Ana Sayfa
DİLİMİZİ KORUYALIM, ONA SAHİP ÇIKALIM
TÜRK DİLİ SEVDALILARININ BULUŞMA YERİ
Cevap Gönder
Hangisi do?ru? Seçdikten/Seçtikten?
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 17 Eyl 2007
Bildiriler: 5
Alıntıyla Cevap Gönder
TDK yazym kylavuzunda cevabyny bulamadym.

Geldikten (kesinlikte geltikten demiyoruz) do?ru olarak kabul edildi?ine göre, "seçdikten" bence mantyken daha uygun. Görü?leriniz için te?ekkürler.

---

Çözümü sanyrym buldum. Sert/Yumu?ak ünsüz sorunu: "Seç" kelimesinde son harf bir sert ünsüz oldu?undan, do?rusu "seçtikten" olmaly.
Kullanıcı kimliğini gösterCevirmen tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Site Sorumlusu

Kayıt: 29 Ekm 2004
Bildiriler: 1514
Şehir: Frankfurt
Alıntıyla Cevap Gönder
Aramyza ho? geldiniz Sayyn Çevirm.

Sorunun yanytyny bulmu?sunuz. Konuya ili?kin olarak a?a?ydaki ba?lantyyy izlerseniz ayryntylara ula?abilirsiniz.

Saygylarymla.


http://www.dilimiz.com/forum/viewtopic.php?t=4
Kullanıcı kimliğini gösterTahsin MELAN tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
Re: Hangisi do?ru? Seçdikten/Seçtikten?
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 08 Eyl 2005
Bildiriler: 2333
Şehir: Almanya
Alıntıyla Cevap Gönder
Cevirmen demiş ki:
TDK yazym kylavuzunda cevabyny bulamadym.

Geldikten (kesinlikte geltikten demiyoruz) do?ru olarak kabul edildi?ine göre, "seçdikten" bence mantyken daha uygun. Görü?leriniz için te?ekkürler.

---

Çözümü sanyrym buldum. Sert/Yumu?ak ünsüz sorunu: "Seç" kelimesinde son harf bir sert ünsüz oldu?undan, do?rusu "seçtikten"
olmaly.



De?erli dostumuz çevirmen oldukça ilginç bir konuya de?inmi?.

Ben de syk syk sorardym kendime...

Birkaç örnek yapalym ve tarty?maya açalym:

Seçtim /Seçdim /Seçirme/Seçtirmedin
Geçtim/Geçdim /Geçdirme/Geçtirmedin
Açtym /Açdym /Açtyrma/Açtyrmadyn
Uçtum/Uçdum/Uçturma/Uçturmadyn
Yçtim/Yçdim/Yçdirme/Yçtirmedin

....

Bana kalyrsa da t harfi ile olany do?ru. Fakat istisnai yerlerde belki d harfi daha da uygun olabilir.
....

?iirde, içtim/açtym/uçdum de?imlerini örnek alacak olursak;

iç/dim dersem '...yâni dy? de?ildim
aç/dym dersem '...yâni tok de?ildim
uç/dum dersem '...yâni arka de?ildim

anlamy artaya çykabilir. Bu nedenle, kullanylan yere göre dikkat edilmesi gerekir.

Demek ki; yerine göre her iki kullanym da do?ru.

Ben ?ahsen genelde; fiil hecesinden sonra ''t'', syfat hecesinden sonra ''d' kullanmanyn uygun olabilece?i görü?ündeyim.


Selamlar


En son Kederli tarafından Sal Eyl18, 2007 12:16 tarihinde değiştirildi, toplamda 2 kere değiştirildi.

_________________
Sev ki sevilesin!
Kullanıcı kimliğini gösterKederli tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Site Sorumlusu

Kayıt: 29 Ekm 2004
Bildiriler: 1514
Şehir: Frankfurt
Alıntıyla Cevap Gönder
Sayın Kaderli olmaaaazzzzz.....

_________________
BİRİMİZ HEPİMİZ, HEPİMİZ DİLİMİZ İÇİN. tm
Kullanıcı kimliğini gösterTahsin MELAN tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 08 Eyl 2005
Bildiriler: 2333
Şehir: Almanya
Alıntıyla Cevap Gönder
Tahsin MELAN demiş ki:
Sayın Kaderli olmaaaazzzzz.....


Vallahi dostum, ortalıkda bu kadar karmaşalık varken, olmaz diye birşey olmaz!

Şaka bir yana; konu aslında imlâ kurallarından ziyâde bence 'yerel şîve ve halk dili' kullanımı konusuna girer.

Ben Çukurovalıyım, bizde genelde t yerine d harfini kullanılır. Bu da gırtlak ve dudak kullanımının alışkanlığı olsa gerek.

'Yanlıştır' demek de doğru olmaz kanımca; çünkü anlam değişimi sözkonusu değil.

Keşke işimiz(dilimiz) sadece böyle sorunlara kalsa.... Bu kadarını öpüp başıma koyar, şükür derdim.
(Derdim, şükür değil ha; dediğim şükür).


Selamlar


En son Kederli tarafından Sal Eyl18, 2007 12:19 tarihinde değiştirildi, toplamda 1 kere değiştirildi.

_________________
Sev ki sevilesin!
Kullanıcı kimliğini gösterKederli tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Site Sorumlusu

Kayıt: 29 Ekm 2004
Bildiriler: 1514
Şehir: Frankfurt
Alıntıyla Cevap Gönder
Sayyn Kederli, e?er herkes yöresine göre çalyp söylemeye ba?larsa bu yurttan sesler korosu nasyl bir birlik sa?lar dersiniz?


En son Tahsin MELAN tarafından Sal Eyl18, 2007 02:08 tarihinde değiştirildi, toplamda 1 kere değiştirildi.

_________________
BİRİMİZ HEPİMİZ, HEPİMİZ DİLİMİZ İÇİN. tm
Kullanıcı kimliğini gösterTahsin MELAN tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 11 Ksm 2006
Bildiriler: 107
Şehir: Ankara
Alıntıyla Cevap Gönder
Ben de abeceye (alfabe) nazal n (ň) istesem saçmalamy? olur muyum? Smile

_________________
Her zaman Türkçe...
Kullanıcı kimliğini gösterOnur BALCI tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderMSNM
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 08 Eyl 2005
Bildiriler: 2333
Şehir: Almanya
Alıntıyla Cevap Gönder
Tahsin MELAN demiş ki:
Sayyn Kederli, e?er herkes yöresine göre çalyp söylemeye ba?larsa bu yurttan sesler koroso nasyl bir birlik sa?lar dersiniz?


Vallahi dostum, dilimiz ?u anda -hip hop mu yoksa hap hap my derler bilmem- makamsyz türden kullanymdayken, yurttan sesler korosuna biz kez razyyym.

Bakyn; 16 ya?yndayken ö?retmenimin lisede ö?retti?i kuraly içeren bir ?iirimi hâlen saklarym:

Pilav koydum ocakda
Yâr gele bu ocakta
Yster kucakta sevsin
Yster kö?e bucakda
.....

Türkçenin yazylym diline geçti?i 80 küsür seneden buyana ''toplum genelinin anlayyp kabul edebilece?i saygyn bir kurul veya kurum tarafyndan -bu böyledir ve olmalydyr- tabiriyle bir kullanym kitabynyn çykaryldy?yna rastlamadym. TDK bu görevi yerine getirecek çapta bir kurum olamady ve olamaz da.

Almancanyn son reformunu yakynen takip ettim. Öneri tasla?y, sa?lam bilimciler tarafyndan tam 10 yyl aralyksyz hazyrlandyktan ve tam 13 deneyimden geçtikten sonra, son ?ekli -tek kalem- kullanyma girdi.
Ülkelerüstü bir çabayla (Almanya, Avusturya, Ysviçre) ve özerk bir dil kurumu DUDEN ile adamlar her soruya ama her soruya sabit saptamlar getirebildiler.
?u mesele nasyl olmalyydy deyince -?üphe götürmez bir ?ekilde cevanyny bulmanyz mümkün.

Ya biz?

Önüne gelen ve kendini bilimci diye tanytan birçok ki?i Türkçe üzerine kitap yazmy? ve her yazan da -benim yazdy?ym do?rudur- deyip çykmy?tyr i?in içinden. Sonra bana; hatasy yok denecek bir dilbilgisi ki?taby göstermeniz mümkün mü?

Durum böyle olunca da dilimiz içinde bulundu?u kâbusu korkarym daha senelerce çekmeye devam edecektir.

Siz de benim gibi -?u veya hocanyn- kitabyndan almy?synyzdyr bilgilerinizi birçoklarymyz gibi. Siz e?itildi?iniz kitaba do?ru derken, ben de kendi e?itim kitabyma do?ru demek zorunda kalyyorum.

Kaldy ki; Türkçe son yüzyylda Latin harfleriyle yazylyma geçen çok genç bir lisandyr. Deneyimden geçmeden kullanylmak durumuyla kar?y kar?yya kalmy?tyr. Bu bir ele?tiri de?il, sadece saptamdyr. Yarym asyr öncesi nesil bu deneyimi yapmak ve kurallary sabitle?tirmek yerine malesef sadece yeni yeni denemelerle i?i geçi?tirmeye çaly?my?tyr. Bir?eyleri aldyk ama halen yüzümüze gözümüze bula?tyrmakla vakit geçiriyoruz.

Bakyn; Azarbeycanlylar dillerini Latin harfleriyle yazmaya karar verince x ve q gibi harfleri de aldylar. Arapça ve Farsçadan birçok kelime ve deyimleri halen kulllandy?ymyz halde bu harfler ''neden bizde olmasyn'' sorusu geliyor bazan aklyma.
Hele hele, dilimizin telaffuz ?eklinin giderek de?i?mesi de yeni reformlaryn gereksinimini ortaya koymakta.

Ben ?ahsen Arapça ve Farsçadan beslenen dilimizin, ?u anda tarafymyzdan kullanymda olan Latin harfleriyle tam doyumlu bir geli?im bulaca?yna inanmyyorum.

Dil, de?i?ken ya?ayan bir varlyksa, zaman de?i?imine de uymasy gerekir.


Selamlar


En son Kederli tarafından Sal Eyl18, 2007 02:22 tarihinde değiştirildi, toplamda 1 kere değiştirildi.

_________________
Sev ki sevilesin!
Kullanıcı kimliğini gösterKederli tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 08 Eyl 2005
Bildiriler: 2333
Şehir: Almanya
Alıntıyla Cevap Gönder
Onur BALCI demiş ki:
Ben de abeceye (alfabe) nazal n (ň) istesem saçmalamy? olur muyum? :)


Vallahi dostum, bana sorarsanyz asla saçmala?my? olmazsynyz.
Aslynda yerinde bir dilek bu.

Portekizcede mevcut. Latince bir harf olmasyna ra?men dilimizde kullanym bulmamasyna ben halen hayret ediyorum.

Selamlar

_________________
Sev ki sevilesin!
Kullanıcı kimliğini gösterKederli tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 04 Ekm 2004
Bildiriler: 109
Şehir: Ankara
Alıntıyla Cevap Gönder
Tahsin MELAN demiş ki:
Sayın Kaderli olmaaaazzzzz.....


Kederli arkadaşımız galiba şaka yapıyor.
Kullanıcı kimliğini gösterİ. Özsoy tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 15 Ekm 2004
Bildiriler: 24
Şehir: Yzmir
Alıntıyla Cevap Gönder
Dilimizi saçma sapan vurgulamalarla konu?anlara uydurmak zorunda myyyz? 29 harf neyimize yetmiyor? Dedi?iniz burun "n"si bilimsel çalymalarda zaten de?erlendirilmektedir. E?er x,w,q harflerini dü?ünürseniz o zaman ha, hy, he, ?y vb. sesleri de dü?ünmemiz gerekir. Bu da alfabede büyük bir yozla?maya, kary?ykly?a ve ki?iliksizli?e yol açacaktyr.

Elimizde olanyn kyymetini bilelim yetecektir.
Kullanıcı kimliğini gösterMuzaffer Sungur tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönder
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 08 Eyl 2005
Bildiriler: 2333
Şehir: Almanya
Alıntıyla Cevap Gönder
Muzaffer Sungur demiş ki:
Dilimizi saçma sapan vurgulamalarla konu?anlara uydurmak zorunda myyyz? 29 harf neyimize yetmiyor? Dedi?iniz burun "n"si bilimsel çalymalarda zaten de?erlendirilmektedir. E?er x,w,q harflerini dü?ünürseniz o zaman ha, hy, he, ?y vb. sesleri de dü?ünmemiz gerekir. Bu da alfabede büyük bir yozla?maya, kary?ykly?a ve ki?iliksizli?e yol açacaktyr.

Elimizde olanyn kyymetini bilelim yetecektir.



De?erli dostum.

Çevirmenlik ve tercümanlyk mesle?im gere?i; ba?ta Almanca olmak üzere, Latince, Fransyzca, Yngilizce ve Yunanca gibi dillerle de irtibat halindeyim. Gördü?üm ?u ki; dünyanyn hiçbir dilinde yenileme olmadan geli?me olmamy?tyr.
Dünya ya?amy de?i?ti?i sürece -ki bu kyyamete kadar sürekli kaçynylmaz bir süreç içinde olacaktyr-; dü?üncelerde, bilimde, günlük ya?amda ve his aleminde de?i?iklik olmu? ve olmaktadyr.

Ben x-w-q harflerini hazyrlop alyp hemen dilimize koyalym demedim. Kullanylmasy yerine göre dü?ünülmelidir. Ama nasal n harfi tarty?yya açyksa kullanmady?ymyz di?er tüm Latin harfleri de açyk olmalydyr.

Bahsetti?iniz ha, hy, he, ?y sesletileri konumuzun tamamen dy?yndadyr. Bunlar harf de?il, henüz konu?ma yetene?i geli?memi? olan ta? devri insanyndan kalma ilkel sesletilerden ibârettir. Herhangi bir ?eyi tanymlamadan ziyâde bir anlyk hissi ortaya koymaya yarar.

Hattâ ben, sürekli olarak ?apkaly -â, î, û- harflerin kullanylmasyndan yanayym. Hala ile hâlâyy ayyrt edebilmem gerek diyorum.

E?er dilimizin evrensel geli?melere ayak uydurmasyny ve saygynlyk bulmasyny istiyorsak, aslyndan kopmadan dilimizin bünyesini geli?tirecek her türlü yenili?e açyk olmamyz ve yepyeni bir reformdan kaçmamyz gerekir.

Yok dersek ki; 80 küsur sene önce aldy?ymyz 29 harf ve saptanan kurallar yeter, o zaman dilimiz bu gidi?le zerre kadar yol katetmekten aciz kalacak ve bizler her Allah'yn günü Batydan yeni kelimeler ve deyimler alyp güya dili zenginle?tiriyoruz derken, baltalamaktan ba?ka bir?ey yapmy? olmayaca?yz.

Unutmayalym; dil ''Kurân'' gibi geldi?i ?ekliyle kalmasy gereken de?il, ya?ayan ve dolayysyyla de?i?iklik gerektiren bir varlyktyr.


Selamlar

_________________
Sev ki sevilesin!
Kullanıcı kimliğini gösterKederli tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 08 Eyl 2005
Bildiriler: 2333
Şehir: Almanya
Alıntıyla Cevap Gönder
De?erli dostlar.

Meseleye, dilimizin temelden harf dönü?ümüne esnek olmasy açysyndan da bakmamyz gerekir.

Mutfak - mutfa?a
Yaprak - yapra?a

vs.

Dönü?üme ra?men, anlamda herhangi bir de?i?me oluyor mu?

?unu da unutmayalym:
Cumhuriyet a?amasynda dil devrimi yapylyrken Atatürk dahil çaly?ma gösteren bilim adamlary da Latin alfabesinin deneyimiden yoksun, sadece kysa süreli bir algylamalaryyla bu reformu gerçekle?tirmi?lerdir.
Gerisi aslynda bizlere dü?er.

Selamlar

_________________
Sev ki sevilesin!
Kullanıcı kimliğini gösterKederli tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 21 Ekm 2006
Bildiriler: 106
Alıntıyla Cevap Gönder
Sayın Kederli, ilk konu yukarıda bağlantıda verilmiş ve anlatılmış. Bunda kesinlikle sorun yoktur. Bu nedenle de çocukluk şiirinizdeki yanlışları hocanız sanırım çocukluğunuza bağışlamış olmalı. Bu konuda keyfiyet olamaz.

Pilav koydum ocakta
Yâr gele bu ocakta
İster kucakta sevsin
İster köşe / bucakta

****

Son sözlerindeki konu ise ünsüz yumuşaması adı ile bilinen bir kuraldır. Bu da tartışılması gereksiz bir konudur. Çok da açıktır. Kelimelerin son harfinde "Ç, K, P, T" sert ünsüzleri varsa ve bunlara ünlü ile başlayan bir ek gelirse bu harfler yumuşar ve "C, G (Ğ), B, D" olur.

ağaç + a = ağaca
ayak + a = ayağa / renk + i = rengi
kitap + a = kitaba
armut + u = armudu

Sonu "t" ile biten sözcüklerde ve tek heceli sözcüklerde kural görülmeyebilir. Ama diğer harfler kesinlikle bu durumdadır.

ör:
süt + ü = sütü
top + a = topa
saç + ı = saçı
ilk + i = ilki
Kullanıcı kimliğini gösterZ. Şakiroğlu tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 11 Ksm 2006
Bildiriler: 107
Şehir: Ankara
Alıntıyla Cevap Gönder
Kederli demiş ki:
Onur BALCI demiş ki:
Ben de abeceye (alfabe) nazal n (ň) istesem saçmalamy? olur muyum? Smile


Vallahi dostum, bana sorarsanyz asla saçmala?my? olmazsynyz.
Aslynda yerinde bir dilek bu.

Portekizcede mevcut. Latince bir harf olmasyna ra?men dilimizde kullanym bulmamasyna ben halen hayret ediyorum.

Selamlar


Sayyn Kederli,

Aslynda, ben sorumda saçmalady?ymyn farkyndaydym. Ben, sayyn Melan'yn ?u sorusu üzerine soruyu sormu?tum:

Alıntı:
Sayyn Kederli, e?er herkes yöresine göre çalyp söylemeye ba?larsa bu yurttan sesler korosu nasyl bir birlik sa?lar dersiniz?


Türkçemiz, Ystanbul Türkçesini esas alyyor. Ystanbul Türkçesi olarak ifade edilen Türkçemizde "nazal n" gibi bir ses mevcut de?il, olmamaly da. Bu ses, sadece yöresel a?yzlarda kullanylmaktadyr, benim çevremde oldu?u gibi -ki bu yüzden, bu sesi örnek verdim-. Abecemizdeki "n" sesi, zaten içinde "n" sesi geçen bütün sözcüklere yetiyor. Bir "nazal n"ye ihtiyacymyzyn olmady?y kanysyndayym.

Saygylar.

_________________
Her zaman Türkçe...
Kullanıcı kimliğini gösterOnur BALCI tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderMSNM
Hangisi do?ru? Seçdikten/Seçtikten?
Bu yazışma ortamında yeni konular açamazsınız
Bu yazışma ortamında bildirilere cevap veremezsiniz
Bu yazışma ortamında bildirileri değiştiremezsiniz
Bu yazışma ortamında bildirileri silemezsiniz
Bu yazışma ortamında anketlerde oy kullanamazsınız
Tüm saatler GMT +2 Saat  
1. sayfa (Toplam 2 sayfa)  

  
  
 Cevap Gönder  
Yeni Sayfa 2