|
Prof. Dr. Hamza ZÜLFİKAR
ÖZ GEÇMİŞİ
1941'de Bitlis'te doğan
Hamza Zülfikar, Bitlis'in yerlisi olup bu ilin eski ve köklü bir ailesi olan
Zülfikarlar’dandır.
ÖĞRENİMİ
İlk ve orta öğrenimini Bitlis'te
tamamladı. 1958'de Bitlis Lisesinden mezun oldu. 1959-1960 öğretim yılında
Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesinin Türk Dili ve Edebiyatı Bölümüne kaydoldu.
XV. yüzyılda yazılmış Kısasü'l-Enbiya adlı yazmanın bir bölümünün
dil özelliklerini bitirme tezi olarak hazırladı. 1964'te bu Fakülteden mezun
oldu. Türk Dil Kurumunun açmış olduğu memurluk sınavını kazandı ve burada
bir yıl çalıştıktan sonra Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesinin Türk Dili ve
Edebiyatı Bölümünde açılan asistanlık sınavında başarılı görüldü. Bu göreve
1965 yılında atandı. “Pekiyi” notu ile derecelenen Çağatayca Bir
Kur'an Tefsiri adlı doktora teziyle 14.12.1970 tarihinde "edebiyat
doktoru" unvanını aldı. Türkiye Türkçesinde Ses Yansımalı Kelimeler
I. c: İnceleme, VI-282 s., II. c.: Sözlük, X-320 s. adlı doçentlik tezini
hazırlayarak sınava girdi. Doçentlik sınavının bütün aşamalarını başararak
28.4.1982 tarihinde “pekiyi” dereceyle doçent oldu. 01.12.1988 tarihinde
yayınları ve bililmsel çalışmaları yeterli bulunarak Yeni Türk Dili Ana
Bilim Dalının profesörlük kadrosuna atandı.
ASKERLİK
16 aylık askerlik görevini Ekim 1971 -
Ocak 1973 tarihleri arasında Sarıkamış'ta yerine getirdikten sonra
Fakültedeki işine geri döndü.
YURT İÇİ GÖREVLERİ
Fakültedeki asistanlık görevinin
yanında Ankara Üniversitesine bağlı Türkçe Kursunda yabancı uyruklu
öğrencilere ders verdi.
1750 sayılı Kanun'un 46. maddesi
uyarınca 1976-1977 öğretim yılında bir yıl süreyle Fırat Üniversitesinde
görev yaptı.
Fakültedeki öğretim faaliyetinin yanında 1980
yılından itibaren Türk Ansiklopedisi’ nin yayımlanmasında
Başredaktör Yardımcısı olarak çalıştı. Millî Eğitim Bakanlığının çıkardığı
bu ansiklopedinin tamamlanıp ortaya konmasında yardımcı oldu.
2547 Sayılı Kanunun 40. maddesi uyarınca l982
yılında Yüzüncü Yıl Üniversitesinde gönüllü kurucu öğretim üyesi olarak
görev aldı ve haftada 10 saat ders verdi .Ayrıca Van'daki Eğitim Yüksek
Okulunun Müdürlüğünü de yürüttü. Kanunun öngördüğü süre içinde Yüzüncü Yıl
Üniversitesindeki görevini tamamlayarak Ankara Üniversitesine döndü.
10.10.1983'ten 05.10.1989'a kadar 6 yıl süreyle
Rektörlüğe bağlı bulunan Türk Dili Bölümü Başkanlığını yaptı.
Eskişehir'de bulunan Anadolu
Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesinin Türkçe ders kitabını hazırlamakla
görevlendirildi. Prof. Dr. Hasan Eren ile birlikte bu fakülte için Türk Dili
ders kitabını hazırladı.
Yüksek Öğretim Kurulunca hazırlatılan Türk
Dili ve Kompozisyon Bilgileri adlı ders kitabına Cümle Bilgisi
bölümünü yazdı.
1983 yılında atanmış olduğu Yeni Türk
Dili Ana Bilim Dalı Başkanlığını hâlen devam ettirmektedir. Bu ana bilim
dalının öğretim üyesi olarak lisans, yüksek lisans ve doktora derslerini
vermektedir. Bunun yanı sıra öğrencilere lisans, yüksek lisans ve doktora
tezleri yaptırmaktadır.
Bugüne kadar 15 öğrencinin yüksek
lisans, 10 öğrencinin doktora tezini yönetti. Hâlen 3 öğrencinin yüksek
lisans, 6 öğrencinin doktora tezini yönetmektedir. Biri Türkmenistanlı, biri
Bosnalı ve biri de Arnavut olan üç yabancı öğrencinin doktora tezlerini
yönetti. Bu kişiler ülkelerindeki üniversitelerinde görev aldılar.
11.05.1992 tarihinde Dil ve
Tarih-Coğrafya Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Başkanlığına atandı.
Bu görevi üç yıl sürdü.
Türk Dil Kurumunun aslî üyesi olarak bu
Kurumda birçok yayının ortaya konmasında görev aldı. İmlâ Kılavuzu
çalışmalarına katıldı. Kılavuzun 1996 ve 2000 baskılarının hazırlanmasına
katıldı. Türkçe Sözlük 'ün 1988 yılı baskısını Prof. Dr. Hasan Eren,
Prof. Dr. Nevzat Gözaydın, Prof. Dr. İsmail Parlatır ve Prof. Dr. Talat
Tekin ile birlikte yayıma hazırladı. Ardından okullar için plânlanan Okul
Sözlüğü'nü Prof. Dr. İsmail Parlatır ve Prof. Dr. Nevzat Gözaydın ile
birlikte yayımladı. Bu arada Türkçe Sözlük’ün yeni baskısının hazırlanmasına
katıldı ve sözlük, 1998 yılında yayımlandı. Türkçe Sözlük’ün kelime
sayısı yapılan katkılarla 75 bine madde başına ulaştırdı. Taramalar devam
etmektedir. Son taramalarla kelime sayısı 80 binin üzerine çıkmıştır.
Hamza Zülfikar, Türk Dil Kurumu Terim
Bilim ve Uygulama Kolu Başkanlığını yürütmüştür. Burada İmlâ Kılavuzu,
Kısaltmalar ve çeşitli terim sözlükleri üzerinde çalışmıştır.
7 yıl boyunca Türk Dil Kurumu Başkan
Yardımcılığı görevini de yürütmüş, kısa bir sürü de Türk Dil Kurumu
Başkanlığın vekâleten yürütmüştür. Bu görevin yanı sıra Devletin çeşitli
birimlerindeki üst düzey toplantılara Türk Dil Kurumu temsilcisi olarak
katılmıştır.
4000 devlet memuruna yazışma, imlâ,
Türkçe kursları vermiştir.
Adana, Kilis, İzmir, Van, Bitlis,
Bayburt, Balıkesir, Konya, Karaman, Ankara, Çorum, Malatya gibi illerde
alanı ile ilgili çeşitli konferanslar verdi. Bu illerdeki Türk Dili ve
Edebiyatı öğretmenlerine dilde ve imlâdaki gelişmelerle ilgili bilgi
aktardı, onların sordukları soruları cevaplandırdı.
Hamza Zülfikar 2001 yılında Türk Dil
Kurumundaki bütün görevlerinden istifa edip ayrılmış, şimdi ise yalnızca
Türk Dil Kurumunun bilim kurullarının toplantılarına katılmaktadır.
12 Eylül 1980 tarihinden sonra, henüz
tamamlanamamış ve yarım kalmış Türk Ansiklopedisi ele
alınmıştı. Kurulan yeni yayın heyeti içinde H. Zülfikar da
görevlendirilmişti. Burada Redaktörlük ve Başredaktör Yardımcılığı yaptığı
1981-1983 yıllarında bu görev yanında, Türk Ansiklopedisi'nde Ünlü (266.fask.),
Ünsüz (266.fask.), Ünlü uyumları (266.fask.), Ünsüz uyumu (266.fask.) gibi
alanıyla ilgili bazı maddeler yazdı.
ÜYE OLDUĞU KURULUŞLAR
Türkiye İlim ve Edebiyat Eserleri Sahipleri
Meslek Birliği (İLESAM) üyesi.
Türk Dil Kurumu Asli Üyesi
Bitlis Eğitim ve Tanıtma Vakfı kurucu üyesi
YURT DIŞI GÖREVLER
1975'te Universty of
California'nın davetlisi olarak 10 ay süreyle Amerika Birleşik Devletleri'ne
gitti ve adı geçen üniversitede Türkçe dersleri verdi. Bu arada Amerikan
kütüphanelerinde alanıyla ilgili araştırmalar yaptı.
1985-1986 ders yılının ilk yarısında, Hollanda
Hükûmetinin davetlisi olarak bu ülkeye gitti. Nuts Akademisinde 4 ay süreyle
Türk Dili dersleri verdi ve bu bölümün programlarının oluşturulmasına katkı
sağladı. Ders notlarını hazırladı. Bu arada Hollanda'daki okul çağı
çocukları için hazırlatılmış olan kitapları inceleyerek bir rapor düzenledi
ve oradaki Eğitim Bakanlığına sundu.
2-10 Haziran 1991 tarihleri
arasında görevli olarak Arnavutluk Tiran Üniversitesini ziyaret etti. Burada
Şemsettin Sami üzerine bir konferans verdi.
19-27 Temmuz 1992 tarihinde
Dışişleri Bakanlığı kanalıyla Özbekistan'a gitti. Bu süre içinde Bilâl
Şimşir ve Prof. Dr. Sema Barutçu ile birlikte bu ülkedeki yeni harflere
geçme çalışmalarına bağlı olarak Türkiye'deki tecrübelerden kendilerine
bilgi aktardı.
1998'de Kırgızistan'daki
Manas etkinliklerine katıldı.
1999'da Azerbaycan'da Dede
Korkut etkinliklerine katıldı.
İran'daki Türk büyük
elçisinin düzenlediği Yunus Emre Sempozyumu'na Prof. Dr. İsmail Ünver ile
birlikte katıldı ve bir konuşma yaptı.
YAYINLARI
KİTAPLAR
Hamza Zülfikar, Yabancılar İçin Türkçe
Dilbilgisi, Ankara Üniversitesi Türkçe Kursu Yayınları: IV Ankara 1969 (
Genişletilmiş 2. baskı 1976, 3. baskı 1980 )
Dr. Hamza Zülfikar, Yüksek Öğretimde Türkçe
Yazım ve Anlatım, Ankara 1974 ( 2.
baskı 1981, 3. baskı 1983, 4. baskı 1985 )
Dr. Hamza Zülfikar, Türkçede Ses Yansımalı
Kelimeler Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Türk
Dİli ve Edebiyatı Bölümü, 1. cilt: inceleme 4+272 s.; 2. cilt: Sözlük X+327
s. 1980 (Türk Dil Kurumu yayınları içinde yayımlanmıştır.)
Prof. Dr. Hasan Eren, Doç. Dr. Hamza Zülfikar,
Anayasa Sözlüğü, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, Türk Dil
Kurumu Yayınları: 519, Ankara 1985
Prof. Dr. Hasan Eren (İlk iki ünite), Doç. Dr.
Hamza Zülfikar (Dört ünite), Editör: Y. Doç. Dr. Turhan Baraz, Türk Dili
II, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayınları No: 81, Ankara
1987
Prof. Dr. Hasan Eren (İlk iki ünite), Doç. Dr.
Hamza Zülfikar (Altı ünite), Editör: Y. Doç. Dr. Turhan Baraz, Türk Dili
I, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayınları No: 111, Ankara
1987
Prof. Dr. Hasan Eren, Doç. Dr. Nevzat Gözaydın,
Doç. Dr. İsmail Parlatır, Prof. Dr. Talat Tekin, Doç. Dr. Hamza Zülfikar,
Türkçe Sözlük, 1. c. A-J, XXXVII+745 s.; 2. c. K-Z, 749-1679 s., Atatürk
Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, Türk Dil Kurumu yayını, , Ankara 1988
Prof. Dr. İsmail Parlatır, Prof. Dr. Hamza
Zülfikar, Prof.Dr. Nevzat Gözaydın, Okul Sözlüğü,Atatürk Kültür Dil
ve Tarih Yüksek Kurumu, Türk Dil Kurumu yayını, Ankara 1994
Doç.Dr. Hamza Zülfikar, Bitlis-Muş
Yörelerinde Halk Kültürü, Atatürk ve Kuvayımilliye Hareketleri,
Kemalist Birliği yayını, No: 15, Ankara, 1992.
Prof. Dr. Zeynep Korkmaz, Prof. Dr. Mehmet
Akalın, Prof. Dr. Ahmet B. Ercilasun, Prof. Dr. Tuncer Gülensoy, Prof. Dr.
Hamza Zülfikar, Prof. Dr. İsmail Parlatır, Pro.Dr. Dr. Necat Birinci,
Türk Dili ve Kompozisyon Bilgileri, Yükseköğretim Kurulu yayını, Ankara,
1990.
Prof. Dr. Hamza Zülfikar, Terim Sorunları ve
Terim Yapma Yolları, Türk Dil Kurumu yayını, Ankara, 1991.
Prof.Dr. Hamza Zülfikar, Devlet Memurları
İçin Ders Notları ( İmlâ, telâffuz,Yazışma) (Baskıda)
Prof.Dr. Hamza Zülfikar , Terim Sözlükleri
Bibliyografyası (Baskıda)
MAKALELER
Hamza Zülfikar, "Müştak Baba", Hisar Ağustos
(1967)
Hamza Zülfikar, "Karamanoğlu Mehmet Beg", Türk
Dili, 202 (1968) 407-410
Hamza Zülfikar, "Abdullah Tukay (1886-1913)",
Türk Kültürü, 66 (1967)
Hamza Zülfikar, "Bitlis Halk Ağzından Derlenmiş
Atasözleri, Alkış Kargış ve Bilmeceler" Türkoloji Dergisi, III / 1 1968
Dr. Hamza Zülfikar, "Ahmet Yesevî'den
Hikmetler", Türk Kültürü, 124 (1973) Ankara, 208-212. s.
Dr. Hamza Zülfikar, "Cumhuriyet Döneminde
Yurdumuzda Yapılan Türk Dili İle İlgili Kaynak Metinleri, Cumhuriyetin 50.
Yıldönümü Anma Kitabı, 1974, 171-199. s
_______ , "Çağatayca Bir Kuran Tefsiri",
Türkoloji Dergisi, VI. c. 1 (1974), 153-195. s.
_______ , "Van Gölü Çevresi Ağızlarının
Özellikleri", Ömer Asım Aksoy Armağanı, (1978), 297-317. s.
________ , "Cümle Yapılarından Bir Örnek", Türk
Dili, 398 (1985), 96-98. s.
________ , "Terimleri Açısından Teknik Dil",
Türk Dili, 404 (1985), 60-64. s.
________ , "Atatürk, Muş ve Bitlis'in Geri
Alınması", Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu yayını, Ankara, 1985.
________ , "Atatürk ve Gambos Dağı", Türk
Dili, 407 (1985), 312-314. s.
_______ , "Mehmet Akif Ersoy'un Şiir Dili
Üzerine", Türk Dili, 420 (1986), 512-520. s.
________ , "Mehmet Akif'in Şiirinde Söz
Varlığı", Ölümünün 50. Yılında Mehmet Akif Ersoy' u Anma Kitabı, Ankara
Üniversitesi Rektörlüğü Yayınları, 75-82. s. Ankara, 987
________ , "Kadın, Hanım ve Benzeri Adlar
Üzerine", Türk Dili, Ekim (1987).
_________, "70 Yıl Sonra Doğu'da Savaş
Alanları", Bitlis Eğitim ve Tanıtma Vakfı Dergisi, (1988), 26-34. s.
________, "Günümüz Spor Terimlerine Bir Bakış",
Türk Dili Sayı 436, 207-211 s., 1988
_______ , "Ata Sözü Terimi, Kaynağı ve İmlâsı",
Türk Dili, Sayı 438, 321-328 s., 1988
________ , "İsa Savaş Spor Sözlüğü, Terimler ve
Açıklamaları", Türk Dili, Sayı 453, 166-168. s., 1989.
__________, "Yeni Bir Dil Bilgisi Terimleri
Sözlüğü Dolayısıyla", Türk Dili, Sayı 459, 61-93 s., 1990
_________ ,, "Eş Anlamlılık ve Ziya Gökalp'in
Eş Anlamlılık İle İlgili Düşünceleri", Türk Dili, Sayı 463, 1-7 s., TDK.,
1990
__________ , "Kültür Bakanlığınca Yapılan I.
Türk Dili Kurultayı", Türk Dili, Sayı 466, TDK., 1990
_________ , "Hamza Eroğlu, Türk İnkılâp Tarihi,
Yeniden Düzenlenmiş ve Genişletilmiş Yeni Baskı" 587 s. (Tanıtma) Ankara
1990. Türk Dili, Sayı 467, TDK., 1990
__________, "Günümüz Türkçesinden Bir Kesit",
Millî Kültür, 38-40 s., 75 (1990)
_________ , "Arap Harflerinden Yeni Türk
Harflerine" (Dil ve Alfabe Üzerine Görüşler adlı kitaptan), Ankara 1991
________ , “İmlâmızın Geçirdiği Evrelerden
Örnekler” Türk Dili sayı 470,65-76 s. Türk Dil Kurumu l991
__________ , “Konuşlandırmak Sözü Üzerine” Türk
Dili ,sayı 474,334-335, 1991
________ , “Bankacılık Terimleri Üzerine” Türk
Dili sayı 483, 815-821 s.,1992
________ , "Değerlendirmeler-Mustafa Acar
Sosyal Bilimler Sözlüğü" Türk Dili, Sayı 485, 965-968 s., 1992
_________ , "Türk Dili Kurultayı", Türk Dili,
Sayı 486, 1030-1037 s., 1992
_________ , "Türk Dil Kurumu Uluslararası Türk
Dili Kurultayı" 28.9-02.10.1992 (Haber)
_________ , "Doğu Anadolu Ağızlarında Zaman
Kavramı Taşıyan -ıp / -ı Eki", Türkoloji Dergisi, X. C., Sayı 1,
113-115, Ankara 1992
_________ , Özbekistan'da Lâtin Harflerine
Geçiş Süreci", Türk Dili, Sayı 489, Eylül 1992
____________ , Prof. Dr. Ali Şafak, Hukuk ve
Emniyet Terimleri Sözlüğü", Ankara 1992 (Tanıtma).67- 71.s.
________ , "Faruk Sönmezoğlu, Y. Gökalp Yıldız,
Dr. Ülke Arıboğan, Beril Dedeoğlu, Uluslararası İlişkiler Sözlüğü", İstanbul
1992 (Tanıtma).
_________ , "Dr. Hasan Akay, İslamî Terimler
Sözlüğü", Türk Dili, Sayı 493, 63-66 s, 1993 (Tanıtma)
_________ , "Türk Cumhuriyetlerinde Lâtin
Harfleri ve Yayımlanan Kitaplardan Örnekler", Türk Dili, Sayı 500,
134-154 s., 1993
________, "Terimleri Açısından Askerlik
Mesleği", Askerî Tarih Bülteni Sayı 34, Şubat 1993
__________ , "Aziz Çalışlar-Tiyatro Kavramları
Sözlüğü", Türk Dili, 501. sayı, 417-419 s., 1993 (Tanıtma)
________ , "Atatürk ve Harf İnkılâbı İçinde
Tekirdağ'ın Yeri", Türk Dili, 503 sayı, 508-512 s., 1993
_________ , "Tekirdağ'da Harf İnkılâbının 65.
Yıl Dönümü Kutlamaları", Türk Dili, Sayı 503, 552-554 s, 1993
________ , "Prof. Dr. Hasan Tahsin Banguoğlu ve
Türkçecilik Akımı İçindeki Yeri", Türkoloji Dergisi, C.XI S. 1-36
s., Ankara 1993
________ , "Faks", Türk Dili, Sayı 511,
57-58 s., 1994
________ Gözlem Altına Almak Sözü Üzerine,
Türk Dili, Sayı 512, 123-124. s., 1994.
_______ , "Bir Yazım Kılavuzu Dolayısıyla",
Türk Dili, Sayı 514, 303-305 s., 1994
________, "İmlâ ve Terim Birliği", Türk Dili,
Sayı 515, 424-428 s., 1994
_______ , "Okul Sözlüğü'nün Eleştirisi
Üzerine", Türk Dili, Sayı 517, 20-24.s., 1995.
_________ , "Doğu Kökenli Kelimelerin Son
Hecelerindeki Uzun Ünlülerin Kısalması", Türk Dili, Sayı 521,
435-448 s., 1995.
___________ , "Girişik Cümle Sorunu", Türk
Dili, Sayı 522, 643-648 s., 1995.
_______ , "Takısız Ad Tamlaması Sorunu",
Türk Dili, Sayı 523, 781-789 s., 1995.
________ , "Bainbridge, M., Dünyada Türkler (Çev.Mehmet
Harmancı) Say Yayınları, İstanbul 1995", Türk Dili, Sayı 524, 948-951 s.,
1995. (Tanıtma).
__________ , ""Bişkek'te Uluslararası Manas
1000 Kutlamaları", Türk Dili, Sayı 526, 1077-1083 s., 1995.
__________ , "Türk Dil Kurumunca Önerilen
Karşılıklarla İlgili Görüşler", Türk Dili, Sayı 528, 1292-1294 s.,
1995.
_________ , "Dilde Yozlaşma I" Türk Dili,
Sayı 529, 3.-5. s., 1996
_________ , "Çağdaş Irak Türkmen Şiiri",
Türk Dili, Sayı 531, 727.-773. s., 1996.
_________ , "Doğu Kökenli Kelimelerin İlk
Hecelerindeki Uzun Ünlülerin Kısalması", Türk Dili, Sayı 532 1996
__________, “Yabancı Kökenli Kelimelerde Uzun
Ünlü Aşınması veya Oluşması”, Türk Kültürü Araştırmaları Hrof.Dr. Z. Korkmaz
Armağanı XXXII.c. 1-2 Ankara 196
_________ , "Doğu Kökenli Kelimelerde Kalın K
Sesinden Kaynaklanan Söyleyiş Sorunları", Türk Dili, Sayı 534,
1267.-1273. s., 1996.
_________ , "Yer ve Millet Adlarına Dayanan
Sözlerin Leksik Değerleri", Türk Dili, 277. - 279. s. 1996.
_________ , Hocam Prof. Dr. Vecihe Hatiboğlu,
Türk Dili, Sayı 541, 104-110. s., 1997.
_________ , "Ömer Seyfettin Kültür-Sanat
Haftası İstanbul ve Gönen'de Yapıldı", Türk Dili, Sayı 544, 444.s.
1997.
________ , "Karaman'da "Tarih Boyunca Türk Dili
Bilgi Şöleni Yapıldı", Türk Dili, Sayı 546, 620. s. 1997.
________ , "Dil Bayramı Bilkent Üniversitesinde
Kutlandı", Türk Dili, Sayı 551, 475.s.1997.
___________ , "Türkiye Bilişim Derneğinin Örnek
Davranışı", Türk Dili, Sayı 552, 573. s., 1997.
_________ , "İbadet Dili Olarak Türkçe ve
Atatürk'ün Bu Konudaki Düşünceleri", Türk Dili, Sayı 555, 179.
s. 1998.
___________ , Saraybosna (Sarayevo)da Çıkmış En
Eski Türkçe Gazete, Türk Dili, Sayı 564, 466-472. s., 1998.
_________ , Türk Cumhuriyetleriyle Kurulması
Beklenen Ortak Dil Üzerine II, Türk Dili, Sayı 567, 179-183.
s., 1999.
__________ ,”,Abidinpaşa, teoriken, âşık
olmak, ekonomik , mekanik , takdir,bayi,gazete bayii, döndürmek
Üzerine”, Doğru Yazalım Doğru Okuyalım Türk Dili, Sayı 571, 589-593.
s. 1999.
__________ , ", dekan, ikametgâh ,fonetik,
çocuk ayakkabısı,İngilizce, baz almak, çoğun üzerine” Doğru Yazalım
Doğru Konuşalım, Türk Dili, Sayı 572, 703-708 s. 1999.
________ , "sür’at, tel’in, mer’i, viyadük,
parka, Gökçek’i, Özkök’ün, Kur’anıkerim,standart,etüt, metot üzerine
Doğru Yazalım Doğru Konuşalım, Türk Dili, Sayı 573, 750-753. s. 1999.
_______ , " Osmanlı Türkçesi, gelenek,
keyif almak, kulüp, lüks üzerine” Doğru Yazalım Doğru Konuşalım ,
Türk Dili, Sayı 574, 856-859. s. 1999.
________ , " olay, esnaf, enkaz, evlât,
milenyum, batı, hak (hakk) etmek, hak etmek, stiker, belgegeçer,
emrivaki, eski, depremzede, üzerine” Doğru Yazalım Doğru Konuşalım
Türk Dili, Sayı 575, 962-964. s. 1999.
________ , " gerçekçilik,gelecekçilik,
varoluşçuluk, simgecilik, sizinki can da, oldu mu, kokainden dövdüm,
advantage card üzerine^” Doğru Yazalım Doğru Konuşalım , Türk
Dili, Sayı 576, 1033-1035. s. 1999.
_________ , " depremsel, evsel, bağlam, y
ünsüzünün etkisi, kebap satıcılarının esesleri içerdeki delegelerden
daha canlı üzerine", Doğru Yazalım Doğru Konuşalım Türk Dili,
Sayı 577, 28-30. s. 2000.
_________ , " teen-age,jenerasyon, geçmiş,
mazi, tane, ayrıca, emektar, gidişat, çaydanlık, verimkâr, sürmedan,
iğnedan, defa,kere, kez, kata üzerine”, Doğru Yazalım Doğru
Konuşalım , Türk Dili, Sayı 578, 117-120. s. 2000.
________ , " Operasyon, kânun, kâgir, sükût,
Bakû, prensip üzerine”, Doğru Yazalım Doğru Konuşalım , Türk Dili,
Sayı 579, 219-221. s. 2000.
_________ , " mail olmak, eksik olmayın,
başımla beraber,sefalar getirdin,üstüme iyilik sağlık, yarım ağız, kol
salmak, Lân Memet, Bir kere sürçen atın başı kesilmez üzerine”,
Doğru Yazalım Doğru Konuşalım , Türk Dili, Sayı 580, 315-317. s.
2000.
________ , " Game over, out of order, outlet,
erkek takımı, hazır giyim, hazır giyimci, kişi üzerine”, Doğru
Yazalım Doğru Konuşalım , Türk Dili, Sayı 581, 415-417. s. 2000.
__________ , " Peremeci, peremecilik, duayen,
iade etmek, işte, abi yaa, inanılmaz, inanmıyorum, cep to cep
üzerine”, Doğru Yazalım Doğru Konuşalım , Türk Dili, Sayı 582,
499-503. s. 2000.
________ , " Alfabe, M.Ö., M.S., yoğun,
Türkiye Devleti ,ajansa düşmek, affedersiniz, ne içersiniz, hazır kahve,
super soft üzerine Doğru Yazalım Doğru Konuşalım , Türk Dili,
Sayı 583, 33-37. s. 2000.
____________ , " Mutluyuz, son kararım,
azıcık, çıkartma yapmak, orijinli, orijinal, orijinalite
üzerine”, Doğru Yazalım Doğru Konuşalım , Türk Dili, Sayı 584,
132-133. s. 2000.
_________ , " Hane,ev, gerçekleştirmek,
olumlu tepki üzerine”, Doğru Yazalım Doğru Konuşalım , Türk Dili,
Sayı 585, 233-238. s. 2000.
___________, " Sanat, aktivasyona geçmek,
veyâ, rating, LPG, ISBN üzerine”, Doğru Yazalım Doğru Konuşalım ,
Türk Dili, Sayı 586, 349-352. s. 2000.
_________ , " Jurnal, sutyen, eyalet, an
üzerine”, Doğru Yazalım Doğru Konuşalım , Türk Dili, Sayı 587,
462-465. s. 2000.
_________ , " On Kasım, umut etmek, etki
etmek, salona teşrifleri üzerine”, Doğru Yazalım Doğru Konuşalım ,
Türk Dili, Sayı 588, 596-599.s., 2000.
________ , " Millet, yaşamsal hayat,
bilgilendirme toplantısı, motive etmek, motivasyon, kale gibi, müthiş (
acayip,korkunç ) güzel, fena hâlde üzerine”, Doğru
Yazalım Doğru Konuşalım , Türk Dili, Sayı 589, s.16-20, 2001.
_________ , " Şimdilerde, sayın, bay,
hafızada derin izler bırakmak, caza evi, operasyon,kişi adlarının sonunda
d/t ve t/d üzerine”, Doğru Yazalım Doğru Konuşalım , Türk Dili,
Sayı 590, 164-168. s. 2001
.
_________ , " Diaspora üzerine”, Doğru
Yazalım Doğru Konuşalım , Türk Dili, Sayı 591, 2001.
________ , " Tekrardan aramak, emlâk,
yayıntı, şayia, asitane, üstesinden gelmek, muhterem
üzerine”, Doğru Yazalım Doğru Konuşalım , Türk Dili, Sayı 592,
405-407.s., 2001.
_________, "Mustafa Kemal Atatürk ve Türk
Dili", Türk Dili, Sayı 592, 379-383.s., 2001.
_________ , "Beyefendi, hanımefendi, sürü,
bayan, teşriflerini, öğretim görevlisi, öğretim üyesi, hakketmek, hak etmek,
ip ucu, diz siperi, baş sipeni, zeminlik üzerine”, Doğru Yazalım
Doğru Konuşalım", Türk Dili, Sayı 593, 542-546 s. 2001.
_________ , “Söz, tıpkıçekim, cür’et, cüz’i,
mes’ul, meş’um üzerine” Doğru Yazalım Doğru Konuşalım , Türk
Dili, sayı 594, 640-645.s. 2001.
__________ , “Türkçenin İçinde Bulunduğu
Sorunlardan Bazı Örnekler” Türk Yurdu Şubat – Mart 2001 , 21.c.
sayı l62-l63
_________, ” Söz, tıpkıçekim, cür’et, mes’ul,
meş’um üzerine” Doğru Yazalım Doğru Konuşalım, Türk Dili,
594.sayı, 640-645.s. 2001
________ , “Pakistan, hous party, brunch,
%18’ler, %2’ler, aşağılık kompleksine düşmek, antibatı. Kâbil
üzerine”,Türk Dili
_________ , “Kasım, kasımpatı,KKTC, hibe
Faik, Sait, kasım, Vak’a üzerine”, Türk Dili, Doğru
Yazalım Doğru Konuşalım, 600.s. Aralık 2001
_______ ,”Atatürk, Türkçe Eğitim ve
Cumhuriyetin Temelleri”, Yabancı Dilde Eğitim
.Sempozyum Bildirileri. Tartışmalar, Türk
Yurdu yayınları 2001 Ankara 29-38.s.
_________ , “Depresyon, global,
globalleşmek, küreseleşmek, globalizm, kontör, trıaş, kılavuz, bilim insanı,
bilim kadını, bilim adamı üzerine”, Doğru Yazılım Doğru Konuşalım,
Türk Dili, 601,sayı,Ocak 2002
______ , “Kalın "K" Ünsüzünün Okunuşundan
Kaynaklanan Sorunlar”, Kütür Bakanlığı, Türkçenin Dünü, Bugünü, Yarını
Uluslararası Bilgi Şöleni- Bildiriler, 7 – 8 Ocak 2002, Ankara, 295-304.
_______ , “İdrak, apostrof, Beyşehir, Nutuk,
failimeçhul üzerine”, Doğru Yazalım Doğru Konuşalım, Türk Dili,
602.sayı Şubat 2002
________ , “Hocam Prof. Dr. Vecihe Hatiboğlu”,
Türkloji Dergisi XIV.c. 2002
________ ,
“Prof. Dr. Zeynep Korkmaz’ın Öz Geçmişi” Prof. Dr. Zeynep Korkmaz
Armağanı, Türk Dil Kurumu yayını (baskıda)
__________ , “Sözlü ve Yazılı Basının Türkçe
Karşısındaki Tutumu” Kardelen 4. yıl, 4.sayı, Ocak 2002
________ , “Miyop, -acak ( -ecek ) , ne,
anchonman Üzerine” Doğru Yazalım Doğru Konuşalım, Türk Dili ,
603.s. Mart 2002
________ , “ Yer alan, hazır giyim, mal,
maliye, tebrik etmek, takdir etmek, irsaliye, yayalık, trotuvar
üzerine”, Doğru Yazalım Doğru Konuşalım, Türk Dili , 604.s. Nisan
2002
________ , "Meslek Mensuplarının Adlarından
Yapılmış Yer Adları", Prof.Dr. Sadık Tural Armağanı, Ankara 2002, 81-86 s.
________ , “Türk Basın Dili ve Sorunları”,
Türkbilig Türkoloji Araştırmaları, 2002/3 (Nisan 2002), 245-250. s.
___________ , “Açış Konuşması, açılış,
altını çizmek, telekonferans, bakış atmak üzerine”,Doru Yazalım Doğru
Konuşalım, Türk Dili , 605.s. Mayıs 2002
___________ , “Tartı almak, büyüme eğrisi,
meymenetli, meymenetsiz, ıtır, manşet, sürmanşet üzerine” Doğru Yazalım
Doğru Konuşalım, Türk Dili, 606.sayı, Haziran 2002
__________, “Türk Terimcilik Tarihi İçinde
Peyami Sefa”, Doğru Yazalım Doğru Konuşalım, Türk Dili, 607.sayı.
Temmuz 2002
_________ ,”Etmek, olmak, eylemek, kılmak
yardımcı fiilleri ve hoca üzerine”,Doğru Yazalım Doğru Konuşalım,
Türk Dili 607. sayı, Temmuz 2002
________ , “Small, medium, large, extra
large, hizmet geçmek, kendine zaman ayırmak, Türkçeyi katletmek
üzerine”Doğru Yazalım Doğru Konuşalım, Türk Dili 608. Sayı, Ağustos
2002
_______ , “Oto-, mobil, mobilize, gaza
gelmek, modernite, dilsel üzerine”,Doğru Yazalım Doğru Konuşalım,
Türk Dili, 609.sayı, Eylül 2002
________ , “SSK’liye, TÜBİTAK’ın, ıslak
mendil, kolonyalı mendil, sırındıraç, yonacak üzerine”Doğru Yazalım
Doğru Konuşalım, Türk Dili, 610. sayı Ekim 2002
________ , “Çörbilim, stok, blok, adrese
teslim, Azerî, Azerbaycan, dikkatleriniz için teşekkür, hanımlar ve beyler
üzerine” Doğru Yazalım Doğru Konuşalım, Türk Dili, 611. sayı, Kasım
2002
_______ , “Of road, olasılık, yemekçilik
üzerine”Doğru Yazalım Doğru Konuşalım, Türk Dili, 612. sayı Aralık
2002
_________ , “Çeşmigül, yavaş çekim, sörf
yapmak, acil eylem plânı, program, İstanbul, rüzgâr, albüm üzerine”
Doğru Yazalım Doğru Konuşalım Türk Dili, 613. Sayı Ocak 2003
_________ , “Yatık yazı, eğik yazı, italik
yazı, italiklemek, bold, kriz, bakalım, duble yol üzerine” Doğru Yazalım
Doğru Konuşalım Türk Dili, 614. Sayı Şubat 2003
________ , “Irak Türkmen Türkçesi ve Sorunları”
Türk Dili, 615. Sayı, Mart 2003
________ , “Tezkere, teskere, antialerjik,
antiasit, antibalistik, antibiyotik, antibiyoz, antibranşiyal, antidamping,
antidemokrat, antidemokratik, antidiüretik, antidromik, antidot,
antiemperyalist, antiemperyalizm, antifaşist, antifaşizim, antifriz,
antihijyenik, antihormon, antijen, antikapitalist, antikapitalizm,
antikatot, antikiklon, antikoagülant, antikomünist, antikomünizm, antikodon,
antikor, antimikrobiyal, antimisin, antimitotik, antimutagen, antinomi,
antioksin, antioksidan,antiparalel, antipati, antipatik, antipetal, antiport,
antipropaganda, antitisemit, antisemitist, antisemitizm, antisepal,
antisepsi, antiseptik, antiserum, antisiklon, antispesifik, antitank,
antiterminasyon, antiterör, antitez, antitoksit, antitoksin, antiviral
üzerine” Doğru Yazalım Doğru Konuşalım Türk Dili 615. Sayı, Mart 2003
_________ ,“Sanrı, sayrı, sayrılar evi,
Meclisimebusan üzerine” Doğru Yazılım Doğru Konuşalım Türk Dili,
616. Sayı, Nisan 2003
KONFERANSLAR, BİLDİRİLER
(Son yıllardaki bildirileri içerir.)
_______ , "Tanzimat'ın Getirdiği Yeniliklerin
Türk Dilindeki Yankıları", Tanzimat'ın 150. Yıldönümü Uluslararası
Sempozyumu (Türk Tarih Kurumu, 31 Ekim-3 Kasım 1989)
_________ , "İmlâmızın Arap ve Lâtin Harfli
Alfabelerde Geçirdiği Evreler", Seri Konferanslar (Türk Dil Kurumu, 29 Kasım
1990)
________ , "Batı ve Doğu Dillerinin Etkisi
Altında Türkçe Çağdaş Türkçede Yabancı Dillerin Etkisi Paneli" (Türk Dil
Kurumu, 13 Aralık 1990)
__________, "Türkçede Terim Konusu", I. Türk
Dili Kurultayı III. Komisyon (25-28 Eylül 1990)
_________ , "Halka Dil Bilincinin
Kazandırılmasına Çalışan Bir Dilci: Ali Şir Nevaî", Ali Şir Nevaî'nin 550.
Yıldönümü Paneli (Türk Dil Kurumu 25 Nisan 1991)
_________ ,” Ciğer Taplaması” Beşinci
Milletlerarası Yemek Kongresi Atatürk Kültür Merkezi Başkanığı yayını,
Ankara 1994
_______ , "Sentaks Çalışmalarında Manas'tan
Yararlanılabilir mi?" Manas Destanı ve Etkileri Uluslararası Bilgi Şöleni,
315-320s., Atatürk Kültür Merkezi Yayınları, Ankara 1995.
___________ ,” Atatürk, Türkçe Eğitim ve
Cumhuriyetin Temelleri” Yabancı Dilde Eğitim Sempozyumu Bildireleri,
Tartışmalar, Türk Yurdu yayınları Ankara 2001
________, “Atatürk, Türkçe Eğitim ve
Cumhuriyetin Temelleri”Türk Ocakları Genel Merkezince düzenlenen Yabancı
Dilde Eğitim adlı sempozyumda sunulmuştur. 02.07.2001
________ , “Türk Basın Dili ve Sorunları”,
Türkbilig Türkoloji Araştırmaları, 2002/3 (Nisan 2002), 245-250. s.
______ , “Kalın "K" Ünsüzünün Okunuşundan
Kaynaklanan Sorunlar”, Kütür Bakanlığı, Türkçenin Dünü, Bugünü, Yarını
Uluslararası Bilgi Şöleni- Bildiriler, 7 – 8 Ocak 2002, Ankara, 295-304.
________ , Teknik Terimler Açısından Türkçe
TDK, 24 Nisan 2002
________ , Yazım Kılavuzlarındaki
Tutarsızlıklar ve Yazım Birliği, Lefke Edebiyat Buluşması 2002 16 – 17
Mayıs 2002 Bilgi şöleni.
_________ , “Atatürk’ün Harf İnkılâbı İçindeki
Yerine Genel Bir Bakış” 11 Temmuz 2002 günü Türk Dil Kurumundaki konuşma,
Türk Dili 608.sası, Ağustos 2002
_________, Harf Inklâbının İlânından Sonra
Atatürk’ün Yurt Gezilerinde Tespit Ettiği
Sorunlar, Sivas Kongresi I. Uluslararası
Sempozyumu, 2-4 Eylül 2002
_________ , “Irak Türkmen Türkçesi ve
Sorunları”, Türk Dil Kurumunda konuşma, 27 Şubat 2003
GÖREV ALDIĞI DEVLET KURULUŞLARI VE HİZMETLERİ
Yurt içi:
Ankara Üniversitesi Dilve Tarih Coğrafya
Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Öğretim üyesi ( hizmet yılı
toplamı: 36 )
2547 Sayılı Kanunun İlgili maddeleri uyarınca
Fırat Üniversitesi misafir öğretim üyeliği
Ankara Üniversitesi, Türk Dili Bölümü
Başkanlığı ( 6 yıl )
Yeni Türk Dili Ana Bilim Dalı Başkanlığı ( 15
yıl )
Türk Dili ve edebiyatı Bölümü Başkanlığı ( 3
yıl )
Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Yönetim Kurulu
Üyeliği
Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Profesörler
Kurulu, Profesör temsilciliği
Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Yayın Komisyonu
Üyeliği
2547 sayı Kanunun ilgili maddesi uyarınca
Yüzüncü Yıl Üniversitesi misafir öğretim üyeliği
Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Yüksek Okulu
Müdürü
Türk Dil Kurumu asli üyeliği
Başbakanlık Küçükleri Muzır Neşriyattan Koruma
Kurulu Üyeliği ( 9 yıl )
Türk Dil Kurumu Terim Kolu Başkanlığı
Türk Dil Kurumu Başkan Yardımcılığı
Türk Dil Kurumu Başkan Vekili ( 13 . 11. 2000 –
17 . 04 . 2001)
Yurt Dışı
Amerika Birleşik Devletleri, University of
California’da (Los Angeles ) misafir öğretim üyeliği
Holanda, Nuts Academia’da kurucu ve misafir
öğretim üyesi
HİZMET VE TEŞEKKÜR BELGELERİ
Türk Dil Kurumu Hizmet Beratı
T.C. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu
Türk Dil Kurumu Başkanlığı
Teşekkür Belgesi
Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya
Fakültesi Teşekkür Belgesi
T.C. Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilâtı
Müşteşarlığı Hizmet ve Teşekkür Belgesi
T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı Teşekkür
belgesi
Türkiye Büyük Millet Meclisi Kültür, Sanat ve
Yayın Kurulu Başkanlığı Teşekkür
Belgesi 1 ve 2
Harp Akademileri Komutanlığı Millî Güvenlik
Sempozyumu, Seminere Katılma
Belgesi
Türkiye Radyo – Televizyon Kurumu Genel
Müdürlüğü Teşekkür Belgesi
Türkiye Radyo – Televizyon Kurumu Genel
Müdürlüğü, Antalya Bölge Müdürlüğü
Teşekkür Belgesi
ALSAV Kültür Sanat ve Turizm Vakfı Teşekkür
Belgesi
Lefke Avrupa Üniversitesi Teşekkür Belgesi
DERSLER
Son yıllarda yeniden düzenlenen
programlara göre Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi, Türk
Dili ve Edebiyatı Bölümünde verdiğim dersler ve işlediğim konular
aşağıdadır:
LİSANS, I .D ö n e m ( G ü z )
Kelime Grupları ( Cümle
bilgisine temel oluşturmak amacıyla kelimelerin cümlede oluşturdukları
grupları özelliklerine göre belirleme ve bunları sınıflandırma) Bu ders
2002-2003 ders yılında yurt dışından dönen Doç. Dr. Halil İbrahim Usta
tarafından verilecektir.
Türkiye Türkçesi cümle
bilgisi ( Bu derste uygulamaya ağırlık verilerek cümlenin yapıları ve
türleri incelenmekte, ögeleri tespit edilmektedir)
Eski Anadolu Türkçesi
Grameri ( XIII. Yüzyıldan XVI. yüzyıla kadar Anadolu’da yazılmış edebî
eserlerin dili dil bilgisi açısından incelenmekte, tarihî sıraya göre
görülen ses ve yapı değişiklikleri, imlâ farklılıkları ele alınmaktadır) Bu
ders 2002 – 2003 ders yılında yurt dışından dönen Doç.Dr. Halil İbrahim
Usta tarafından verilecektir.
Anadolu Ağızları (
Coğrafî olarak yaklaşık beş temel ağız özelliklerine göre ayrılmış olan
Anadolu’da konuşulan Türkçenin ses ve yapı özellikleri ele alınmakta ve bu
ağızları temsil eden metinler üzerinde uygulamalar yapılmaktadır)
Türkiye Türkçesi Ses bilgisi
( Türkçe kökenli kelimeler ağırlıkta olmak üzere günümüz Türkçesinde
Türkçe ve doğu ve batı kökenli kelimelerin uğradıkları ses değişiklikleri
incelenmekte ve buna bağlı olarak imlâ ve söyleyiş( telâffuz) konuları ele
alınmaktadır)
LİSANS II. D ö n e m ( B a h a
r)
Türkiye Türkçesinin Söyleyiş
Özellikleri ( Günümüzde hızla bozulan ve yozlaşan söyleyişin Türkçe ve
özellikle yabancı kökenli kelimelerdeki durumu ele alınmakta, bozulmaya yol
açan sebepler üzerinde durulmakta ve bol örneklerle doğru söyleyişler
uygulamalı olarak işlenmektedir.)
Türkiye Türkçesinin Yapı
Özellikleri ( Türkçenin ekleri tarihî özellikleri de göz önüne alınarak
tek tek ele alınmakta, eklerin görevleri ve kelimeye kattıkları anlamlar
üzerinde durularak işlenmekte, özellikle bu eklerden Cumhuriyet döneminde
türetilmiş olanların yapıları incelenmektedir) Bu ders 2002 – 2003 ders
yılında yurt dışındandönen Doç. Dr. Halil ibrahim Usta atarafından
verilecektir.
Rumeli ve Kerkük yöresi
Ağızları ( Anadolu ağızlarının bir uzantısı olan ve Anadolu dışında
Bulgaristan’da Romanya’da, Batı Trakya’da, Kosova’da, Makedonya’da,
Kıbrıs’ta, Kerkük, Musul, Erbil, Halep,Tebriz yörelerinde konuşulan
Türkçenin ses ve yapı özellikleri metinlere dayalı olarak işlenmektedir. )
Türk Terimciliği ve Terim Türetme Yolları
( İçinde yaşadığımız son yarım yüzyıl içinde batı dillerinden Türkçeye
giren yabancı kökenli kelimelerin Türkçe kelime köklerine dayanılarak
karşılanmasında izlenecek yollar belinlenecek, terimler ses ve yapı
özellikleri göz önüne alınıp işlenecek ve Türk terimciliğinin tarihi
üzerinde durulacaktır) Bu ders önümüzdeki 2002 – 2003 ders yılında programa
alınmaya çalışılacaktır.
YÜKSEK LİSANS DERSLERİ
Her yıl değişecek program
çerçevesinde ve farklı yasıda öğrenciye asgari 4 saat yüksek lisans
dersleri vermektedir.
DOKTORA DERSLERİ
Her yıl değişen program
çerçevesinde ve farklı sayıda ögrenciye asgari 4 saat doktora dersleri
vermektedir.
Yazışma ortamına GiRiŞ için lütfen tıklayın.
Ekran çözünürlüğünüzün 1024 X 768 olması önerilir / web tasarım: tahmel
|