Ana Sayfa
DİLİMİZİ KORUYALIM, ONA SAHİP ÇIKALIM
TÜRK DİLİ SEVDALILARININ BULUŞMA YERİ
Cevap Gönder
ŞİİR ÇÖZÜMLEMELERİ
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 28 Ekm 2007
Bildiriler: 59
Şehir: İSTANBUL
Alıntıyla Cevap Gönder
elif dedim be dedim aman
kız ben sana ne dedim
guş ganedi kalem olsa aman
ah yazılmaz benim derdim

elifim noktalandı aman
az derdim çokçalandı

yetiş anam yetiş bubam aman
ah mezarım tahtalandı...


Bu güzel türküde yer alan;

""elifim noktalandı aman "" cümlesinde - noktalandı- kelimesi ile anlatılmak istenen nedir acaba?

Aydınlatacak arkadaşlara şimdiden teşekkürler.

Arap Alfabesinin ilk harfi olan "elif"e bir gönderme var ama alfabe hakkında çok fazla bilgiye sahip olmadığımdan yorum yapamıyorum.

_________________
GÜL SUNAN ELDE GÜL KOKUSU KALIR
Kullanıcı kimliğini gösterışık tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 08 Eyl 2005
Bildiriler: 2333
Şehir: Almanya
Alıntıyla Cevap Gönder
Merhaba ışık dost.

Oldukça ilginç ve günümüzde malesef artık rağbet bulmayan ''şiir yorumu'' konusundaki bu örneğiniz çok hoşuma gitti., sizi kutlarım.

Elbette şairin ne demek istediğini birebir çıkarmak ve yorumlamak mümkün olmaz. Mümkün diyenlere derim ki; ya yorumlayan göstermelik bir yorumcudur, ya da şiiri yazan beceriksiz bir şair....

Şiir az da olsa bir muamma taşımalıdır ki, okuyana anlaması ve yorumlaması için bir zahmet payı bıraksın.

...

Yukardaki şiire gelince:

Elifim noktalandı
.....
Mezarım tahtalandı

satırları bu şiirde ayak (vurucu veya vurgulayan satır) özelliği taşır ki; yorumun aslına da buradaki deyimlerin açısından bakmak lazım.

Her iki satırı göz önüne alınca hemen

doğum, mutluluk, sevgi ölüm, ömür ve kader defteri gibi ruhsal yaşamı içeren önemli, kavramlar akla gelir.


Kanaatımca;

Elifim noktalandı

demek
kader defterime.....yazıldı, alın yazım böyleymiş artık değişmez, kabul etmem lazım....


Mezarım tahtalandı
demek de, artık umutlar bitti, emellerin gerçekleşmesi mümkün değil....

anlamına gelir ki; netice de ayrı kelimelerele yazılmış olmasına rağmen her satır da hemen hemen aynı anlamı taşır.


Selamlar

_________________
Sev ki sevilesin!
Kullanıcı kimliğini gösterKederli tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 28 Ekm 2007
Bildiriler: 59
Şehir: İSTANBUL
Alıntıyla Cevap Gönder
Yorumunuz için teşekkürlerimi sunuyorum Sayın Kederli,

Mesleğim edebiyatla alakalı olmasa da öğrencilik yıllarımda çok değerli Edebiyat Hocamın aşılamalarıdır şiir çözümlemeleri. Hayatımın bu sayfasını kendisine borçlu olduğumu bildirir ve kendisini saygıyla anarım.

Ufuk geliştirici yönünün oldukça kuvvetli olduğuna inandığım şiir çözümlemelerinin bu sayfada daha fazla yer almasını dilerim.

Benim soruma tekrar dönecek olursak, araştırdıkça ilginç şeyler çıkıyor ortaya. Özellikle Tasavvufta "nokta"nın manası çok geniş olarak ele alınmış. Elif ve noktanın bağıntısından çokca söz edilmiş. Bu şiirde kastedilen bu mana mıdır bilmem ama yeni şeyler öğrendikçe size aktarmaya devam edeceğim.

_________________
GÜL SUNAN ELDE GÜL KOKUSU KALIR
Kullanıcı kimliğini gösterışık tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 08 Eyl 2005
Bildiriler: 2333
Şehir: Almanya
Alıntıyla Cevap Gönder
Merhaba değerli dost ışık.

Tesadüflere inanmadığım için, sizi burada görmeye de tedadüf değil, bir alın yazısı demem gerek.
Açtığınız konuları, sanki benim aktarmak isteyip de bir türlü fırsat bulamadığım konulardan seçmiş gibisiniz, elinize sağlık.

Gençlik yaşlarımda az da olsa tasavvuf ve tasavvuf edebiyatı ile biraz ilgilendim. Görüşlerimi peyderpey aktarmaya çalışacağım.

Evet; noktanın tasavvufta (edebiyatta) oldukça geniş bir yeri vardır.

Elif, alemlerin başlangıcından itibaren varolmanın tümünü (kader hikayesi) tanımlarken, nokta kıyameti (mehşeri) tanımlar.

Elif harfi bünyesinde, kıyamete kadar tüm yaratıkların dünya aleminde var oldukları müddetçe (canlı ve cansız/maddesel ve ruhsal) gerçekleşmiş ve gerçekleşecek olgu ve yaşantılarının tamamını tek harf ile anlatan alemlerin varolma hikayesinin kitabı mahiyetinde bilinir.

Nokta ise, bu kitabın çözümlenmesi ve yorumlanmasını tanımlar. (Kıyamet/mahşer, yüce mahkeme ve son hesaplaşma).

Yazmaya devam edin lütfen.

Selam ve saygılar

_________________
Sev ki sevilesin!
Kullanıcı kimliğini gösterKederli tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 28 Ekm 2007
Bildiriler: 59
Şehir: İSTANBUL
Alıntıyla Cevap Gönder
Tekrar teşekkürlerimi sunuyorum. Yaklaşık 1 saatte hem sizden hem de başka kaynaklardan araştırarak elif ve nokta ile ilgili oldukça bilgi edindim.

Saygılarımla,

_________________
GÜL SUNAN ELDE GÜL KOKUSU KALIR
Kullanıcı kimliğini gösterışık tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 22 Nis 2006
Bildiriler: 274
Şehir: Adana
Alıntıyla Cevap Gönder
Elif-in noktalısı noktasızı var mı? Arapça bilmiyorum. Yardımınıza gereksinimim var. Yorum yapmak istiyorum.

_________________
Ne yalnyzca gölge ne gölgesiz bir nesne
Kullanıcı kimliğini gösterkekmeg_er tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Site Sorumlusu

Kayıt: 29 Ekm 2004
Bildiriler: 1514
Şehir: Frankfurt
Alıntıyla Cevap Gönder
Bu nokta gerçekten boyutlarını aşan anlara neden olmakta. Işık Hanım, bulguları paylaşırsanız seviniriz.

Daha önce bu konuya ilişkin bir yazı yazmıştım. Bulabilirsem bağlantısını ekleyeceğim.

Saygylarımla

*****

Buldum....

http://www.dilimiz.com/forum/viewtopic.php?t=1517&highlight=k%F6r

_________________
BİRİMİZ HEPİMİZ, HEPİMİZ DİLİMİZ İÇİN. tm
Kullanıcı kimliğini gösterTahsin MELAN tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 28 Ekm 2007
Bildiriler: 59
Şehir: İSTANBUL
Alıntıyla Cevap Gönder
Merhaba Tahsin Bey;

İnanın ben de bu türküdeki anlamını merak edip araştırdıkça bir sürü şeyle karşılaştım.

Biraz zor olacak ama edindiğim bilgileri toparlayabilirsem memnuniyetle paylaşacağım.

_________________
GÜL SUNAN ELDE GÜL KOKUSU KALIR
Kullanıcı kimliğini gösterışık tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 22 Nis 2006
Bildiriler: 274
Şehir: Adana
Alıntıyla Cevap Gönder
"elif dedim be dedim aman..." Elif ile Be yanyana gelince bu, anlamlı bir söz eder mi Tahsin öğretmenim?

_________________
Ne yalnyzca gölge ne gölgesiz bir nesne
Kullanıcı kimliğini gösterkekmeg_er tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 28 Ekm 2007
Bildiriler: 59
Şehir: İSTANBUL
Alıntıyla Cevap Gönder
kekmeg_er demiş ki:
"elif dedim be dedim aman..." Elif ile Be yanyana gelince bu, anlamlı bir söz eder mi Tahsin öğretmenim?

Tahsin öğretmenim izninizle bu soruyu ben de yanıtlamak isterim.

be : Arap alfabesinin ikinci harfinin okunuşu
be : ünlem (bir kimseye seslenmeyi belirtir)

Şair, "Elif dedim be dedim" cümlesinde Türkçenin sesteş özelliğini kullanarak "elif"e iki gönderme yapıyor.

Birincisinde harf olan "Elif", ardından gelen "be" bunu destekliyor.

İkinci kullanımda ise sevdiceğine sesleniş ve hatta serzeniş var.(İşte burada Elif özel isim olarak kullanılıyor)

Böylece yanyana gelen bu iki kelime anlamlı bir söz öbeği oluşturabiliyor.

_________________
GÜL SUNAN ELDE GÜL KOKUSU KALIR
Kullanıcı kimliğini gösterışık tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Site Sorumlusu

Kayıt: 29 Ekm 2004
Bildiriler: 1514
Şehir: Frankfurt
Alıntıyla Cevap Gönder
Elif dedim be dedim aman
Kız ben sana ne dedim


Sevgilisinin adı Elif olmayabilir.

Bu harf ebcet hesabında 1 (tek) karşılığıdır.
"be" için de "yahu" sözcüğünü düşünerek iki dizeyi şöyle toparlayabiliriz:

Kız ben sana ne dedim (niye sinirleniyorsun) ki? Elif (teksin, eşin, benzerin yok, bir tanesin) dedim yahu...

Elifim noktalandı aman

"Elifin noktalanması" sözü ile biricik sevgilinin yaşamını noktalandığı (öldüğü) anlatılmak istenmektedir.

Ne dersiniz?

Tasavvuf açısından baktığımızda ise "elif" Allah'ın mutlak birliğini anlatmaktadır.

Bunun en güzel örneğini Yunus'ta görüyoruz.

Dört kitabın mânası bellidir bir elifte.

_________________
BİRİMİZ HEPİMİZ, HEPİMİZ DİLİMİZ İÇİN. tm
Kullanıcı kimliğini gösterTahsin MELAN tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 06 Mar 2008
Bildiriler: 57
Şehir: Denizli
Alıntıyla Cevap Gönder
Yorumları çok güzel, çok anlamlı buldum. Sonuna da Yunus Kocanın "Dört kitabın manisi bellidir bir elifte..." sözüne vurgu yapılması çok duygulu olmuş.

Öte yandan bu Türkü Eskişehir, Afyon, Denizli illerimizin ortak türküsüdür. Sanırım ana kaynağı Eskişehir. Şimdi sıkı durun, söyleyeceğim belki sizi şaşırtacak belki sevindirecek: Bu türkünün birebir benzer sözleri bir ezgi ile Kırım Tatarlarınca da çalınıp söyleniyor... Üstelik beş sesli (pentatonik) vurgu ile daha da güzel oluyor...

Bu türkünün kaynağının çok eskilerde yattığını seziyorum. Tıpkı Anadoludaki binlerce türkümüzün kökeninin çok eski olması, Yörük Ali türküsünün ezgisinin çok benzerinin Altaylı bir Türk'ün "topşur"la çalması gibi... Bu konular çok derin, binlerce tonluk bozkır kumlarının altında gizli kalmış gömü gibi ya da denizin dibinde inciler gibi...

"Kişi könglü tengiz teg turur,
Bilig yinçü sanı dibinde yatır!"


"Kişi gönlü deniz gibidir,
Bilgi inci gibi dibindedir!"

Gönlümüzle dinleyince olur...

_________________
Adem Süpçin


Eline,diline,beline YYE OL!
Kullanıcı kimliğini gösterErendiz tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderMSNM
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 22 Nis 2006
Bildiriler: 274
Şehir: Adana
Alıntıyla Cevap Gönder
Sayın Erendiz "beşli vurgu" demese ben gene yorum yapamayacaktım. Yol açtılar, sağ olsunlar. Bu arada bilgisini paylaşan tüm dostlara sağlık ve uraz dileklerimi gönderiyorum.


Elif, özel ad olabiler; hem de tekliğe gönderme... Bu durumda:

Elif dedim be, başka bir nen demedim
Desene biriciğim, başka türlü dedim mi?
Anlatılır gibi değil, dert öyle bir derttir ki

Ben sevdim de biriciğim dedim
Gel gör ki, ele obaya gün doğdu
Sevgili, elin diline düştü, söz oldu
Derdim bir idi, şimdi bin oldu

Yetiş anam, yetiş babam
Sağ iken öldürdüler,
günümü geceye döndürdüler


Başka bir biçimde ele alacak olursak, bu durumda da:

Melan öğretmenimizin dediği gibi, "elif" özel ad olmayabilir. Öyle ise şu anlama gelebilir.

Allah dedim, kitap dedim
Kula aşkı ben ne bileyim
Kuş kanadı kalem olsa da
Yazılmaz çilem ben nideyim

Bu aşk burda noktalandı
Derdim azdı, çokçalandı

Yetiş anam yetiş bubam
Mezarım kilitlendi, ben açıkta mı kalam

İkinci anlamını düşünebilmek için, elbette yazıldığı dönemi tam olarak bilmek gerekir. Bu anlamın yüklenebilmesi için, türkü sözlerinin ilk kez yakıldığı çağın yeni harf devriminin yapıldığı dönemin ertesine denk düşmesi gerekir. İlk ne zaman derlendiğini bilen yazsın öğrenelim.

sağlıcakla

_________________
Ne yalnyzca gölge ne gölgesiz bir nesne
Kullanıcı kimliğini gösterkekmeg_er tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 06 Mar 2008
Bildiriler: 57
Şehir: Denizli
Alıntıyla Cevap Gönder
Bu türkünün bu sözlerle 2 kez derlenmiş. İlki 1929 yılında İstanbul Konservatuarınca, Kösemihalzade Mahmut Ragıp Beğ, Konservatuar Müdürü Ziya Beğ, İstanbul Türkiyat Enstitüsü asistanlarından Abdülkadir Beğce derlenmiş. İkincisini 1966'da Yücel Paşmakçı derlemiş. Bu iki derlemenin de kaynağı Kütahya. Bir de yine gene Kütahya yöresi ozanlarından Hisarlı Ahmet kaynaklı Nida Tüfekçi derlemesi var. Bunların sözleri birbirine çok yakın. Ezgileri de bir. Ancak "Elif Dedim, Be dedim." kısmı ile başlayan çok türkü var. Bu da unutulmamalı...

Öte yandan bende Kırım derlemesi de vardı. Ancak gecenin bu anında bulamıyorum. Bulunca yine yazarım.

Sağlıcakla, sağ kalın ("bye bye" yerine deneme deyim, "sağlıcakla", "esen kal" ile birlikte...).

_________________
Adem Süpçin


Eline,diline,beline YYE OL!
Kullanıcı kimliğini gösterErendiz tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderMSNM
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 06 Mar 2008
Bildiriler: 57
Şehir: Denizli
Alıntıyla Cevap Gönder
Dayanamadım buldum. Ayrıca elimde bir de Kırım Türküleri ile Türkiye Türküleri arasındaki benzerlikleri konu edinen bir bilgilendirme yazısı (makale-bilgi yazısı) da var. İlgilenene verebilir ya da burada yayınlanması istenirse yayınlayabilirim.


Kırım'da; 'Elif dedim be dedim aman
Yarem sana ne dedim
Akan sular mürekeb olsa
Yazılmaz benim derdim' olan sözler

Türkiye'de; 'Elif dedim be dedim (aman)
Kız ben sana ne dedim?
Kuş kanadından kalem olsa(aman)
Yazılmaz benim derdim' sözleri değişiklik gösteriyor.


Bir de bizde si bemol komalı çalınıyor, orada komasız. Bu da ayrı bir konu gerçi...

_________________
Adem Süpçin


Eline,diline,beline YYE OL!
Kullanıcı kimliğini gösterErendiz tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderMSNM
ŞİİR ÇÖZÜMLEMELERİ
Bu yazışma ortamında yeni konular açamazsınız
Bu yazışma ortamında bildirilere cevap veremezsiniz
Bu yazışma ortamında bildirileri değiştiremezsiniz
Bu yazışma ortamında bildirileri silemezsiniz
Bu yazışma ortamında anketlerde oy kullanamazsınız
Tüm saatler GMT +2 Saat  
1. sayfa (Toplam 2 sayfa)  

  
  
 Cevap Gönder  
Yeni Sayfa 2