Ana Sayfa
DİLİMİZİ KORUYALIM, ONA SAHİP ÇIKALIM
TÜRK DİLİ SEVDALILARININ BULUŞMA YERİ
Cevap Gönder
Ahşap
Site Sorumlusu

Kayıt: 03 Ekm 2004
Bildiriler: 100
Şehir: Frankfurt
Alıntıyla Cevap Gönder
Alıntı:
----- Original Message -----
From: detaybozkurt
To: tahmel@hotmail.com
Cc: detaybozkurt@gmail.com
Sent: Sunday, February 25, 2007 1:31 PM
Subject: ahşap

Kardeşim Tahsin Bey

Türk Dil Kurumu sitesinden adresinizi aldım.Orman Fakültesinde 43 yıllık çalışma hayatı sonucu emekli oldum.Sorunum;ahşap kelimesinin türkçesine ulaşmaktır.

Bilindiği üzere haşeb ve ahşap arapça kelimelerdir.Haşeb eskiden çok kullanılmıştır, mesleğimizde.Son zamanlarda onun yerine odun kelimesini kullanıyoruz.Haşabi kullanmakta biz fakülte olarak vazgeçtik.Ancak,Teknik Üniversiteler ve piyasada hala çokça kullanılmaktadır.Ben hem odun,hem de ahşap kelmesini sevmiyorum ve kullanmaktan kaçınıyorum.Odun yerine ağaç,ahşap yerine;ağaç malzeme terimlerinden yararlanıyorum.Yabancı dillerde haşeb(p) yerine:
Wood,Bois,Holz
Ahşap yerine: Wood,wooden, kalın mallarda timber ,
En bois, aus holz gebaut kelimeleri var.

Öz Türkçe olarak bazı fikirlerinizi rica ediyorum.Selamlar.

Prof. Dr.A.Yılmaz Bozkurt
e-mail:detaybozkurt@gmail.com

_________________
"Az" her zaman "öz"dür. tm
Kullanıcı kimliğini gösterTahMel tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
Site Sorumlusu

Kayıt: 29 Ekm 2004
Bildiriler: 1514
Şehir: Frankfurt
Alıntıyla Cevap Gönder
Aklıma ilk gelen kereste ve tahta sözcükleri oldu ama yanılmıyorsam onlar da Farsça.

_________________
BİRİMİZ HEPİMİZ, HEPİMİZ DİLİMİZ İÇİN. tm
Kullanıcı kimliğini gösterTahsin MELAN tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 17 Arl 2006
Bildiriler: 244
Şehir: Mersin
Alıntıyla Cevap Gönder
Bir düşünelim...
Odun, yakılmak üzere kesilmiş ağaç parçaları anlamına geliyor. Od, ateş demek. Odun, ateşlik gibi bir anlama sahip. Eski Türkler herhangi bir ahşap sanatı geliştirmemiş sanırım. Genelde metallerle, hayvan ürünleri (keçi derisi) veya toprakla uğraşıları olmuş. Bu yüzden böyle bir sözcüğe gereksinim duyulmamış. Önümüzde iki seçenek var: (1) odun sözcüğünün anlamını genişletmek ya da(2) yeni bir sözcük türetmek.

Ağaç sözcüğünün kökenine baktığımızda da ağaçların dallarının ağ şeklinde olması nedeniyle "ağ yapısına sahip olma durumu" anlamına gelen bu sözcük yeğlenmiş. Ayrıca dal sözcüğü var ki bu, daha çok topolojik bir anlama sahip. Yani "bir şey dallara ayrılır". Dalmaktan geliyor. gövde ayrılıp bazı yönlere "dalar".

Bunun dışında "budak" sözcüğü var. Nerden geldiğini bilmiyorum ama "but" sözcüğünden gelme olasılığı yüksek. Dalın bir uzantısı anlamına geliyor ve bu da topolojik bir kavram.

Bizim amacımız "ağaç parçası"/"ağaçtan yapılmış şey" tamlamasını karşılayacak tek bir sözcük türetmekse
ağak
ağaçtan
ağaççık
dalcık
daldan
ağaçca
dalca
dalparça
vb.

Pek başarılı değil ama istersek ağaçtan kesilmiş gibi anlamlar yükleyebiliriz
kesildi
kesek
kesme
kesmece
ağaçkesti
kesenek (kesnek)
vb.

Umarım katkım olmuştur...
Kullanıcı kimliğini gösterOktayD tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderKullanıcının web sitesini ziyaret etMSNM
Ağaçişi
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 19 Şub 2005
Bildiriler: 289
Şehir: Yarımca-Körfez/Kocaeli
Alıntıyla Cevap Gönder
Ahşap(b), ağaçtan, tahtadan yapılmış şey(ler), kereste demek. Dilimize Arapçadan gelmiş olan bu sözcüğü, tahsilat, eşya, evrak gibi çoğul biçimiyle kullanıyoruz; ahşabın tekili haşeb(p) /haşb/.

Bu sözcüğe Türkçe bir karşılık aranıyorsa, bence, ağaçişi demek uygun olacaktır.
Kullanıcı kimliğini gösterİnal Karagözoğlu tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 17 Şub 2005
Bildiriler: 29
Alıntıyla Cevap Gönder
Ahşabın Türkçesi yok ama ağaçtan ve ağaç işi karşılıkları olabilir.
Kullanıcı kimliğini gösterMurat Caner tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
'Ağaçişi'; Bir Bileşik Sözcük...
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 19 Şub 2005
Bildiriler: 289
Şehir: Yarımca-Körfez/Kocaeli
Alıntıyla Cevap Gönder
'Ağaçişi' sözcüğünü, bileşik sözcük yapısında önerdiğimi belirtmek istiyorum.

_________________
İnal Karagözoğlu
Kullanıcı kimliğini gösterİnal Karagözoğlu tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
Re: 'Ağaçişi'; Bir Bileşik Sözcük...
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 17 Şub 2005
Bildiriler: 29
Alıntıyla Cevap Gönder
İnal Karagözoğlu demiş ki:
'Ağaçişi' sözcüğünü, bileşik sözcük yapısında önerdiğimi belirtmek istiyorum.


Sayın İnal, yanlış anlamazsanız, çekinerek bu sözü bitişik yazarsak olabilecek bir yanlış anlamayı yazmalıyım.

Ağa çişi. Ayrık yazmak zorundayız.
Kullanıcı kimliğini gösterMurat Caner tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 17 Arl 2006
Bildiriler: 244
Şehir: Mersin
Alıntıyla Cevap Gönder
... ki okunuşu ulama nedeniyle bu şekilde olacaktır.
Kullanıcı kimliğini gösterOktayD tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderKullanıcının web sitesini ziyaret etMSNM
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 16 Eyl 2005
Bildiriler: 312
Alıntıyla Cevap Gönder
"A?aç i?i" biti?ik yazylyrsa ç ünsüzü c'ye dönmeyecek midir? Yani a?açi?i de?il a?aci?i olmayacak my? Bu durumda a?anyn çi?iyle bir ba?lantysy da kalmayacaktyr. A?aci?i bence güzel bir sözcük.
Kullanıcı kimliğini gösterMehmet Çömez tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderMSNM
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 17 Arl 2006
Bildiriler: 244
Şehir: Mersin
Alıntıyla Cevap Gönder
Haklısınız. O halde yazımı da ağacişi olsun, okuyucuyu dil olarak zorlamanın anlamı yok.
Kullanıcı kimliğini gösterOktayD tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderKullanıcının web sitesini ziyaret etMSNM
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 17 Şub 2005
Bildiriler: 29
Alıntıyla Cevap Gönder
Birleşik söz olduğu için sanırım ağacişi olarak yazmamıza gerek yok. Bu konu tartışmalı diye biliyorum.

Bence de ağaçtan ve ağaç işi güzel sözler. Kullanacağım. Eğer ağacişi olarak dil kurallarına aykırı olmayacaksa kullanabiliriz.
Kullanıcı kimliğini gösterMurat Caner tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Evet, A?aci?i...
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 19 Şub 2005
Bildiriler: 289
Şehir: Yarımca-Körfez/Kocaeli
Alıntıyla Cevap Gönder
Dilimizde, ki?i adlary olan Tunçay ve Tuncay sözcükleri var; bir ilimizin ady da Tunceli. TDK’nin Ki?i Adlary Sözlü?ü’nde, Tuncay için, tunç renginde ay kar?yly?y verilmi?; Tunçay da ayny anlamda.

Bu örneklere bakarak, a?açi?i de?i de a?aci?i demek yanly? olmayacak.

Öte yandan, a?açi?i için dile getirilen sakynca hiç de önemli de?il. Asyl, “Yhtiyar adam, okul paydos oldu mu pencereye gelir, çocuklaryn hoplayyp zyplayarak geçi?lerini seyrederdi. Kim bilir, belki kendisini görüyordu o cyvyltynyn içinde” diye ba?layan öyküyü basacak yayymcyyy nasyl bulaca?yz?

________________

Not: Bile?ik sözcü?ün ne olup ne olmady?yna ise dönmek istemiyorum.


En son İnal Karagözoğlu tarafından Prş Mar01, 2007 16:28 tarihinde değiştirildi, toplamda 1 kere değiştirildi.
Kullanıcı kimliğini gösterİnal Karagözoğlu tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 16 Şub 2007
Bildiriler: 53
Şehir: Frankfurt/Main
Alıntıyla Cevap Gönder
Sözcük türetme işinde sizlere yardımcı olamayacağım, ama belirtmek isterim ki, "agaçişi" kelimesini burada okuduğumda, hemen neyin nesi olduğunu anlayıverdim.

Bütün önerilerinizde böyle sonuçlar çıkarsa, çok olumlu ve verimli bir çalışma olur.
Kullanıcı kimliğini gösterBilge tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 17 Arl 2006
Bildiriler: 244
Şehir: Mersin
Alıntıyla Cevap Gönder
Bilge Hanıma katılıyorum. Sözcük türetmede altın ilkemiz "anlaşılabilirlik" olmalı diye düşünüyorum.

Bu arada bence yumuşaması gerekir.
Çünkü öğrendiğim kadarıyla Eski Türkçede /c/ harfi yoktu. Ancak /-ç/ ve /iç/ harfleri vardı. Sözcük sonu /-ç/'si okunurken /c/ ya da /ç/ olarak değişiyordu. Ağaç sözcüğü de sözcük sonu /-ç/'si ile yazılır. Daha genel olarak, iyi bildiğimiz "ünlüyle başlayan bi ek geldiğinde sert ünsüzler yumuşar" kuralı sözcük sonu harflerinin okunuşuyla ilgili doğal bir sonuçtur (Göktürklerde sözcük sonu harfleri: -nç, -nt, -p, -n, -ñ (-ng), -m, -it, -ş, -z).
Saygılar...
Kullanıcı kimliğini gösterOktayD tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderKullanıcının web sitesini ziyaret etMSNM
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 22 Nis 2006
Bildiriler: 274
Şehir: Adana
Alıntıyla Cevap Gönder
Bence "ağaç işi" olarak ayrı yazalım. Agaceşi diyen agaceşi desin; ağaç işi diyen olduğu gibi desin; ağacişi diyen de dediği gibi...
Söze süre tanıyalım, deyiş yolunu bulsun. Su akar yolunu bulurmuş ya...
Kullanıcı kimliğini gösterkekmeg_er tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Ahşap
Bu yazışma ortamında yeni konular açamazsınız
Bu yazışma ortamında bildirilere cevap veremezsiniz
Bu yazışma ortamında bildirileri değiştiremezsiniz
Bu yazışma ortamında bildirileri silemezsiniz
Bu yazışma ortamında anketlerde oy kullanamazsınız
Tüm saatler GMT +2 Saat  
1. sayfa (Toplam 2 sayfa)  

  
  
 Cevap Gönder  
Yeni Sayfa 2