Ana Sayfa
DİLİMİZİ KORUYALIM, ONA SAHİP ÇIKALIM
TÜRK DİLİ SEVDALILARININ BULUŞMA YERİ
Cevap Gönder

ŞİFRE karşılığı öneriler
Gizemti
0%
 0%  [ 0 ]
Gize
36%
 36%  [ 15 ]
Gizil im
17%
 17%  [ 7 ]
Kapalı yazı
0%
 0%  [ 0 ]
Sırsöz
14%
 14%  [ 6 ]
Gizyazı (TDK 1978)
29%
 29%  [ 12 ]
Açarsöz
2%
 2%  [ 1 ]
Toplam Oylar : 41

'Şifre'ye Öneri
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 15 Hzr 2005
Bildiriler: 549
Şehir: Ystanbul
Alıntıyla Cevap Gönder
İyi günler değerli dil gönüllüleri,
Bugün yine 'bence'den bir sözcük önerisinde bulunmak ve görüşlerinizi almak istiyorum, dilerim beğenirsiniz ve dilimizin söz varlığına bir sözcük daha ekleriz.

Gize: Şifre
Dilbilimsel yapı açısından göz / göze türemesi örneksenerek oluşturulurken; anlamsal açıdan da, bir veriyi / bilgiyi üçüncü kişiler açısından gizlenmiş / bilinemez duruma getiren şeye 'gize' denilebileceği düşünülmüştür.

Şifreleyen araç olan 'coder' için de; ara / araç türemesi örneksenerek 'gizeç' diyebileceğimiz gibi, gizelemek eylemliğinden alınacak 'gizeleç' türevini de kullanabiliriz.

Ben, şifre için sayın H.C.Kanıbir'in karşılıklar kılavuzunda 'gizim' karşılığına rastladım. Sizin bildiğiniz ya da kullandığınız başka sözcükler varsa, bu konu başlığında benimle paylaşırsanız, hep birlikte bu sözcükleri değerlendirip bir sonuca ulaşabiliriz diye düşünüyorum.

Sevgi ve saygılarımla esenlikler.

_________________
www.gelgelturkce.blogcu.com
Kullanıcı kimliğini gösterbensay tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 15 Ekm 2004
Bildiriler: 331
Şehir: Bursa
Alıntıyla Cevap Gönder
Sayyn bensay, "gize"deki -e ekiyle ilgili daha açyklayycy bir bilgi verebilir misiniz? Belirteç türeten bir -e eki var. Bu ek o ekse "gize" sözcü?ü ad olmaz.

Ben daha önceden "gizletim sayysy" demi?tim. Yalnyzca "gizletim" dendi?inde daha kolay bir anlatym oluyor. Ancak, "?ifre" gibi çok kullanylan bir sözcük varken bu önerilerin dilde tutunma olasyly?y biraz dü?ük. Biz yine de dilimizin türetme olanaklaryny canly tutmak adyna kar?ylyklar önermeliyiz.

_________________
Türkçem, benim ses bayrağım.
Kullanıcı kimliğini gösterOzan Aydin tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 15 Hzr 2005
Bildiriler: 549
Şehir: Ystanbul
Alıntıyla Cevap Gönder
Sayın Aydın,
Bildiğiniz gibi, dilimizde 'göz' sözcüğünden türeme bir 'göze' sözcüğü vardır. Bu iki sözcük de addır ve TDK'nın sözlüğünde ‘göze’ için aşağıdaki açıklamalar yer almaktadır:
isim, anatomi
1 . Hücre.
2 . halk ağzında Su kaynağı.
Birleşik Sözler
göze bilimi
göze yutarlığı
göze zarı
gözeler arası
görme gözesi

Sayın Nişanyan'ın soyağacı sözlüğünde ise:

göze YT (1935) hücre < göz

Sayın Nişanyan'ın YT açıklaması anlaşılacağı üzere, 'göze' sözcüğünün 'hücre' anlamı içindir. Su kaynağı anlamıyla bu sözcük bir ET'dir. Bu nedenle de 'göze' adlığı bir 'türetim' olmanın ötesinde bir 'türeme' sözcüktür.

Diğer bir deyimle, dilimizde 'e' eki ile bir addan türemiş bir başka ad söz konusudur. Yine bildiğiniz gibi 'giz' sözcüğü de bir addır ve bundan türetilen 'gize' sözcüğünün de ad olacağı, zaten karşılık geldiği 'şifre' sözcüğünün de bir ad olduğu açıktır.

Ayrıca, dilimizde TDK sözlüğünde aşağıdaki gibi açıklanan bir ‘paşa’ sözcüğü vardır:

isim, askerlik
1 . Osmanlı İmparatorluğu zamanında yüksek sivil memurlara ve albaydan üstün rütbede bulunan askerlere verilen unvan.
2 . Cumhuriyet döneminde general.
3 . sıfat, mecaz Uslu, ağırbaşlı.

Sayın Nişanyan’ın sözlüğünde ise:

paşa Osmanlı beyliğine özgü bir unvan (xiv) = padişah
• İlk kez Orhan Bey'in oğlu Süleyman Paşa için kullanılmıştır.

TDK sözlüğü Türkçe olan sözcükler için köken belirtmez, soyağacı sözlüğünde ‘padişah’ sözcüğünün içerisinde yer alan -pa..şa.- imcelerine vurgu yapılmıştır, ki böyleyse, bu sanın öncelikle Orhan Bey'e verilmesi daha uygun olurdu. Bu sözcük hem dilbilimsel yapı, hem de anlamsal açıdan ‘baş’ adlığından türemiş/türetilmiş bir sözcüktür. TDK sözlüğünde yapılan tanımlamalara bakarsak, paşa olan kişi 'baş' konumundadır ve bir önceki örnekte açıklanan eki ses uyumu çerçevesinde ‘baş’ sözcüğüne uladığımızda ‘başa’ sözcüğüyle karşılaşırız. 'Başa' sözündeki ‘b’ sesinin süreç içinde ‘p’ sesine dönüşmesiyle -böylelikle sözcük daha bir 'bir çırpıdalık' kazandırmıştır- oluşan 'paşa' sözcüğü bir görevin bir topluluğun başına getirilen kişiyi simgeleyen bir konumsal addır.

Yapılacak kapsamlı bir araştırmayla örnekler çoğaltılabilir. Türkbilim eğitimi almış bu yazışmalıktaki değerli dil gönüllüleri konuya katkıda bulunabilirse sevinirim, Türk dili adına sevinirim. Dilimizin türeme olanakları en önemli konudur.

Öte yandan, tereyağı sözcüğündeki ‘tere’ sözcüğü de yine özdeş bir biçimde ‘tar’ adlığından (tar: yağ tortusu• III, 148, DLT dizini) türemiş olabilir. Son olarak, sav/sava türemesi örnek gösterilebilirse de ‘sav’ aynı zamanda bir eylem kökü olduğu için yanıltıcı olabilir diye düşünüyorum.

Sonsöz: Ne olursa olsun, öz dilden bir söz olsun.

Yürekten sevgi ve saygılarımla…


En son bensay tarafından Prş May03, 2007 09:45 tarihinde değiştirildi, toplamda 5 kere değiştirildi.
Kullanıcı kimliğini gösterbensay tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 14 Şub 2005
Bildiriler: 26
Alıntıyla Cevap Gönder
Benim önerim şifre arapça sifr sayı sözcüğünden geliyor.
Sayı ve sır sözcüklerinden bir bütün oluşturmak en iyisi.

sırlısayı
kilitdizgi

sözcüklerini öneriyorum
selamlar
recep
Kullanıcı kimliğini gösterRecep tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 14 Şub 2005
Bildiriler: 26
Alıntıyla Cevap Gönder
Göze sözcüğü anadoluda suyun kaynağının çıktığı yere denir.
o sular birleşerek kaynağı oluşturur.
Gözeli Köyü - Emirdag
Su kaynağının çıktığı yerden adını alıyor.
TDK araştırmalarına bu da eklenmeli bence..

selamlar recep
Kullanıcı kimliğini gösterRecep tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 04 Tem 2005
Bildiriler: 39
Alıntıyla Cevap Gönder
açar

isim

1 . Anahtar.

Ben şifre yerine bunu kullanıyorum.
Kullanıcı kimliğini gösterBen koyun muyum? tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 15 Hzr 2005
Bildiriler: 549
Şehir: Ystanbul
Alıntıyla Cevap Gönder
Recep demiş ki:
Benim önerim şifre arapça sifr sayı sözcüğünden geliyor.
Sayı ve sır sözcüklerinden bir bütün oluşturmak en iyisi.

sırlısayı
kilitdizgi

sözcüklerini öneriyorum
selamlar
recep

Sayın Recep Bey,
Türetimde dilin öz olanaklarını kullanmak gerektiği için, kilit ve sır sözcüklerini -her ne kadar, Türkçenin en az öz sözcükleri kadar benimsenmiş ve yerleşmiş te olsalar- türetimde kullanmamak gerekmektedir.
Saygılarımla.
Kullanıcı kimliğini gösterbensay tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 15 Hzr 2005
Bildiriler: 549
Şehir: Ystanbul
Alıntıyla Cevap Gönder
Ben koyun muyum? demiş ki:
açar

isim

1 . Anahtar.

Ben ?ifre yerine bunu kullanyyorum.


Sayyn BK,
Bence ayry kavrama, ayry sözcük ilkesini i?leterek, dilbilimsel çerçeveden ödün vermeksizin arayy?larymyzy sürdürmeliyiz; ki, Türkçe, ku?kusuz siz de biliyorsunuzdur, yüzlerce yapym eki ve binlerce kök sözcü?üyle 100 milyonun üzerinde sözcük türetme öz gücü olan bir dildir.
Banko sözcüklere çok gereksinimli oldu?unu dü?ünmüyorum.
Sevgi ve saygylarymla esenlikler.
Kullanıcı kimliğini gösterbensay tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 15 Hzr 2005
Bildiriler: 549
Şehir: Ystanbul
Alıntıyla Cevap Gönder
a/e ekine ilişkin ek bilgi:
Değerli dil gönüllüleri, aradan geçen zaman süresince Türkçedeki a/e ekine ilişkin edinmiş olduğum bilgileri sizlerle paylaşmak istedim. Türkbilim eğitimi almış olan arkadaşlarımız kuşkusuz biliyorlardır, ancak bu eğitimi almamış olduğu için bilmeyen arkadaşlarımız da olabilir düşüncesiyle yazmayı uygun buldum.
ET. od/oda türemesi ile YT. erk/erke türetimleri de addan ad türeten a/e ekinin öbür örnekleridir.
Gerçekte çok işlevli bir ek olan bu ek; berk/berke türemesinde olduğu gibi niteçten de adlar türetmektedir. Bununla da kalmayıp 'türemek,kınamak, dilemek' sözcüklerinde olduğu gibi addan eylemlik de türettiği gibi, 'ağa, kayra, sığa' sözcüklerinde olduğu gibi eylemlikten ad da türetmektedir.
Ayrıca, tek/teke türemesi de göz önüne alındığında, niteçten ad türettiği de görülmektedir.
Sevgi ve saygılarımla esenlikler.


En son bensay tarafından Pts Eyl19, 2005 12:21 tarihinde değiştirildi, toplamda 1 kere değiştirildi.

_________________
www.gelgelturkce.blogcu.com
Kullanıcı kimliğini gösterbensay tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
Şifre
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 08 Eyl 2005
Bildiriler: 2333
Şehir: Almanya
Alıntıyla Cevap Gönder
Kanımca, şifrenin mutlak sayısal olması gerekmez. Bu harf veya harflerle de olabilir. Bu nedenle 'gizlilik' içeren öneriler daha da uygun olur.

Örneğin: (Hani nasıl, gözlenti, izlenti, söylenti vs. diyorsak)
şifre > gizemti
şifreli> gizemtili
şifre koymak> gizemti vermek
şifre çözmek > gizemti çözmek



Selamlar


En son Kederli tarafından Cum Eyl09, 2005 16:02 tarihinde değiştirildi, toplamda 1 kere değiştirildi.
Kullanıcı kimliğini gösterKederli tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 15 Hzr 2005
Bildiriler: 549
Şehir: Ystanbul
Alıntıyla Cevap Gönder
Neden olmasın, ileride düzenlenecek bir sormacada bu sözcüğe de yer veririz.
Sevgi ve saygılarımla.

_________________
www.gelgelturkce.blogcu.com
Kullanıcı kimliğini gösterbensay tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 15 Hzr 2005
Bildiriler: 549
Şehir: Ystanbul
Alıntıyla Cevap Gönder
Sayyn Melan,
Biz kendimiz sormaca açamyyor muyuz?
Saygylarymla.

_________________
www.gelgelturkce.blogcu.com
Kullanıcı kimliğini gösterbensay tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
Site Sorumlusu

Kayıt: 29 Ekm 2004
Bildiriler: 1514
Şehir: Frankfurt
Alıntıyla Cevap Gönder
Elbette açıyoruz. Daha doğrusu açıyorduk. Ama bir ara daha ilk bildiri ile sormacalar açılmaya başlandı. Bu nedenle durdurdum. Bildiriler sağlam bir yapı oluşturmaya başlayınca, öneriler sıralandıkça sormacayı açmak daha yararlı oluyor. Aksi halde kısır bir döngüye saplanıyoruz.

Saygılarımla.

NOT: İsterseniz yine serbest bırakabilirim. Bu konudaki görüşlerinizi belirtirseniz sevinirim.
Kullanıcı kimliğini gösterTahsin MELAN tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 15 Hzr 2005
Bildiriler: 549
Şehir: Ystanbul
Alıntıyla Cevap Gönder
Sayın Melan,
Haklısınız, sormacaların sistem yöneticisi aracılığıyla tek elden yapılmasında yarar var.
Saygılarımla.

_________________
www.gelgelturkce.blogcu.com
Kullanıcı kimliğini gösterbensay tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönderE-mek gönderKullanıcının web sitesini ziyaret et
Türk Dili Sevdalısı

Kayıt: 15 Ekm 2004
Bildiriler: 331
Şehir: Bursa
Alıntıyla Cevap Gönder
De?erli gönülda?ym Tahsi Bey merhaba. www.sinanoglu.net 'in tarty?ma ortamynda kar?ylyk bulunacak sözcük önerileri için ayry bir ba?lyk var. Biz de böyle bir ba?lyk açarsak arkada?larymyz sormaca için önerilerini tek tek yazarlar, siz de buna göre bir düzenleme yaparsynyz. Sizce de uygun mu?

_________________
Türkçem, benim ses bayrağım.
Kullanıcı kimliğini gösterOzan Aydin tarafından gönderilen tüm bildirileri bulÖzel bildiri gönder
'Şifre'ye Öneri
Bu yazışma ortamında yeni konular açamazsınız
Bu yazışma ortamında bildirilere cevap veremezsiniz
Bu yazışma ortamında bildirileri değiştiremezsiniz
Bu yazışma ortamında bildirileri silemezsiniz
Bu yazışma ortamında anketlerde oy kullanamazsınız
Tüm saatler GMT +2 Saat  
1. sayfa (Toplam 4 sayfa)  

  
  
 Cevap Gönder  
Yeni Sayfa 2