Ana Sayfa
DİLİMİZİ KORUYALIM, ONA SAHİP ÇIKALIM
TÜRK DİLİ SEVDALILARININ BULUŞMA YERİ
Cevap Gönder
Özne ile yuklemin uyumu, eylemin tekil veya ço?ul olmasy
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 10 Oca 2007
Bildiriler: 87
Alıntıyla Cevap Gönder
Türkçede özne tekilse eylem de tekildir. Özne ço?ulsa, özne ile eylem arasynda tekillik, ço?ulluk, ki?ilik bakymyndan uygunluk aranyr. (Tahir Nejat Gencan, Dilbilgisi, Ayraç Y. Ankara 2001, s. 115 ve s. 302’den)

A?a?ydaki örneklerde –ler eki almaz yüklem:
-Bacaklarym a?ryyor.
-Ba?ry?malar kesildi.
-Dallar sallanyyor.
-Sular kesik.
-Yapraklar sarardy.
-Dü?ünceler ifade edilmezse dü?ünce olmazlar.
-Dakikalar geçti.
-Millet tarihine sahip çykty.
-Elli sivil öldü.

Tarty?aca?ymyz sorun ço?ul öznenin yüklemindedir ki bu da genel olarak tekildir:
-Arkada?lar geldi.
-Askerler ate? açty.
-Köktenciler seçicidir.
-Amerikalylar önde Yngilizler arkada çykyp gittiler.
-?imdi gençler ya?lylara saygy göstermiyorlar.
-Seyirciler ka?yttan konfeti atyyorlar.
-Hayvanlar sadece yemek için öldürürler.
-Gazeteler günlerce bu cyvyk haberlere yer verdi.
-A?açlar çiçek açty.
-Göçmen ku?lar geldi.
-Onlar Baty’nyn u?a?y oldular.
-Amerikalylar bize engel oldu.
-Çocuklar ilkokullara gidiyorlar.
-Da?cylar doruklardaydylar.
-Ali ile Ay?e Ystanbul’a geldiler.
-Cumhurba?kanymyz Ystanbul’a geliyorlar.
-Hanymefendi evdeler mi?
-Kadynlar, ?u ?u yönden erkekler gibidir.
-Saçlaryn a?army?.
-Güller soldu.
-Dü?ünceler y?yk hyzyndan hyzlydyr.
-Yirmi ki?i aracy çevirdi.
-Yki arkada? yola çyktylar.
-Birkaç gazeteci yalan yazyyordu.
-Fyryncylar zam istedi.
-Ahmetler birbirine kary?ty.
-Aslanlar kükremeleriyle sessizli?i bozdular. Yanly?.
-Papatyalar boyunlaryny büktüler. Yanly?.
-Önümde serçeler oyna?yyorlar. Yanly?.
-Ylk Yunan filozoflary dikkatlerini do?aya yöneltmi?tiler. Yanly?.
-Ycatlar insanlyk tarihi kadar eskidirler. Yanly?.
-Köktenci müdahaleler sorunlary ?iddetlendiriyorlar. Yanly?.
-Avrupalylar sadece Türkleri istemiyorlar. Yanly?.
-Bu dü?üncelerim yirmi yyllyk ara?tyrmamyn ürünüdürler. Yanly?.
-Kitaplar okura sadece yol gösterirler. Yanly?.
-Kyzylderililer terörist de?ildiler. Yanly?.
-Bütün halklar kendi kaderlerini tayin hakkyna sahiptirler. Yanly?.
-Osmanlylar bize muazzam kültür varlyklary byraktylar. Yanly?.
-Teyzemler gelecek.
-Ya?murlar ya?dy.
-Böyle insanlar sizi çileden çykaryrlar. Yanly?.
-Bülbüller ötü?ürler. Yanly?.
-Kuzular mele?irler. Yanly?.
-Ynsanlar konu?a konu?a anla?yrlar. Yanly?.
-Gollerin arkasy geldi, attykça attylar.
-Onlar atanmy?tylar, seçilmi? de?ildiler. Yanly?.

Yani basittir Türkçe’nin sözdizimi ve özne-yüklem uygunlu?u. Yanly? gördüklerimi i?aretledim, yanly? my?
Kullanıcı kimliğini göster14. savaşçı tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 16 Şub 2007
Bildiriler: 53
Şehir: Frankfurt/Main
Alıntıyla Cevap Gönder
Misallerden yalnyz bir tanesini alayym:

-Ynsanlar konu?a konu?a anla?rlar. Yanly?.

Bu, neden yanly?tyr? Gerekçesi nedir?

Ba?latty?ynyz konu çok ilginç bir konudur. Yapabilirsek, biraz derine inelim.
Kullanıcı kimliğini gösterBilge tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 29 Mar 2005
Bildiriler: 3
Alıntıyla Cevap Gönder
Çok güzel bir konuya temas edilmi?. Dilimin döndü?ünce açyklamaya gayret edicem haddim olmadan. Türkçedeki özne yüklem uyumu kuraly gerçekten su götürmeyecek kadar açyk ve nettir. ?öyle ki:
Özne ile yüklem uyumu nicelik(tekillik-ço?ulluk) ve ki?i bakymyndan olmak üzere iki a?amada incelenir.

NYCELYK BAKIMINDAN UYGUNLUK

1) Söz söyleyen (1.tekil ki?i) ,bir topluluk ya da kendisi gibi olanlar adyna konu?uyorsa özneyi de yüklemi de ço?ul kullanyr.
- Biz ülkemize, bayra?ymyza söz söyletmeyiz.

2) Söz söyleyen (1.tekil ki?i), böbürlenmek, övünmek, alçak gönüllülük göstermek isterse özneyi de yüklemi de ço?ul kullanyr.
- Biz bu numaralary yemeyiz.

3) Ykinci tekil ki?ilere seslenmelerde, söze saygy, incelik… anlamlary katmak için özne de yüklem de ço?ul kullanylyr.
- Siz de fikrinizi söyler misiniz?

4) üçüncü ki?ilerden bahsedilirken söz konusu olan ki?iye saygyyy belirtmek, onu yüceltmek için tekil özneye ço?ul yüklem kullanylyr.
- Ali Bey salona geçsinler.

5) YNSAN OLAN ÇO?UL ÖZNELERDE

a) Ço?ul özneyi olu?turan bireyler bir bütün olarak dü?ünülüyorsa yüklem tekil olur.
- Ö?renciler bahçeye çykty.

b) Ço?ul özneyi olu?turan bireyler birer birer dü?ünülüyor ve dü?ündürülmek isteniyorsa yüklem ço?ul olur.
- Adamlar oraya buraya da?yldylar.

c) Ço?ul özne ile tekil yüklem arasyna ba?ka sözcükler girdi?inde yüklemler ço?ulla?tyrylabilir.
- Çocuklar geldi. ( Çocuklar birkaç gün sonra geldiler. )

6) Özne, organ adlary ve onlarla ilgili sözcüklerin ço?ulu ise yüklem tekil olur.
- Kulaklarym çynlyyor, gözlerim kararyyor.

7) Bitki, hayvan ve cansyz varlyk adlarynyn ço?ullary özne oldu?unda yüklem tekil olur.
- Ku?lar a?açlaryn yüksek dallaryna yuva yapmy?ty.

Burada ?öyle bir kullanym da söz konusu olabiliyor arkada?lar. Bitki, hayvan ve cansyz varlyklar ki?ile?tirildi?inde ço?ul özneye ço?ul yüklem kullanylabilir.
- Ku?lar bizim ?arkymyzy söylüyorlar.

8) Zaman adlarynyn ço?ulu özne oldu?unda yüklem tekil olur.
- Maçyn bitmesine saniyeler kalmy?ty.

9) özne topluluk ady ise yüklem tekil olur.
- Sürü, çoktan ahyryn yolunu tutmu?tur.

10) Soyut adlaryn ço?ulu özne olursa yüklem tekil olur.
- Bu duygular insany rahatlatyyor.


KY?Y BAKIMINDAN UYGUNLUK

1)Özne bir tek ki?i adyly ise, yüklemin ki?i eki de o adylyn kar?ylady?y ki?iyi gösterir.
- Biz daha çok byrakaca?yz.

2)Özne, birinci, ikinci; birinci, üçüncü; birinci, ikinci, üçüncü (tekil ya da ço?ul) ki?ilerden olu?uyorsa yüklem birinci ço?ul ki?iyi gösterir.
- Son dura?a vardy?ymyzda o ya?ly adam ve ben kalmy?tyk.
- Biz, siz ve onlar karar vermi?tik burada kalmaya.

3) Özne, ikinci ve üçüncü (tekil ya da ço?ul) ki?ilerden olu?uyorsa yüklem ikinci ço?ul ki?iyi gösterir.
- Bu i?i karde?in ve sen yapacaksynyz.

4) “ Kimi, bazy” gibi belgisiz adyllar birinci ço?ul ki?i eki (-imiz) alarak özne olduklarynda yüklem üçüncü tekil ki?i olabilir.
- Kimimiz dy?aryda kalmy?ty.



Umarym konu hakkynda gerekenleri yazmy?ymdyr. ?ayet hala bu hususta sorun ya?ayan arkada?ymyz olursa bu sayfada yazy?alym. Yn?allah ben de bir eksiklik ya da yanly?lyk yapmamy?ymdyr.
Muhabbetle.
Kullanıcı kimliğini göstermuratnailüner tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 16 Şub 2007
Bildiriler: 53
Şehir: Frankfurt/Main
Alıntıyla Cevap Gönder
muratnailüner demiş ki:

a) Çog?ul özneyi olus¸turan bireyler bir bütün olarak düs¸ünülüyorsa yüklem tekil olur.
- Ög?renciler bahçeye çykty.

b) Çog?ul özneyi olus¸turan bireyler birer birer düs¸ünülüyor ve düs¸ündürülmek isteniyorsa yüklem çog?ul olur.
- Adamlar oraya buraya dag?yldylar.

c) Çog?ul özne ile tekil yüklem arasyna bas¸ka sözcükler girdig?inde yüklemler çog?ullas¸tyrylabilir.
- Çocuklar geldi. ( Çocuklar birkaç gün sonra geldiler. )


7) Bitki, hayvan ve cansyz varlyk adlarynyn çog?ullary özne oldug?unda yüklem tekil olur.
- Kus¸lar ag?açlaryn yüksek dallaryna yuva yapmys¸ty.

Burada s¸öyle bir kullanym da söz konusu olabiliyor arkadas¸lar. Bitki, hayvan ve cansyz varlyklar kis¸iles¸tirildig?inde çog?ul özneye çog?ul yüklem kullanylabilir.
- Kus¸lar bizim s¸arkymyzy söylüyorlar.



Kurallar bana yeterli degil. Asagidaki misaller neden ayri tiptendir?

a) Van´yn Baskale ilçesine bagly Esenyamaç köyünde 5 Nisan günü meydana gelen patlamada
Dastan Korkmaz (14) ve Nihat Çeri (13) adly çocuklar öldü (www.ihd.org.trIraporI2003yiliInisan)

b) Çocuklar toplu halde okula gidip gelsinler (Muzaffer Izgü)

c) 1928 harf devriminden sonra satislar düsüp kazanç azalinca ortaklar baskaldirdilar (Zekeriya Sertel)

7) Söylenen sözler, sesten milyonlarca mâna alabilirler (Halikarnas Balikçisi)

-le- fiilleri kelime dagarcigimizda en kalabalik fiil ailesini teskil ederler (Tahsin Banguoglu)

Sözü gelistirmek üzere kelimeler öbeklenirler (Tahsin Banguoglu)
Kullanıcı kimliğini gösterBilge tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 17 Arl 2006
Bildiriler: 244
Şehir: Mersin
Alıntıyla Cevap Gönder
Bence kural bu kadar karmaşık değil; olmamalı.

1. İnsan toplulukları, öbek teşkil eden topluluklar (hayvanlar, bitkiler, ...) ve topluluk adları tekil özne ile kullanılır.

2. Çoğul özneyi oluşturan bireyler ya da nesneler birer birer düşünülüyor ve düşündürülmek isteniyorsa yüklem çoğul olur.

Üzerine istediğiniz örneği düşünebilirsiniz.
Kullanıcı kimliğini gösterOktayD tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderKullanıcının web sitesini ziyaret etMSNM
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 16 Şub 2007
Bildiriler: 53
Şehir: Frankfurt/Main
Alıntıyla Cevap Gönder
OktayD demiş ki:


1. I?nsan topluluklary, öbek tes¸kil eden topluluklar (hayvanlar, bitkiler, ...) ve topluluk adlary tekil özne ile kullanylyr.


Su misal toplululugu mu ifade ediyor?

a) Van´yn Baskale ilçesine bagly Esenyamaç köyünde 5 Nisan günü meydana gelen patlamada
Dastan Korkmaz (14) ve Nihat Çeri (13) adly çocuklar öldü (www.ihd.org.trIraporI2003yiliInisan)

Bir türlü aklim kesmiyor.

Bu özne-yüklem meselesine baska bir yaklasim olmaz mi?
Kullanıcı kimliğini gösterBilge tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 17 Arl 2006
Bildiriler: 244
Şehir: Mersin
Alıntıyla Cevap Gönder
Evet o örnekte topluluğun adı "çocuklar", zaten "çocuklar öldü" diyor. Gerisi özneyi tamlıyor, topluluğun içeriğini bildiriyor. Ancak şöyle denebilirdi:
"Henüz çocuk yaştaki Dastan Korkmaz ve Nihat Çeri meydana gelen patlamada öldü."
Burada bu iki kişi bir öbek teşkil ediyor.
Ama şöyle denmesi de muhtemel:
"Ali ile Veli bu hafta içinde dönecekler."
burada yüklemin çoğul olması istekseldir ve amacı Ali'nin ve Veli'nin teker teker döneceğini bildirmektir. Eğer tekil kullanılsaydı Ali ile Veli berbar dönüyor anlamına gelecekti.
"Ali ile Veli bu hafta dönecek."
Sizin örneğinizi de böyle bir duruma sokabiliriz:
"Van'ın Başkale ilçesine bağlı Esenyamaç köyünde 5 Nisan günü meydana gelen [diyelim] 3 patlamada
Dastan Korkmaz ve Nihat Çeri adlı çocuklar öldüler."
Burada açıkça çocukların ayrı ayrı patlamalarda can verdiği anlaşılıyor. Tekil kullanıldığında ya beraber can verdikleri anlamına gelecekti ya da beraber mi yoksa ayrı ayrı mı öldüklerini bildirme amacı olmayacaktı. Yani tekil kullanım genel durum içindir. Oysa çoğul kullanıldığında özellikle "ayrı ayrı" eylemin yapıldığı söylenmek istenir, tabi bunu vurgulamak için zarf tümleci kullanılması gerekir.

Bu kuralı iki cümlenin mantıksal birleştirimine benzetiyorum:
A: "Ali bu hafta dönecek"
B: "Veli bu hafta dönecek"

A v B: "Ali ile Veli bu hafta dönecekler."
(veya işlemcisi) yani Ali ile Veli teker teker dönecekler.

A ^ B: "Ali ve Veli bu hafta dönecek"
(ve işlemcisi) yani Ali ve Veli birlikte (bir topluluk, küme olarak) dönecek.

_______
Bu arada özür dilerim ifademde yanlış sözcük kullanmışım. "öbek teşkil eden özneler" olacaktı.
Kullanıcı kimliğini gösterOktayD tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderKullanıcının web sitesini ziyaret etMSNM
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 16 Şub 2007
Bildiriler: 53
Şehir: Frankfurt/Main
Alıntıyla Cevap Gönder
Bu demektir ki, Muzaffer Izgü asagidaki cümlede çogulu yanlis kullanmistir (ama sanmiyorum)
b) Çocuklar toplu halde okula gidip gelsinler (Muzaffer Izgü)

Bu topluluk/teker teker yorumu, batida çikan Türkçe dilbilgisi kitaplarinda Tahit Nejat Gencan´a baglaniyor. Halbuki benim elimde su kitap da var, orada da geçiyor:

Emre, A. C., 1945. Türk Dilbilgisi (= Türk Dil Kurumu 24). Istanbul.

Bu arada biri Almanya´da (2001), biri Ingiltere´de (2005) çikan Türkçe dilbilgisi kitaplarinda bu fikirden vazgeçilmistir. Bir sebebinin olmasi lazim.

Fakat sizin yazinizda benim için çok degerli bir ifade bulunuyor; o da su:

"Ali ile Veli bu hafta içinde dönecekler."
burada yüklemin çogul olmasy ISTEKSELDIR

Benim yaklasmak istedigim husus buna çok yakin:

Yüklem tekil ise, konusan kisi yükleme dikkat çekiyor, çogul ise, öznenin ne yaptigina, ya da neye ugradigina. Yani konusan kisi, dinleyene neyi vermek istiyorsa, ona göre bir seçim yapiyor. (Ve bu seçim yapma keyfiyeti, Türkçe ögrenen Almanlar için neredeyse asilmaz bir problem. Kendi dilimde buna sahip degilim.)

Bir ailenin çocuklarini düsünelim. Saniyorum, asagidaki üç misal de olur:

Çocuklar evdeydi.
Çocuklar evdeydiler.
Çocuklar evdelerdi.

Ne dersiniz? Nasil yorumlarsiniz?
Kullanıcı kimliğini gösterBilge tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 17 Arl 2006
Bildiriler: 244
Şehir: Mersin
Alıntıyla Cevap Gönder
Sanyrym pek farkly dü?ünmüyoruz.

Yki maddeyle özetledi?im kuraly tek maddeye indirgeyebiliriz sanyrym
Tek madde: Ço?ul özneyi olu?turan bireyler ya da nesneler birer birer dü?ünülüyor ve dü?ündürülmek isteniyorsa yüklem ço?ul olur, onun dy?ynda tekildir.

Yani, evet sizin de dikkatinizi çekti?i üzere, ço?ulluk istekseldir. Bu durumda ne Müzaffer Yzgü'müz ne siz yanly? yapmy? oluyorsunuz. ?imdi ailenin çocuklaryna dönelim. Türkçenin güzel (ve do?al) bir kuraly vardy, siz de takdir edersiniz (Türkçe Hocam buna HYÇ/2K kuraly derdi):
fiil çekimi eklerin yerle?im syrasy:
{fiil gövdesi} + {Kip eki} + {Ki?i eki}
isim çekimi eklerin yerle?im syrasy:
{isim gövdesi} + {Ço?ul eki} + {Yyelik eki} + {Hâl eki}

[insanlar anymsamak için böyle yöntemlere ba?vurabiliyor, ben bu ?ekilde anymsayamyyorum nedense. Bunu hatyrlayana kadar baya?y bir dü?ündüm :)]

Bu kural nerden geliyor diye soracak olursanyz, tabi ki bir ekin neye ait oldu?u sorusundan. Fiil çekiminde ki?i eki, fiile ya da kipe gelir, yalyn (çekimsiz) durumuna gelmez, do?al olarak. "yaplardy" olmaz, "yaptylar" olur. Bu, ekfiil için de geçerlidir; "ö?renci + ilerdi" olmaz "ö?renci + idiler" olur. Sonuçta ekfiil de bir fiildir.
Bu takdirde,
1. "Çocuklar evdeydi" > "evde + i- + -di" (Ki?i eki yok, sorun da yok)
2. "Çocuklar evdeydiler" > "evde + i- + -di + -ler" (Ki?i eki var, syra do?ru)
Oysa,
3. "Çocuklar evdelerdi" > "evde + i- + -ler + -di" (Hatâ! Ki?i eki çekimli fiile gelir çekimsiz fiile de?il!!)
Ya da,
3. "Çocuklar evdelerdi" > "ev + -de + ler + idi" (Hatâ! Yyelik eki hal ekinden önce gelir!!)

Üçüncüsü yanly? ama halk arasynda yaygynla?my? ne yazyk ki. Bunun nedeni de açyk.
"Onlar evdeler"
demesini iyi biliriz. Burada kip eki "-dir" söylenegelmez ve ayryca imek ekfiili yutulmu?tur. Bu yüzden fiil çekim eki olan ki?i eki do?rudan isme ulanyr. Bundan alynan kuvvetle bu cümlenin geçmi? zamanyny çekmek isteriz. Güyâ çekeriz:
"Onlar evdeler + di"
Bu açykça soradan geçmi?le?tirilmi? bir cümledir ve yanly? bir kullanym olur. Neyse ki ba?ka bir durumla çeli?miyor, de?il mi? Ke?ke çeli?seydi de bu ?ekilde kullanmaya te?fik olmasaydy...

"istisnalar kâideyi bozmaz" de?il, kâideyi bozan istisnâlardyr! :)
Saygylar...
Kullanıcı kimliğini gösterOktayD tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderKullanıcının web sitesini ziyaret etMSNM
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 16 Şub 2007
Bildiriler: 53
Şehir: Frankfurt/Main
Alıntıyla Cevap Gönder
Hemen bir soru daha:

Neden edebiyatta

gelmi?lerdi syralanmasy
gelmi?tiler´e göre da syk geçiyor?

Ayny sekilde
geliyorlardy : geliyordular v. s.
Kullanıcı kimliğini gösterBilge tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 17 Arl 2006
Bildiriler: 244
Şehir: Mersin
Alıntıyla Cevap Gönder
Siz de takdir edersiniz ki bu örneklerin yukarıdaki durumla ilgisi yok. Bunlar kuraldışı değiller zaten.

gelmişlerdi > gel~ + -miş + -ler + idi > gelmişler
Bu doğru bir sıralama ve ekfiil getirilerek bileşik zaman yapılmıştır.
gelmiştiler > gel~ + -miş + idi + ler > gelmiş + idiler > idiler
Bu da doğru, imek ekfiiline doğru sırada çekim ekleri dizilmiş ve gelmiş fiiline eklenerek bileşik zaman olmuş. Sorun yok...

Aynı şekilde,
geliyorlardı > geliyorlar + idi
geliyordular > geliyor idiler
Sorun yok...

Tek farkı /-ler/ 3. çoğul kişi eki, bileşik zamanda (biri imek fiilinde olmak üzere) iki kip olduğundan, kiplerden herhangi(*) birine ulanmış.
Saygılar...
_______________
*: herhangi derken, bu da istekseldir. Aradaki fark açıktır. Türkçede vurgu son hecede olduğu için eğer bu eki ekfiile getirirseniz çoğullamayı vurgulamış olursunuz. Ancak diğer fiile getirirseniz ekfiili vurgulamış olursunuz.
geliyorlar
geliyordular
Kullanıcı kimliğini gösterOktayD tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderKullanıcının web sitesini ziyaret etMSNM
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 16 Şub 2007
Bildiriler: 53
Şehir: Frankfurt/Main
Alıntıyla Cevap Gönder
Açiklamaniz beni tatmin etmedi, özür dilerim. Asagidaki iki misali nasil görüyorsunuz?

Amerika´daki Türkler zengin insanlar degillerdi (Zekeriya Sertel)

Bu üç arkadas tek baslarina bir gündelik gazete çikarmaya cesaret edemiyorlardi. Hiç biri
üniversiteyi bitirmemisti. Bir gazetenin fikir kismini yönetebilecek durumda degildiler
(Zekeriya Sertel)

Sonra:
Türkçede, sirasi sabit olan ekler (bunlarin çogu vurguludur) ve ulanan, ama eklenmis morfem olmayan klitikler (bunlar vurgusuzdur) arasinda fark gözetilmelidir. Klitikler yüklemde yer degistirebilir.

Falza bilgi için bakiniz:
1.
Jaklin Kornfilt
http://turkoloji.cu.edu.tr/YENI%20TURK%20DILI/13.php
2.
Göksel, A. & C. Kerslake, 2005. Turkish. A Comprehensive Grammar. Abingdon.
Kullanıcı kimliğini gösterBilge tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 17 Arl 2006
Bildiriler: 244
Şehir: Mersin
Alıntıyla Cevap Gönder
Bu iki kaynak da okulumun kütüphanesinde bulunuyor. Onlara yarın göz atabilirim. Örneklerinizi göz attıktan sonra değerlendirmek isterim. Saygılar...
Kullanıcı kimliğini gösterOktayD tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderKullanıcının web sitesini ziyaret etMSNM
tekil
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 10 Oca 2007
Bildiriler: 87
Alıntıyla Cevap Gönder
Arkadaşlar kuralları güzelce açıklamışlar. Ben edebi söyleyiş dışında yüklemi hep tekil kullanıyorum. Esas olan budur.
Kullanıcı kimliğini göster14. savaşçı tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
dir.
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 10 Oca 2007
Bildiriler: 87
Alıntıyla Cevap Gönder
Bu tekil çoğul durumu anlatıcının durumuna göre değişiyor. Mesela, bir sanat tarihçisi veya bir belgesel anlatıcısı olarak şöyle cümleleri sık duyarız:

-Vico'ya göre paganlar insan soyunun çocuk halidirler. Bu dönemde insanlar şiirsel bilgelik sahibiydiler. İlyada ve Odise bu dönemin ürünleridirler.

Şimdi bu tür söyleyişler anlatıma bir zenginlik katıyor mu bilemiyorum. Ben sondaki -ler'leri kullanmıyorum. Yukarıda sayın Bilge'nin verdiği örnekteki söyleyişde Sertel'in cümleleri de bana hatalı geldi. Yüklemin çoğul olması Türkçede enderdir.

Mesela:
-Attila'nın orduları doğudan geldiler ve batıyı yakıp yıktılar.
-Amerikalılar Irak'ı bombaladılar ve yakıp yıktılar.
cümleleri geldi ve yakıp yıktı olur. Nezaket ve şiirli anlatım istisnaları dışında yüklem tekil olduğu görüşünde ısrarlıyım.
Kullanıcı kimliğini göster14. savaşçı tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Özne ile yuklemin uyumu, eylemin tekil veya çoğul olması
Bu yazışma ortamında yeni konular açamazsınız
Bu yazışma ortamında bildirilere cevap veremezsiniz
Bu yazışma ortamında bildirileri değiştiremezsiniz
Bu yazışma ortamında bildirileri silemezsiniz
Bu yazışma ortamında anketlerde oy kullanamazsınız
Tüm saatler GMT +2 Saat  
1. sayfa (Toplam 2 sayfa)  

  
  
 Cevap Gönder  
Yeni Sayfa 2