölü ele
geçirilince", onlar "zaten ölmüşler" bunlar da "ele geçirmişler" oluyor.

"Ele geçirmek" deyimi, sözlükte şöyle açıklanıyor :

1. Kaçmakta olan kişiyi yakalamak 2. Pek kolay bulunmayan bir şeyi elde etmek.

Demek ki adamlar ölüyken kaçıyorlar, bunlar da yakalıyor!

(Osmanlı döneminde tiyatro sanatçıları genellikle Ermeni vatandaşlar olurmuş. Oyunun bir
sahnesinde biri, birini vurmuş; cinayeti gören rolündeki aktör bağırıyor : " Katil yatooor,
maktul kaçooor!)

Dikkat ederseniz, haberlerde "zam yapıldı" denmez; " fiyatları yeniden belirlendi."
Böyle denirse "zam yapılmamış" oluyor! Ölü ele geçirince de o öldürmemiş oluyor.
Kullanıcı kimliğini gösterÖğretmen tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Babam da Olsa Uyaryrym
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 19 Şub 2005
Bildiriler: 289
Şehir: Yarımca-Körfez/Kocaeli
Alıntıyla Cevap Gönder
geri dönmek...

Bu, daha çok, telefonla görü?ülen ki?inin, kendisini aramy? olana onu ba?ka bir zaman arayaca?yny söylemek için kullandy?y bir söz. Sayyn Ö?retmen Melan’yn örne?indeki gibi, birisinden kendisini telefonla aramasyny istemek için de kullanan var...

Nedir bu olgu? Bir açyklamasy var my?

Var; geri dönmek sözünü kullanmanyn da bir açyklamasy var: moda sözcük ve söz kalyby kullanma sevdasy.

Uyarsan bir türlü, uyarmasan bir türlü dememeli.
Kullanıcı kimliğini gösterİnal Karagözoğlu tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
Re: Babam da Olsa Uyarırım
Site Sorumlusu

Kayıt: 29 Ekm 2004
Bildiriler: 1514
Şehir: Frankfurt
Alıntıyla Cevap Gönder
İnal Karagözoğlu demiş ki:


Uyarsan bir türlü, uyarmasan bir türlü dememeli.


.... uyarmalı, hem de bıkıp usanmadan. Dinsizin hakkından gelen imansız olmakta yarar var.

_________________
BİRİMİZ HEPİMİZ, HEPİMİZ DİLİMİZ İÇİN. tm
Kullanıcı kimliğini gösterTahsin MELAN tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
Geri Dönmek / Kendine İyi bak / DİLİMİZİ KİRLETENLER 1
Bu yazışma ortamında yeni konular açamazsınız
Bu yazışma ortamında bildirilere cevap veremezsiniz
Bu yazışma ortamında bildirileri değiştiremezsiniz
Bu yazışma ortamında bildirileri silemezsiniz
Bu yazışma ortamında anketlerde oy kullanamazsınız
Tüm saatler GMT +2 Saat  
3. sayfa (Toplam 3 sayfa)  

  
  
 Cevap Gönder  
Yeni Sayfa 2